Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bethanië
Velp, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1860 - 1875
- Address
- Jeruzalem 29, 6881 JL Velp (Rheden 25) (and others)
- Place
- Velp
- Municipality
- Rheden
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.99920, 5.97233
- Monument number
- 519419
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1851 map "Holland." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Deze vrijstaande, opvallende en rijk gedetailleerde gepleisterde VILLA met bijbehorend KOETSHUIS is gelegen aan de straat Jeruzalem. Deze straat heeft zijn oorspronkelijke karakter goed bewaard. De voormalige buurtschap Jeruzalem werd genoemd naar een gelijknamige hofstede en bestond oorspronkelijk uit enkele boerderijen, een paar papiermolens, een wasserij en enkele arbeiderswoningen. Als straatnaam komt de naam Jeruzalem het eerst voor in het adresboekje van 1860. Het nog steeds bijzondere gebied wordt doorsneden door de smalle Rozendaalse beek waaraan zich vroeger de papiermolens bevonden.
Het huis werd in het derde kwart van de 19de eeuw gebouwd in de trant van het Eclecticisme en valt op door de detaillering van de voorgevel die beïnvloed is door de Engelse Tudorgotiek. Het pand had in het verleden ondermeer de functie van logement. Verbouwingen en uitbreidingen vonden o.a. plaats rond 1908 toen het huis aan de achterzijde werd uitgebreid en verhoogd en circa 1910 toen er een serre aan de rechterzijgevel werd toegevoegd. De uitbreiding in 1908 vond plaats in opdracht van G. Stork en werd uitgevoerd door de architect L. van Straaten. Tegenwoordig is pand het in gebruik als dubbel woonhuis. Het huis wordt omgeven door een tuin met diverse bomen, struiken, een gazon en een haag die de tuin van de straat scheidt. In de achtertuin bevindt zich links het koetshuis.
Omschrijving
Het gepleisterde en wit gesausde tweelaags pand heeft in oorsprong een T-vormige plattegrond en bestaat dan ook uit een dwarsgeplaatst voorhuis en een achterhuis. Het voorhuis heeft een zadeldak met nok evenwijdig aan de weg en is gedekt met gesmoorde Hollandse pannen. Op de nok van het voorhuis bevindt zich links een gepleisterde schoorsteen. De omlopende plint is grijs geschilderd.
De drie traveeën brede VOOGEVEL heeft op de hoeken van de begane grond geblokte pilasters. De licht risalerende middentravee wordt afgesloten door een puntgevel en heeft op de begane grond een fraaie serre die oorspronkelijk een open veranda vormde. De serre heeft door rondboogjes afgesloten ramen met in de zwikken in ajour uitgevoerde houten vullingen. De stijlen zijn van een van een opgelegd ornament voorzien en hebben eenvoudige kapiteeltjes. De serre heeft dubbele deuren aan de voorzijde. Deze deuren en de overige ramen hebben 3-ruits bovenlichten. De boogvelden zijn dichtgezet met houten rabbat?delen. Deze invulling alsmede ramen en deuren zijn vermoedelijk begin 20ste eeuw aangebracht. De verdieping heeft een balkon met een fraaie in hout en gietijzer uitgevoerde balustrade. De dubbele balkondeuren hebben een bovenlicht in de vorm van een ingezwenkte keperboog. Aan weerszijden van de balkondeuren bevindt zich een smal rondboogvenster. De deuren en vensters worden aan de bovenzijde omvat door een geprofileerde driepasboog. In de middelste boog bevindt zich een ornament dat doet denken aan een gestileerd gewei. In de geveltop bevindt zich een gesneden houten ornament dat eveneens verwantschap met een gewei vertoont. De puntgevel wordt afgesloten door windveren. Zowel in de linker- als in de rechtertravee bevindt zich op de begane grond een venster met een geprofileerde raamomlijsting met afgeronde hoeken en een T-schuifraam met tweeruits bovenlichten en op de verdieping een getoogd venster met eveneens een geprofileerde omlijsting met een sluitsteen en een vierruits stolpraam.
De LINKER ZIJGEVEL van het voorhuis heeft op de hoeken lisenen die rechts tussen de begane grond en de verdieping onderbroken worden door een architraaflijst. Op de begane grond bevinden zich rechtgesloten, dubbele tuindeuren en op de verdieping bevindt zich een getoogd vierruits stolpraam. In het iets terugliggende achterhuis links bevinden zich van links naar rechts: een deur met bovenlicht, een enkelruits schuifraam, een deur met een bovenlicht met hieraan gekoppeld een raam met een bovenlicht, een venster met een driedelig kozijn, een kleine uitbouw met een smal raampje waarboven zich in een liggend venster bevindt en een verdiepingsvenster met een enkelruits schuifraam en een klein vierkant raampje. De terugspringende verdieping heeft van links naar rechts een T-schuifraam en twee enkelruits schuiframen.
