Rijksmonumentenregister · Netherlands
Dienstwoning(K4), Wieënweg 48
Brunssum, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Dienstwoning(K4)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1941
- Address
- Wieënweg 48, 6445 CE Brunssum (and others)
- Place
- Brunssum
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.93426, 5.96562
- Part of complex
- 518583
- Monument number
- 518586
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Toekenning van een renteloos voorschot uit 's rijks schatkist ten behoeve van den aanleg en het in exploitatie brengen van een spoorweg van Sittard over Heerlen naar de Pruisische grens bij Bovenste Locht" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Twee INGENIEURSWONINGEN onder één kap in traditionele stijl, 1941. Gebouwd naar een ontwerp van de Sittardse architect Jos. Wielders, in opdracht van de Staatsmijnen in Limburg. De woningen zijn teruggerooid gesitueerd in de lineaire bebouwing van de Wieënweg, onmiddellijk ten zuiden van de voormalige mijnspoorweg en op korte afstand van de voormalige Staatsmijnen Emma en Hendrik.
De tegen de garage van Wieënweg 48 gebouwde garage behoort bij het pand Wieënweg 46. UITGESLOTEN van bescherming zijn de houten berging achter de garage alsmede de luifel boven de deur van de bijkeuken van Wieënweg 48; alle sedert 1941 gerealiseerde aan- en bijbouwen van Wieënweg 50.
Omschrijving
De twee ingenieurswoningen vormen een bouwkundige eenheid samengesteld uit twee woningtypen: Wieënweg 50 van het type 1, Wieënweg 48 van het type 2. Beide panden hebben een onregelmatige PLATTEGROND. Wieënweg 48 heeft een in hoofdvorm rechthoekige plattegrond; aan de voorgevel een uitgebouwde studeerkamer, op de hoek van de achtergevel een trapsgewijs uitgebouwde bijkeuken plus garage; Wieënweg 50 heeft een aan de westelijke zijgevel uitgebouwde zitkamererker alsmede een aan de achtergevel uitgebouwde bijkeuken met schuine gevelzijde.
De hoofdvolumes van beide panden tellen een gedeeltelijke souterrainverdieping, twee BOUWLAGEN en een zolderverdieping. Zij worden gedekt door een samengesteld SCHILD- EN ZADELDAK, waarvan de noklijn parallel aan de straatweg ligt. Rood genuanceerde Hollandse pannen. Overstekken. Elk pand heeft een nokschoorsteen en een hoge schoorsteen op het achterdakvlak. Tussen deze hoge schoorstenen is een gecombineerde dakkapel geplaatst, oorspronkelijk met drie vensters per pand en onderling gescheiden door een beschot. Thans heeft elk pand in deze kapel een verticaal ingedeeld kunststof vensterkozijn en is de hele kapel bekleed met trespa. Wieënweg 48 heeft een tuimelraam op het voordakvlak, Wieënweg 50 een klein zolderraam.
De uitgebouwde studeerkamer van Wieënweg 48 en de zitkamererker van Wieënweg 50 worden gedekt door een ZADELDAKJE met rood genuanceerde Hollandse pannen en aan het oog onttrokken door in- en uitgezwenkte topgevels. Bij Wieënweg 48 is het zadeldakje ingestoken in de dakconstructie en in de zijgevel voortgezet. Boven de entree van pand nr. 48 een klein LESSENAARSDAKJE met rood genuanceerde Hollandse pannen. De bijgebouwde garage van Wieënweg 50 en de uitgebouwde bijkeuken met garage van Wieënweg 48 hebben een zadeldak met overstek en rood genuanceerde Hollandse pannen. Schoorsteen op het achterdakvlak van de bijkeuken van Wieënweg 48.
De woningen zijn opgetrokken in baksteen en zandsteen. De voorgevels en de zijgevels zijn gemetseld in wild verband, de achtergevels in kettingverband. Platvol voegwerk. De VENSTERS waren oorspronkelijk uitgevoerd in smalle, donkergroen geverfde stalen profielen, de BUITENDEUREN in hout. Bij het pand Wieënweg 48 zijn de vensterkozijnen in voor- en achtergevel vervangen kozijnen in kunststof. Deze kozijnen hebben in voor- en zijgevel een donkergroene kleur, in de achtergevel een witte. De verticale indeling van het zitkamervenster, het halfronde slaapkamervenster in de tweede laag van de studeerkameruitbouw en de kleine roedeverdeling van de terrasdeuren in de achtergevel zijn hierbij verloren gegaan. Vensterluiken met beslag bij de studeerkamervensters van pand nr. 48. Bij Wieënweg 50 zijn de stalen vensterkozijnen vervangen door kunststof, met uitzondering van het stalen bovenlicht van de voordeur.
