Rijksmonumentenregister · Netherlands
Het Grand Theatre
Breda, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Welzijn, kunst en cultuur
- Function
- Theater
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1919
- Address
- Van Coothplein 17 B, 4811 NC Breda
- Place
- Breda
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.58283, 4.77802
- Monument number
- 519038
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "50 Breda" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
BIOSCOOP/THEATER uit 1919 in Expressionistische stijl met Art Déco interieur onderdelen. In de volksmond "Het Grand Theatre" genoemd. Ontwerp van Bredase architect J. Bilsen B.N.A. Het object is gebouwd door de bioscoopondernemer H.W. Lutzke. Het gebouw ligt op een binnenterrein dat omsloten wordt door de bebouwing van de Nieuwe Ginnekenstraat, Dr. van Mierlostraat en Van Coothplein. De hoofdingang in de voor- of noordgevel ligt op de kop van een steeg, in het verlengde van de Ginnekenstraat waardoor de voorgevel gedeeltelijk zichtbaar is vanuit deze straat. Oorspronkelijke bestond de bioscoop annex theater uit één grote zaal met podium, kleine 'toneeltoren', balkon met loges en op de verdieping een kleine lunchroom. Na een brand in de toneeltoren in 1976, verviel de theaterfunctie. Bij de renovatie is het gebouw verbouwd tot vijf bioscoopzalen. Hierbij is de grote toneelzaal in tweeën gedeeld.
Tevens ontstond een tweede ingangspartij in moderne stijl.
Deze ingang valt buiten de bescherming van het rijksmonument.
Omschrijving
De bioscoop heeft een L-vormige plattegrond met boven de zalen een wolfsdak en een plat dak boven de vestibule. Ze bevat een blokvormig zalencomplex gedeeltelijk een en twee bouwlagen hoog in een sober en zakelijke vormgeving met een monumentale lage ingangspartij geflankeerd door een hoektoren, die boven de zalen uitsteekt. Het geheel is opgetrokken uit beton en baksteen. De voor- en zijgevel van de inwendige hoek zijn witgepleisterd. Op een bordes onder rondboogarcade bevindt zich de driedelige hoofdingang, die bereikbaar is via een frontale trap over de volle breedte van de arcade. Rechts hiervan de hoge vierkante hoektoren met koepeldak. De toren bevat verzonken velden voorzien van expressionistische bouwvormen en ornamenten. Boven in het gevelveld van de toren aan de frontzijde een achthoekig venster. Onder de toren en gescheiden van de hoofdingang, door een stenen balustrade, bevinden zich de buitentrap en ingang naar de kelder. Op de begane grond had de toren een vierde arcadeboog, die nu is dichtgezet. De arcade heeft drie rondbogen met twee midden- en zijpijlers en blokkapitelen. In muurgedeelten verzonken velden. Boven de arcade een dakterras met balustrade. De voorgevel is in rusticawerk uitgevoerd. In de voorgevel op de tweede bouwlaag drie openslaande deuren met rusticalijst. In de galerij tegelwerk.
Muren en plafonds zijn gestuct.
De entreehal annex vestibule en de open galerij op de verdieping centraal boven de vestibule zijn voorzien van tegelvloeren en een getegelde lambrizering die doorloopt in het trappenhuis met leuningen, balustrades en vijf plantenbakken. In de entreehal een rijk bewerkte houten kassa. De vloertegels in de kleuren wit, zwart en groen hebben in- en uitgezwenkte randen. De lambrizering is uitgevoerd in Art Déco-stijl met fraai geglazuurde bronskleurige tegels, fabrikaat "de Porceleijne Fles" uit Delft, waartussen in goudkleur tegels met het wapen van Breda. De monumentale trappartij met bordessen is voorzien van houten dektreden. Deurpartijen met staande panelen en facet geslepen spiegelglas. Het hang- en sluitwerk, de lichtkoepel in meerkleurig glas-in-lood boven de vestibule en de lichtarmaturen zijn uitgevoerd in Art Déco-stijl.