De ACHTERGEVEL heeft op de begane grond over de volle breedte een moderne aangebouwde serre. De verdieping heeft twee vensters met vierruits schuiframen.
De RECHTER ZIJGEVEL van het voorhuis heeft op de hoeken lisenen en tussen de begane grond en de verdieping een geprofileerde architraaflijst. Op de begane grond bevinden zich dubbele openslaande deuren met een enkelruits bovenlicht met afgeronde bovenhoeken. De verdieping heeft een getoogd venster met een enkelruits schuifraam. In de gevel van het terugliggende achterhuis bevindt zich uiterst links een paneeldeur met twee ruiten waarvoor zich gietijzeren roosters bevinden. Boven het enkelruits bovenlicht bevindt zich een niet-oorspronkelijke glazen luifel. Verder bevindt zich op de begane grond een rechtgesloten serre met gesneden houten stijlen en een geprofileerde gootlijst op klossen. Aan de voorzijde bevinden zich dubbele deuren. Rechts van de serre bevinden zich twee vensters, een paneeldeur met bovenlicht en een venster met een vernieuwd raam. De verdieping heeft vier enkelruits schuiframen en uiterst rechts een vernieuwd raam.
Het INTERIEUR bevat nog diverse waardevolle oorspronkelijke onderdelen, met name in het voorhuis. Hier bevinden zich o.a. in de voorkamers twee fraaie stucplafonds met bijzondere ornamenten, paneeldeuren met geprofileerde deuromlijstingen, schuifdeuren, een marmeren en een houten schoorsteenmantel. Onder het pand bevinden zich meerdere kelders.
Het bakstenen KOETSHUIS is opgetrokken op een rechthoekige plattegrond en heeft een zadeldak met de nok haaks op de weg en gedekt met gesmoorde Hollandse pannen. De voorgevel wordt afgesloten door windveren en heeft door een door een blinde segmentboog afgesloten dubbele deur met aan weerszijden een staldeurtje en een door een rondboog met wenkbrauw afgesloten zolderluik. De zijgevel- en achtergevel bezitten diverse rechtgesloten, merendeels later ingehakte vensters.
Waardering
VILLA met naastgelegen KOETSHUIS.
Architectuurhistorische waarden:
- De villa is belang vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp zoals deze tot uitdrukking komen in de (gaaf bewaarde) hoofdvorm, de bijzondere detaillering en het materiaalgebruik. Opmerkelijk is het rijk uitgevoerde middenrisaliet en de weinig voorkomende vormgeving van de serre en de door een driepasboog omvatte verdiepingsvensters en deuren.
- De villa vormt een gaaf bewaard voorbeeld van een pand met kenmerken van de voor de periode 1850- 1875 karakteristieke vroege Eclectische stijl waarbij voor wat betreft de middenrisaliet van de voorgevel sprake is van invloeden van de Engelse Tudorgotiek. Vanwege de toepassing van deze laatste stijlelementen heeft het pand een zekere zeldzaamheidswaarde.
- het koetshuis is van belang als goed voorbeeld van een koetshuis uit de tweede helft van de 19e eeuw, met karakteristieke vormgeving.
Stedenbouwkundige waarden:
- Het pand vormt een belangrijk en beeldbepalend onderdeel van de waardevolle voornamelijk uit de periode 1825-1910 daterende villa- en woonhuisbebouwing van de voormalige buurtschap Jeruzalem. Als zodanig heeft het een ensemblewaarde. Dit deel van Velp heeft zijn oorspronkelijke karakter bijzonder goed bewaard. Het nog steeds bijzondere gebied wordt doorsneden door de Rozendaalse beek waaraan zich vroeger de papiermolens bevonden. Het koetshuis is van belang als functioneel onderdeel van het complex.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
This detached, striking and richly detailed rendered VILLA with associated COACH HOUSE is located on the street Jeruzalem. This street has retained its original character well. The former neighbourhood Jeruzalem was named after a hofstede of the same name and originally consisted of a few farmhouses, a couple of paper mills, a laundry and some workers' cottages. As a street name, the name Jeruzalem first appears in the address book of 1860. The still remarkable area is intersected by the narrow Rozendaalse brook alongside which the paper mills were formerly located.
The house was built in the third quarter of the 19th century in the manner of Eclecticism and stands out due to the detailing of the front facade which is influenced by English Tudor Gothic. In the past the building served, among other functions, as a lodging house. Alterations and extensions took place, among others, around 1908 when the house was extended and raised at the rear and circa 1910 when a conservatory was added to the right side facade. The 1908 extension took place on the instructions of G. Stork and was executed by architect L. van Straaten. Nowadays the building is in use as a double dwelling. The house is surrounded by a garden with various trees, shrubs, a lawn and a hedge which separates the garden from the street. In the back garden on the left is located the coach house.