De VOORGEVELS zijn georiënteerd op het zuiden. Wieënweg 48 heeft in de eerste bouwlaag een aanzienlijk rechthoekig zitkamervenster met een korfboogvormige drukboog, een vulstuk en een decoratieve rollaag. Hierboven, in de tweede bouwlaag, een reeks van drie rechthoekige slaapkamervensters met segmentboogvormige drukboog. Het risalerende voorgeveldeel loopt uit in een in- en uitgezwenkte topgevel met zandstenen schouderstukken op zandstenen consoles. In de eerste laag een rechthoekig verticaal ingedeeld venster, waarboven een drukboog en een vulstuk. In de topgevel, tussen twee muizetandlijsten, een rondboogvormig venster.
Wieënweg 50 heeft in de eerste laag een rechthoekig zitkamervenster met een korfboogvormige drukboog, een vulstuk en een decoratieve rollaag, zonder de oorspronkelijke zijlichten. Daarnaast, verdiept in een afgeschuinde zandstenen lijst, de rechthoekige houten paneeldeur. Boven de deur een betonlatei annex luifel en een korfboogvormig stalen bovenlicht met roedeverdeling. In de tweede bouwlaag een reeks van vier rechthoekige vensters met segmentboogvormige drukboog en twee ronde stalen vensters met kruisvormige indeling en waterspuwer. De op het oosten gelegen ZIJGEVEL van Wieënweg 48 is onregelmatig ingedeeld en heeft een risalerend gevelvlak. In dit gevelvlak een rechthoekig studeerkamervenster met vensterluik onder een segmentboogvormige drukboog plus de verdiept geplaatste korfboogvormige houten entreedeur. Hierboven, hoog onder het dakoverstek, een houten gevelbeschot en twee rechthoekige vensters. In het middendeel van de zijgevel drie hoge, smalle rechthoekige oorspronkelijk stalen trappenhuisvensters met glas-in-lood en een rechthoekig souterrainvenster. Rechts daarnaast, in de eerste laag, een rond stalen toiletvenster met kruisvormige indeling en waterspuwer alsmede een rechthoekig keukenvenster met segmentboogvormige drukboog en vulstuk. Dit keukenvenster had oorspronkelijk een negenruits roedeverdeling. In de tweede laag twee rechthoekige vensters met segmentboogvormige drukbogen.
De op het westen gelegen ZIJGEVEL van Wieënweg 50 wordt in de eerste laag gedomineerd door de uitgebouwde zitkamererker met in- en uitgezwenkte topgevel met zandstenen consoles en schouderstukken. In deze erker een rechthoekig venster, oorspronkelijk verticaal ingedeeld, onder een segmentboogvormige drukboog en een klein vulstuk. Links daarnaast, in het terugliggende geveldeel, een van oorsprong uit vier delen bestaande terrasdeur. Hierboven een korfboogvormige drukboog, een vulstuk en een decoratieve rollaag.
In de tweede laag, boven de terrasdeuren, drie rechthoekige vensters onder een segmentboog. In de top van de gevel twee rechthoekige vensters onder een segmentboog.
Deze zijgevel heeft de vorm van een tuitgevel met schouderstukken. Deze schouderstukken worden ondersteund door uitkragende zandstenen consoles. De tuitgevel wordt bekroond door een zandstenen frieslijst.
De ACHTERGEVEL van Wieënweg 48 risaleert ten dele. In dit risalerende gevelvlak een klein rechthoekig kunststof keukenvenstertje met vulstuk onder een segmentboog.
In de eerste laag van het terugliggende geveldeel oorspronkelijk een groot kozijn met dubbele terrasdeuren en zij- en bovenlichten met kleine roedeverdeling onder een segmentboogvormige strek en een vulstuk. Het huidige kozijn heeft geen roedeverdeling. In de tweede laag drie rechthoekige vensters onder een segmentboog.
