Rijksmonumentenregister · Netherlands
'De Merel'
Esbeek, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Dienstwoning(K4)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1930
- Address
- Lage Mierdseweg 27, 5085 NC Esbeek (Hilvarenbeek 30)
- Place
- Esbeek
- Municipality
- Hilvarenbeek
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.43969, 5.14159
- Monument number
- 518918
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1930 map "Handelskaart van Nederland / naar de nieuwste officiëele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Aan de oostelijke zijde van de Lage Mierdseweg staat de vrijstaande houten VAKANTIEWONING 'De Merel', uit 1909, met achterliggende SCHOP, gebouwd voor de ontginningsmaatschappij 'de Utrecht'. De woning is een ontwerp van architect J. van Haan (?) van de firma 'Padox', afd. Houtbouw. Het pand heeft elementen van de chaletstijl.
Beschrijving.
Het eenlaags huis heeft een rechthoekige plattegrond en wordt gedekt door een flauw zadeldak met deels tuile-du-nord, deels muldenpannen en twee schoorstenen. Tegen de (noordelijke) achtergevel staat een haakse eenlaags uitbouw, de bergplaats, vanwaar men toegang heeft tot in de onder het woonhuis liggende kelder. Het huis heeft bakstenen muurwerk (met aan de zuidelijke zijde een trap) tot een hoogte van ca. 60 cm. boven het maaiveld. Daarboven zijn alle wanden vervaardigd van houten stijl- en regelwerk, aan de buitenzijde afgewerkt met schotwerk. De voornaamste gevel is de haaks op de Lage Mierdseweg gelegen zuidelijke gevel. De houten wand springt aan de oostelijke zijde fors terug: onder het schild van het zadeldak is een brede veranda, die tegelijk dient als portiek voor de hier aangebrachte paneelvoordeur, die aan de bovenzijde beglaasd is. De deur heeft een driedelig bovenlicht en is nog voorzien van een oude ijzeren klopper. Ter plaatse rust het dak op houten stijlen met korbelen. Een paar openslaande achtruits deuren geeft komen eveneens uit op de veranda. Het in de rooilijn liggende linkerdeel van deze voorgevel wordt ingenomen door een tweetal houten kruisvensters, waarvan de openslaande ondervensters een zesruitsindeling hebben en de bovenvensters vierruits zijn. Zoals alle vensters op de begane grond zijn ze voorzien van luiken met diabolobeschildering. De westelijke straatgevel heeft onder de betimmerde topgevel met twee vierruits openslaande vensters op de begane grond aan de zuidelijke zijde een samengesteld venster, bestaande uit drie zesruits openslaande vensters.
Links hiervan is een dergelijk tweedelig venster. De oostelijke zijgevel heeft van zuid naar noord een openslaand zesruits venster, een dubbel zesruits venster en, in de achteraanbouw, een paneeldeur met beglaasd bovenpaneel. Voor de deur een bakstenen trap. In de noordelijke achtergevel van het pand zijn naast een vierruits openslaand venster in de aanbouw een klein toiletlicht, een dubbel openslaand zesruits venster en een zesruits venster aangebracht. Eronder een keldervenster. Het interieur van het huis heeft een drietal oorspronkelijke gemetselde schouwen (in de aan de zuidwestelijke zijde gesitueerde woonkamer, de noordelijk daarvan gesitueerde slaapkamer en in de zuidwestelijke, aan de veranda grenzende slaapkamer). In vrijwel het gehele interieur zijn de oorspronkelijke paneeldeuren nog aanwezig.
De aan de noordelijke zijde en haaks op het huis gelegen schuur (schop) dateert waarschijnlijk uit omstreeks 1915. Het eenlaags gebouw heeft een rechthoekige plattegrond, een bakstenen sokkel met beschoten wanden en wordt gedekt door een zadeldak met muldenpannen en schoorsteentje. In de westelijke gevel een vijftal zesruits stalvensters.
