Rijksmonumentenregister · Netherlands
Landgoed 'De Utrecht'
Esbeek, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Dienstwoning(K4)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1900 - 1925
- Address
- Lage Mierdseweg 5, 5085 NC Esbeek (Hilvarenbeek 30) (and others)
- Place
- Esbeek
- Municipality
- Hilvarenbeek
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.44651, 5.14116
- Monument number
- 518917
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1900 map "[overzicht], 1900" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Aan de oostelijke zijde van de parallelweg van de Lage Mierdseweg staat, door een ondiepe voortuin gescheiden van de openbare weg, een blokje van zes DIENSTWONINGEN voor bosarbeiders van de Utrecht, bekend onder de naam 'de Zes Woningen'. Het blokje is in 1909 ontworpen door de Dienst Gebouwen van de Nederlandse Heidemaatschappij.
Omschrijving.
Het object betreft een reeks van zes eenlaags woningen. Het blok heeft een symmetrische, globaal rechthoekige plattegrond en wordt gedekt door een laag aangezet, geknikt schilddak met overstek op klossen, gedekt met verbeterde Hollandse pannen en voorzien van drie gemetselde schoorstenen.
Op de hoeken van de straatgevel is het dak hoger aangezet. Door de topgevels ter hoogte van het tweede en vierde huis, alsmede door de ter hoogte van de gemetselde beren inspringende rooilijn op de zuidelijke en noordelijke hoek van de straatgevel, wordt een levendig beeld verkregen.
De gevels zijn opgetrokken uit baksteen. De noordelijke, zuidelijke en westelijke gevel zijn, op de plint, de toog van de deuren en de vlechtingen van de topgevel na, gepleisterd en witgeschilderd. De getoogde, opgeklampte deuren van de hoekhuizen staan in het terugliggende deel van de voorgevel; de overige vier huizen hebben een dito deur die, twee aan twee, tussen de topgevels in de voorgevel zijn geplaatst. De aan de straat gelegen woonkamers van de middelste huizen zijn voorzien van twee openslaande vensters, elk bestaande uit een dubbel zesruits onderlicht, voorzien van paneelluiken met diabolobeschildering, en een twaalfruits bovenlicht. Bij de naastgelegen huizen, met topgevel, zijn deze vensters slechts gescheiden door een zeer smalle muurdam, terwijl bij de hoekhuizen een smaller, samengesteld venster met kleine roedenverdeling is toegepast. De aan de straatzijde gelegen hallen van de hoekhuizen zijn voorzien van smalle en hoge lichten. In de topgevels, die beide het geschilderde opschrift: "Utrecht" dragen, is elk een zesruits openslaand venster aangebracht. De kapverdieping van de overige huizen wordt belicht door een lage dakkapel, voorzien van een dubbel zesruits openslaand venster. De huizen worden van de openbare weg gescheiden door een ondiepe voortuin.
Van oorsprong stonden in de diepere achtertuinen bij elk huis een kleine schuur annex privaat en stal voor varken en geit. Deze gemetselde en deels beschoten schuurtjes, per twee onder één met pannen gedekt zadeldak, stonden, net als de drie gemeenschappelijke pompen, op de perceelsgrenzen. De oorspronkelijke indeling van de panden, met woonkeuken, slaapkamer (eigenlijk een opkamer met onderliggende kelder) en voorkamer (met gemetselde schouw) op de begane grond, is veelal gewijzigd. Tegen de achtergevel van de hoekpanden zijn kleine naoorlogse uitbouwen geplaatst.
Waardering.
De dienstwoningen zijn van algemeen belang. Het geheel heeft cultuurhistorisch belang als voorbeeld van de sociaaleconomische ontwikkeling van de landbouw in Nederland, in het bijzonder de grootschalige ontginning van woeste gronden in de twintigste eeuw en als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de dienstwoning. Architectuurhistorisch is het van belang vanwege de sobere, deels aan de contemporaine villabouw ontleende, ornamentiek en de bijzondere en evenwichtige opbouw en verwijzing naar de traditionele architectuur van het platteland. Het heeft ensemblewaarden als onderdeel van het te beschermen grootschalige landgoed 'De Utrecht'. Het is belangrijk vanwege de gaafheid van het exterieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
On the eastern side of the parallel road of the Lage Mierdseweg stands, separated from the public road by a shallow front garden, a block of six SERVICE DWELLINGS for forest workers of the Utrecht, known by the name 'de Zes Woningen'. The block was designed in 1909 by the Buildings Department of the Dutch Heidemaatschappij.
Description.
The object is a row of six single-storey dwellings. The block has a symmetrical, roughly rectangular floor plan and is covered by a low-pitched, angled hipped roof with overhang on consoles, covered with improved Dutch tiles and provided with three brick chimneys.
On the corners of the street facade the roof is pitched higher. Through the gables at the height of the second and fourth house, as well as through the roof line set back at the height of the brick pillars on the southern and northern corner of the street facade, a lively appearance is created.
The facades are built in brick. The northern, southern and western facades are, except for the plinth, the tympanum of the doors and the reinforcing ties of the gable, plastered and whitewashed. The corbelled, hinged doors of the corner houses stand in the recessed part of the front facade; the other four houses have a similar door which, two by two, are placed in the front facade between the gables. The living rooms of the middle houses on the street side are provided with two casement windows, each consisting of a double six-pane underdlight, provided with panel shutters with diabolo decoration, and a twelve-pane fanlight. In the adjoining houses, with gable, these windows are separated only by a very narrow wall thickness, whilst in the corner houses a narrower, composite window with small glazing bars has been used. The halls on the street side of the corner houses are provided with narrow and tall lights. In the gables, which both carry the painted inscription: "Utrecht", each a six-pane casement window has been inserted. The roof space storey of the other houses is lit by a low roof dormer, provided with a double six-pane casement window. The houses are separated from the public road by a shallow front garden.
Originally stood in the deeper rear gardens at each house a small barn annex privy and stable for pig and goat. These brick and partly boarded little sheds, two by two under one saddle roof covered with tiles, stood, like the three communal pumps, on the plot boundaries. The original arrangement of the properties, with living-kitchen, bedroom (actually a sleeping loft with underlying cellar) and front room (with brick fireplace) on the ground floor, has largely been altered. Against the rear facade of the corner properties small post-war extensions have been placed.
Valuation.
The service dwellings are of general interest. The whole has cultural-historical importance as an example of the socio-economic development of agriculture in the Netherlands, in particular the large-scale clearance of waste ground in the twentieth century and as an example of the typological development of the service dwelling. Architecturally it is important because of the austere, partly from contemporary villa construction derived, ornaments and the particular and balanced composition and reference to the traditional architecture of the countryside. It has ensemble values as part of the large-scale estate 'De Utrecht' to be protected. It is important because of the integrity of its exterior.
Nearby in the register
- Bedrijfs-,fabriekswoning, Torenlaan 1Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Erfscheiding, Lage Mierdseweg bij 17Erfscheidingunder 1 mi
- De UtrechtSport en recreatieunder 1 mi
- De UtrechtStraatmeubilairunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.