De ACHTERGEVEL van Wieënweg 50 wordt volgens het oorspronkelijke ontwerp gedomineerd door een uitgebouwde bijkeuken van één laag onder een betonnen dakplaat. Deze bijkeuken is aan de oostzijde afgeschuind en voorzien van een rechthoekige buitendeur. Aan de westzijde, hoog onder de overstekende dakplaat, een rechthoekig venster, oorspronkelijk met dubbele verticale indeling. Rechts naast de bijkeuken een rechthoekig woonkamervenster onder een segmentboog, links een rechthoekig keukenvenster onder een segmentboog en een vulstuk. Het woonkamervenster heeft op de ontwerptekeningen een bovenlicht, het keukenvenster een negenruits indeling. In de tweede laag, boven dit keukenvenster, twee rechthoekige slaapkamervensters onder een segmentboog.
De gecombineerde BIJKEUKEN- EN GARAGE-UITBOUW van Wieënweg 48 heeft aan de straatzijde een dubbele, korfboogvormige houten garagepoort met beslag. In de achtergevel een rechthoekige houten deur, in de korte zijgevel een klein, oorspronkelijk verticaal ingedeeld venster. De bijkeuken heeft oorspronkelijk een houten rechthoekige buitendeur waarnaast een klein rechthoekig venster.
De GARAGE van Wieënweg 50 is aan de oostzijde tegen de garage van Wieënweg
52 gebouwd. Ook hierin een dubbele, korfboogvormige houten garagepoort met beslag. In de zijgevel een rechthoekig, oorspronkelijk verticaal ingedeeld venstertje. Op de hoek van de de garage-zijgevel een steunbeer.
In hoogte afnemende bakstenen ERFSCHEIDINGSMUREN met ezelsrug tussen de garages aan weerszijden van de woningen. De woningen van het type 1 zijn oorspronkelijk ook voorzien van een lage, gebogen bakstenen erfscheidingsmuur met ezelsrug tussen de westelijke zijgevel en de toerit naar de garage.
De achtertuinen zijn vanaf de achtergevels deels gescheiden door een bakstenen muur.
De INTERIEURindeling van pand nr. 48 is in bescheiden mate gewijzigd: de indeling in kamers-en-suite is verdwenen, één deur tussen gang en zitkamer is gedicht.
Waardering
De ingenieurswoningen aan de Wieënweg zijn van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische en typologische ontwikkeling. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de traditionele bouwstijl, door het belang van de woningen voor het oeuvre van architect Wielders, de esthetische kwaliteiten van diens ontwerp, het materiaalgebruik en de ornamentiek.
De woningen vormen een belangrijk onderdeel van het uitgestrekte, sterk hiërarchisch ingerichte woongebied in de onmiddellijke nabijheid van de terreinen van de voormalige Staatsmijnen Emma en Hendrik. Als zodanig zijn de ingenieurswoningen een bijzondere uitdrukking van de wijze van bouwen van bedrijfswoningen in Nederland, waarbij in de mijnstreek meer dan elders in Nederland het aanzien van de bewoner binnen het bedrijf tot uitdrukking werd gebracht. Als gevolg van de specifieke situering zijn de ingenieurswoningen ten zeerste verbonden met de ontwikkeling en uitbreiding van de mijnstreek in het algemeen en Brunssum in het bijzonder. De woningen zijn van belang voor het aanzien van de mijnstreek en beschikken over een historisch-ruimtelijke relatie met de regionale bodemgesteldheid en de inmiddels geruimde mijnterreinen.
De woningen zijn van belang vanwege de van redelijk tot hoog variërende architectonische gaafheid en zijn van waarde voor de structurele en visuele gaafheid van de bebouwde omgeving. Bovendien beschikken de ingenieurswoningen over een redelijke architectuurhistorische zeldzaamheidswaarde; daarnaast in nationaal perspectief over een aanzienlijke typologische en functionele zeldzaamheidswaarde.
Het algemeen belang van de woningen wordt bepaald door de combinatie van de hierboven aangehaalde overwegingen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Two ENGINEERS' DWELLINGS under one roof in traditional style, 1941. Built according to a design by the Sittard architect Jos. Wielders, commissioned by the Staatsmijnen in Limburg. The dwellings are set back in the linear development of the Wieënweg, immediately south of the former mine railway and at short distance from the former Staatsmijnen Emma and Hendrik.