Waardering
De bioscoop is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorische waarden: het object is van belang als bijzondere uitdrukking van de culturele ontwikkeling van Breda; het is van belang als bijzondere uitdrukking van de technische en typologische ontwikkeling van het filmtheater in de beginfase van de ontwikkeling van dit medium; het is daarom tevens van belang wegens innovatieve waarde of pionierskarakter. Het object heeft architectuurhistorische waarden: het is van bijzonder belang vanwege de door de Bredase architect J. Bilsen gedane selectie uit internationaal actuele stijlvormen, die dienden als publiekstrekker; het object is van belang wegens de esthetische kwaliteiten van het ontwerp, het materiaalgebruik en de bijzondere samenhang tussen ex- en interieuronderdelen. Gaafheid/Herkenbaarheid: het object is van belang wegens de architectonische gaafheid van delen van het interieur. Zeldzaamheid: het object is van belang als een der weinige voorbeelden van een gedeeltelijk gaaf bewaard gebleven bioscooptheater.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
CINEMA/THEATER from 1919 in Expressionistic style with Art Deco interior components. Popularly known as "Het Grand Theatre". Designed by Breda architect J. Bilsen B.N.A. The building was constructed by cinema entrepreneur H.W. Lutzke. The building is located on an interior site enclosed by the buildings of Nieuwe Ginnekenstraat, Dr. van Mierlostraat and Van Coothplein. The main entrance in the front or north facade is located at the head of an alley, in line with Ginnekenstraat, whereby the front facade is partially visible from this street. Originally the cinema and theater consisted of one large hall with stage, small 'theater tower', balcony with boxes and on the upper floor a small lunchroom. After a fire in the theater tower in 1976, the theater function ceased. During renovation the building was converted into five cinema halls. In this process the large theater hall was divided in two.
A second entrance section in modern style was also created.
This entrance falls outside the protection of the national monument.
Description
The cinema has an L-shaped floor plan with a half-hipped roof above the halls and a flat roof above the vestibule. It contains a block-shaped hall complex, partly one and two storeys high in a sober and businesslike design with a monumental low entrance section flanked by a corner tower, which projects above the halls. The whole is constructed of concrete and brick. The front and side facade of the internal corner are whitewashed. On a platform under a round arch arcade is the three-part main entrance, which is accessible via a frontal staircase across the full width of the arcade. To the right of this is the tall square corner tower with dome roof. The tower contains recessed fields with expressionistic architectural forms and ornaments. At the top of the tower's facade field on the front side an octagonal window. Below the tower and separated from the main entrance by a stone balustrade are the external staircase and entrance to the basement. On the ground floor the tower had a fourth arcade arch, which is now blocked. The arcade has three round arches with two central and side pillars and block capitals. In wall sections recessed fields. Above the arcade a roof terrace with balustrade. The front facade is executed in rustication work. On the front facade on the second storey three French doors with rustication moulding. In the gallery tilework.
Walls and ceilings are plastered.
The entrance hall and vestibule and the open gallery on the upper floor centrally above the vestibule are provided with tile floors and tile wainscoting that continues into the stairwell with railings, balustrades and five plant boxes. In the entrance hall a richly worked wooden cashier's desk. The floor tiles in white, black and green colours have inset and outset edges. The wainscoting is executed in Art Deco style with fine glazed bronze-coloured tiles, manufactured by "de Porceleijne Fles" from Delft, interspersed with tiles in gold colour bearing the coat of arms of Breda. The monumental staircase with landings is provided with wooden nosings. Door sections with standing panels and facet-cut mirror glass. The hinges and fastening hardware, the skylight in multi-coloured leaded glass above the vestibule and the light fixtures are executed in Art Deco style.
Valuation
The cinema is of general importance. The building has cultural-historical values: the object is of significance as a distinctive expression of the cultural development of Breda; it is of significance as a distinctive expression of the technical and typological development of the film theater in the initial phase of the development of this medium; it is therefore also of significance due to innovative value or pioneering character. The object has architectural-historical values: it is of particular significance because of the selection made by Breda architect J. Bilsen from internationally current stylistic forms, which served as a public attraction; the object is of significance because of the aesthetic qualities of the design, the material use and the distinctive relationship between exterior and interior components. Integrity/Recognisability: the object is of significance because of the architectural integrity of parts of the interior. Rarity: the object is of significance as one of the few examples of a partially well-preserved cinema theater.
Nearby in the register
- Passage ZuidpoortWinkelunder 1 mi
- Hotel, Ginnekenstraat 134Horecaunder 1 mi
- Woonhuis, Van Coothplein 16Woonhuisunder 1 mi
- Den Bonten OschWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.