In de omliggende tuin staan onder meer enkele eiken en forse hulstbomen. Het gedeeltelijk verhard erf ten oosten van het huis is bereikbaar via een korte, verharde oprijlaan vanaf de Prins Hendriklaan.
Waardering.
De vakantiewoning met erf en schop is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de sociaal-economische ontwikkeling van de landbouw in Nederland, in het bijzonder de grootschalige ontginning van woeste gronden in de 20ste eeuw en als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de vakantiewoning. Architectuurhistorisch is het pand van belang vanwege als voorbeeld van houtbouw die gebruikt maakte van seriematig in de fabriek vervaardigde bouwelementen en vanwege interieuronderdelen. Het heeft ensemblewaarden als onderdeel van het te beschermen grootschalige landgoed 'De Utrecht'. Het is belangrijk vanwege de gaafheid van het exterieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
On the eastern side of the Lage Mierdseweg stands the detached wooden HOLIDAY HOME 'De Merel', from 1909, with an adjoining SHED, built for the land reclamation company 'de Utrecht'. The house is a design by architect J. van Haan (?) of the firm 'Padox', timber building department. The building has elements of the chalet style.
Description.
The single-storey house has a rectangular ground plan and is covered by a gently pitched gabled roof with partly French roof tiles, partly Dutch tiles and two chimneys. Against the (northern) rear facade stands a right-angled single-storey extension, the storage space, from which access is gained to the cellar beneath the dwelling. The house has brick masonry (with a staircase on the southern side) to a height of approximately 60 cm above ground level. Above this all walls are constructed of wooden posts and beams, finished on the outside with boarding. The principal facade is the southern facade perpendicular to the Lage Mierdseweg. The wooden wall steps back significantly on the eastern side: beneath the gable of the pitched roof is a broad veranda, which simultaneously serves as a porch for the panelled front door placed here, which is glazed at the top. The door has a three-part fanlight and still retains an old iron knocker. At this point the roof rests on wooden posts with corbels. A pair of opening-outward doors likewise give access to the veranda. The left portion of this front facade lying in the building line is occupied by two wooden cross windows, of which the opening lower windows have a six-pane layout and the upper windows are four-pane. Like all windows on the ground floor they are furnished with shutters with diabolo decoration. The western street facade has beneath the boarded stepped gable two four-pane opening windows on the ground floor on the southern side, a composite window consisting of three six-pane opening windows.
To the left of this is a similar two-part window. The eastern side facade has from south to north an opening six-pane window, a double six-pane window and, in the rear extension, a panelled door with glazed upper panel. In front of the door a brick staircase. In the northern rear facade of the building are, adjacent to a four-pane opening window in the extension, a small toilet light, a double opening six-pane window and a six-pane window. Below it a cellar window. The interior of the house has three original brick chimneypieces (in the living room situated on the south-western side, the bedroom situated to the north of it and in the south-western bedroom adjoining the veranda). Throughout virtually the entire interior the original panelled doors remain.
The shed (schop) situated on the northern side and perpendicular to the house probably dates from around 1915. The single-storey building has a rectangular ground plan, a brick base with boarded walls and is covered by a gabled roof with Dutch tiles and a small chimney. In the western facade five six-pane stable windows.
In the surrounding garden stand, among others, several oaks and substantial holly trees. The partially paved forecourt east of the house is accessible via a short, paved drive from the Prins Hendriklaan.
Valuation.
The holiday home with grounds and shed is of general importance. The building has cultural-historical importance as an example of the socio-economic development of agriculture in the Netherlands, in particular the large-scale reclamation of waste ground in the 20th century and as an example of the typological development of the holiday home. Architecturally the building is of importance as an example of timber construction that employed serially manufactured building elements produced in the factory and for its interior components. It has ensemble values as part of the protected large-scale estate 'De Utrecht'. It is important for the integrity of its exterior.
Nearby in the register
- Tuinmanswoning(K), Prins Hendriklaan 2Dienstwoningunder 1 mi
- Houtvestershuis 'De Utrecht'Dienstwoningunder 1 mi
- De UtrechtDienstwoningunder 1 mi
- De UtrechtDienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.