The garage built against the garage of Wieënweg 48 belongs to the property Wieënweg 46. EXCLUDED from protection are the wooden shed behind the garage as well as the canopy above the door of the scullery of Wieënweg 48; all extensions and outbuildings of Wieënweg 50 realised since 1941.
Description
The two engineers' dwellings form a building unit composed of two dwelling types: Wieënweg 50 of type 1, Wieënweg 48 of type 2. Both properties have an irregular FLOOR PLAN. Wieënweg 48 has a floor plan which is rectangular in main form; on the front facade an extended study, on the corner of the rear facade a stepped extended scullery plus garage; Wieënweg 50 has a sitting-room bay window extended on the western side facade as well as a scullery with sloping facade side extended on the rear facade.
The main volumes of both properties contain a partial basement storey, two STOREYS and an attic storey. They are covered by a combined HIPPED AND GABLED ROOF, of which the ridge line runs parallel to the street. Red-nuanced Dutch tiles. Overhangs. Each property has a ridge chimney and a tall chimney on the rear roof slope. Between these tall chimneys a combined roof dormer has been placed, originally with three windows per property and separated from each other by boarding. Currently each property has in this dormer a vertically divided plastic window frame and the entire dormer is clad with trespa. Wieënweg 48 has a tilting window on the front roof slope, Wieënweg 50 a small attic window.
The extended study of Wieënweg 48 and the sitting-room bay window of Wieënweg 50 are covered by a SMALL GABLED ROOF with red-nuanced Dutch tiles and hidden from sight by curved-in and curved-out gable tops. At Wieënweg 48 the small gabled roof is set into the roof construction and continued in the side facade. Above the entrance of property no. 48 a small LEAN-TO ROOF with red-nuanced Dutch tiles. The attached garage of Wieënweg 50 and the extended scullery with garage of Wieënweg 48 have a gabled roof with overhang and red-nuanced Dutch tiles. Chimney on the rear roof slope of the scullery of Wieënweg 48.
The dwellings are constructed in brick and sandstone. The front facades and side facades are laid in random bond, the rear facades in chain bond. Flush pointing. The WINDOWS were originally executed in narrow, dark green painted steel profiles, the EXTERNAL DOORS in wood. At the building Wieënweg 48 the window frames in front and rear facades have been replaced with plastic frames. These frames have a dark green colour in front and side facade, a white colour in the rear facade. The vertical divisions of the sitting room window, the semicircular bedroom window in the second storey of the study room extension and the small glazing bars of the terrace doors in the rear facade have been lost in the process. Window shutters with fittings at the study room windows of building no. 48. At Wieënweg 50 the steel window frames have been replaced with plastic, with the exception of the steel fanlight of the front door.
The FRONT FACADES are oriented to the south. Wieënweg 48 has in the first storey a considerable rectangular sitting room window with a segmental arch relieving arch, a filler and a decorative roller. Above this, in the second storey, a series of three rectangular bedroom windows with segmental arch relieving arch. The projecting front facade section terminates in an in- and outswinging gable with sandstone shoulder pieces on sandstone consoles. In the first storey a rectangular vertically divided window, above which a relieving arch and a filler. In the gable, between two tooth mouldings, a round arch window.
Wieënweg 50 has in the first storey a rectangular sitting room window with a segmental arch relieving arch, a filler and a decorative roller, without the original side lights. Next to this, set back in a bevelled sandstone moulding, the rectangular wooden panelled door. Above the door a concrete lintel as well as canopy and a segmental arch steel fanlight with glazing bars. In the second storey a series of four rectangular windows with segmental arch relieving arch and two round steel windows with cross-shaped divisions and waterspout. The SIDE FACADE of Wieënweg 48 facing east is irregularly arranged and has a projecting facade section. In this facade section a rectangular study room window with window shutter under a segmental arch relieving arch plus the set-back segmental arch wooden entrance door. Above this, high under the roof overhang, a wooden facade cladding and two rectangular windows. In the central part of the side facade three tall, narrow rectangular originally steel staircase windows with leaded glass and a rectangular basement window. To the right of this, in the first storey, a round steel toilet window with cross-shaped division and waterspout as well as a rectangular kitchen window with segmental arch relieving arch and filler. This kitchen window originally had a nine-light glazing bars division. In the second storey two rectangular windows with segmental arch relieving arches.