Description
The rendered and white-washed two-storey building has in origin a T-shaped floor plan and thus consists of a transversely placed front house and a rear house. The front house has a gabled roof with ridge parallel to the road and is covered with blocked Dutch tiles. On the ridge of the front house on the left is located a rendered chimney. The continuous plinth is painted grey.
The three-bay wide FRONT FACADE has rusticated pilasters at the corners of the ground floor. The slightly projecting middle bay is terminated by a pointed gable and has on the ground floor a fine conservatory which originally formed an open veranda. The conservatory has windows closed off by round arches with wooden fillings executed in openwork in the spandrels. The stiles are provided with an applied ornament and have simple capitals. The conservatory has double doors to the front. These doors and the remaining windows have 3-pane fanlights. The spandrels are filled in with wooden rabbat sections. This filling as well as windows and doors are presumably applied in the early 20th century. The first floor has a balcony with a fine balustrade executed in wood and cast iron. The double balcony doors have a fanlight in the form of an inswung herringbone arch. On either side of the balcony doors is a narrow round-arched window. The doors and windows are encompassed at the top by a moulded trefoil arch. In the middle arch is an ornament reminiscent of a stylised antler. In the gable top is a carved wooden ornament which likewise shows relationship with an antler. The pointed gable is terminated by wind vanes. Both in the left and in the right bay is located on the ground floor a window with a moulded frame surround with rounded corners and a T-sash window with two-pane fanlights and on the first floor a mullioned window with likewise a moulded surround with a keystone and a four-pane sash window.
The LEFT SIDE FACADE of the front house has lisenes at the corners which on the right are interrupted between the ground floor and the first floor by an architrave moulding. On the ground floor are located right-angled double garden doors and on the first floor is located a mullioned four-pane sash window. In the slightly set-back rear house on the left are located from left to right: a door with fanlight, a single-pane sash window, a door with a fanlight with a window coupled to it with a fanlight, a window with a three-part frame, a small outbuilding with a narrow small window above which is located a horizontal window and a first-floor window with a single-pane sash window and a small square small window. The set-back first floor has from left to right a T-sash window and two single-pane sash windows.
The REAR FACADE has on the ground floor across the full width a modern attached conservatory. The first floor has two windows with four-pane sash windows.
The RIGHT SIDE FACADE of the front house has lisenes at the corners and between the ground floor and the first floor a moulded architrave moulding. On the ground floor are located double opening doors with a single-pane fanlight with rounded top corners. The first floor has a mullioned window with a single-pane sash window. In the facade of the set-back rear house is located at the far left a panel door with two panes in front of which are located cast iron grilles. Above the single-pane fanlight is located a non-original glazed canopy. Furthermore on the ground floor is located a right-angled conservatory with carved wooden stiles and a moulded gutter moulding on brackets. To the front are located double doors. To the right of the conservatory are located two windows, a panel door with fanlight and a window with a renewed frame. The first floor has four single-pane sash windows and at the far right a renewed window.
The INTERIOR contains several valuable original components, particularly in the front house. Here are located, among others, in the front rooms two fine stucco ceilings with special ornaments, panel doors with moulded door surrounds, sliding doors, a marble and a wooden fireplace mantel. Below the building are located several cellars.
The brick COACH HOUSE is constructed on a rectangular floor plan and has a gabled roof with ridge perpendicular to the road and covered with blocked Dutch tiles. The front facade is terminated by wind vanes and has a double door closed off by a blind segment arch with on either side a small stable door and a hayloft door closed off by a round arch with eyebrow. The side facades and rear facade possess various right-angled, mostly later cut-in windows.
Assessment
VILLA with adjoining COACH HOUSE.
Architectural historical values:
- The villa is of importance because of the high aesthetic qualities of the design as expressed in the (well-preserved) principal form, the special detailing and the use of materials. Remarkable is the richly executed middle risalit and the uncommon design of the conservatory and the first-floor windows and doors encompassed by a trefoil arch.
- The villa is a well-preserved example of a building with characteristics of the early Eclectic style characteristic of the period 1850-1875 whereby, as regards the middle risalit of the front facade, there is influence from English Tudor Gothic. Due to the application of these latter style elements, the building has a certain rarity value.
- The coach house is of importance as a good example of a coach house from the second half of the 19th century, with characteristic design.
Urban planning values:
- The building is an important and defining element of the valuable villa and residential building development of the former neighbourhood Jeruzalem, dating predominantly from the period 1825-1910. As such it has ensemble value. This part of Velp has particularly well retained its original character. The still remarkable area is intersected by the Rozendaalse brook alongside which the paper mills were formerly located. The coach house is of importance as a functional component of the complex.
Nearby in the register
- Café LarosHorecaunder 1 mi
- De WartburgWoonhuisunder 1 mi
- VijverbergWoonhuisunder 1 mi
- MaliehoeveWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.