The SIDE FACADE of Wieënweg 50 facing west is dominated in the first storey by the extended sitting room bay with in- and outswinging gable with sandstone consoles and shoulder pieces. In this bay a rectangular window, originally vertically divided, under a segmental arch relieving arch and a small filler. To the left of this, in the recessed facade section, an originally four-part terrace door. Above this a segmental arch relieving arch, a filler and a decorative roller.
On the second storey, above the terrace doors, three rectangular windows under a segmental arch. At the top of the facade two rectangular windows under a segmental arch.
This side facade has the form of a spout gable with shoulder pieces. These shoulder pieces are supported by projecting sandstone consoles. The spout gable is crowned by a sandstone frieze band.
The REAR FACADE of Wieënweg 48 projects in part. In this projecting facade plane a small rectangular plastic kitchen window with filler under a segmental arch.
On the first storey of the recessed facade section originally a large frame with double terrace doors and side and fanlights with small glazing bars under a segmental arch-shaped frame and a filler. The current frame has no glazing bars. On the second storey three rectangular windows under a segmental arch.
The REAR FACADE of Wieënweg 50 is dominated according to the original design by an extended single-storey utility kitchen building under a concrete roof slab. This utility kitchen is chamfered on the east side and provided with a rectangular external door. On the west side, high under the overhanging roof slab, a rectangular window, originally with double vertical division. To the right next to the utility kitchen a rectangular living room window under a segmental arch, to the left a rectangular kitchen window under a segmental arch and a filler. The living room window has a fanlight on the design drawings, the kitchen window a nine-pane division. On the second storey, above this kitchen window, two rectangular bedroom windows under a segmental arch.
The combined UTILITY KITCHEN AND GARAGE EXTENSION of Wieënweg 48 has on the street side a double basket-arch-shaped wooden garage door with fittings. In the rear facade a rectangular wooden door, in the short side facade a small, originally vertically divided window. The utility kitchen originally has a wooden rectangular external door next to which a small rectangular window.
The GARAGE of Wieënweg 50 is built on the east side against the garage of Wieënweg 52. This too has a double basket-arch-shaped wooden garage door with fittings. In the side facade a rectangular, originally vertically divided small window. On the corner of the garage side facade a buttress.
Decreasing in height brick BOUNDARY WALLS with saddle back between the garages on either side of the dwellings. The dwellings of type 1 are originally also provided with a low, curved brick boundary wall with saddle back between the western side facade and the drive to the garage.
The rear gardens are partially separated from the rear facades by a brick wall.
The INTERIOR layout of property no. 48 has been altered to a modest extent: the layout of connecting rooms has disappeared, one door between the hallway and living room has been blocked.
Valuation
The engineers' dwellings on the Wieënweg are of cultural-historical value as a particular expression of a socio-economic and typological development. The architectural-historical values are determined by the traditional building style, by the importance of the dwellings for the oeuvre of architect Wielders, the aesthetic qualities of his design, the use of materials and the ornamentation.
The dwellings form an important part of the extensive, strongly hierarchically organized residential area in the immediate vicinity of the grounds of the former Staatsmijnen Emma and Hendrik. As such, the engineers' dwellings are a particular expression of the manner of building company housing in the Netherlands, whereby in the mining region more than elsewhere in the Netherlands the status of the occupant within the company was expressed. As a result of the specific location, the engineers' dwellings are very much connected with the development and expansion of the mining region in general and Brunssum in particular. The dwellings are of importance for the character of the mining region and possess a historical-spatial relationship with the regional soil conditions and the meanwhile cleared mining grounds.
The dwellings are of importance because of their architectural integrity varying from reasonable to high, and are of value for the structural and visual integrity of the built environment. Moreover, the engineers' dwellings possess a reasonable architectural-historical rarity value; in addition, from a national perspective, a considerable typological and functional rarity value.
The general importance of the dwellings is determined by the combination of the considerations set out above.
Nearby in the register
- Dienstwoning(K4), Wieënweg 44Dienstwoningunder 1 mi
- Dienstwoning(K4), Wieënweg 52Dienstwoningunder 1 mi
- Dienstwoning(K4), Wieënweg 56Dienstwoningunder 1 mi
- Dienstwoning(K4), Wieënweg 36Dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.