Rijksmonumentenregister · Netherlands
Dienstwoning(K4), Wieënweg 44
Brunssum, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Dienstwoning(K4)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1941
- Address
- Wieënweg 44, 6445 CE Brunssum (and others)
- Place
- Brunssum
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.93431, 5.96602
- Part of complex
- 518583
- Monument number
- 518585
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Toekenning van een renteloos voorschot uit 's rijks schatkist ten behoeve van den aanleg en het in exploitatie brengen van een spoorweg van Sittard over Heerlen naar de Pruisische grens bij Bovenste Locht" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Twee INGENIEURSWONINGEN onder één kap in traditionele stijl, 1941. Gebouwd naar een ontwerp van de Sittardse architect Jos. Wielders, in opdracht van de Staatsmijnen in Limburg. De woningen zijn teruggerooid gesitueerd in de lineaire bebouwing van de Wieënweg, onmiddellijk ten zuiden van de voormalige mijnspoorweg en op korte afstand van de voormalige Staatsmijnen Emma en Hendrik.
De tegen de bijkeuken van Wieënweg 42 gebouwde garage behoort bij het pand Wieënweg 44. De garage van Wieënweg 46 is tegen de garage van Wieënweg 48 gebouwd. UITGESLOTEN van bescherming zijn de bijgebouwde houten tuinschuur alsmede de achter de garage gebouwde houten berging van Wieënweg 44 en het houten tuinhuis van Wieënweg 46.
Omschrijving
De twee ingenieurswoningen vormen een bouwkundige eenheid samengesteld uit twee woningtypen: Wieënweg 44 van het type 4, Wieënweg 46 van het type 3. Beide panden hebben een onregelmatige PLATTEGROND. Wieënweg 44 heeft een in hoofdvorm rechthoekige plattegrond; aan de voorgevel een uitgebouwde studeerkamer, op de hoek van de achtergevel een uitgebouwde bijkeuken; Wieënweg 46 heeft een aan de westelijke zijgevel uitgebouwde zitkamererker, aan de achtergevel een uitgebouwde bijkeuken met afgeschuinde gevelzijde. De hoofdvolumes van beide panden tellen een volledige souterrainverdieping, twee BOUWLAGEN en een zolderverdieping. Zij worden gedekt door een ZADELDAK, waarvan de noklijn parallel aan de straatweg ligt. Rood genuanceerde Hollandse pannen. Overstekken. Elk pand heeft van origine een nokschoorsteen en een hoge schoorsteen op het achterdakvlak. Deze hoge schoorsteen is bij het pand Wieënweg 44 verwijderd. Centraal op het achterdakvlak een gecombineerde dakkapel, waarin oorspronkelijk een reeks van drie vensters per pand, onderling gescheiden door een beschot. Bij Wieënweg 46 is het oorspronkelijke kozijn van de dakkapel vervangen door een enkelvoudig verticaal ingedeeld venster, bij Wieënweg 44 is de oorspronkelijke indeling bewaard gebleven. Daarnaast heeft het pand Wieënweg 44 nog een eigen dakkapel, waarin de oorspronkelijke kozijnvorm met drie vensters nog aanwezig is. Een tuimelraam op het voordakvlak van Wieënweg 44, een zolderraam op het voordakvlak van Wieënweg 46.
De uitgebouwde studeerkamer van Wieënweg 44 en de zitkamererker van Wieënweg 46 worden gedekt door een ZADELDAKJE met rood genuanceerde Hollandse pannen en aan het oog onttrokken door in- en uitgezwenkte topgevels. De bijgebouwde garages van beide panden hebben een zadeldak met overstek. De oorspronkelijke rood genuanceerde Hollandse pannen zijn op het voorvlak van de garage van Wieënweg 44 nog aanwezig. Op het achtervlak zijn ze vervangen door betonpannen. De bijkeukens van één bouwlaag hebben een in beton uitgevoerd plat dak met overstek. De bijkeuken van Wieënweg 44 heeft een korte schoorsteen. De woningen zijn opgetrokken in baksteen en zandsteen. De voor- en zijgevels zijn gemetseld in wild verband, de achtergevels in kettingverband. Platvol voegwerk. De gevels van Wieënweg 44 zijn gezandstraald.
De VENSTERS waren oorspronkelijk uitgevoerd in smalle, donkergroen geverfde stalen profielen, de BUITENDEUREN in hout. Bij beide panden zijn de stalen vensterkozijnen grotendeels vervangen door aluminium kozijnen. De vensterluiken met beslag bij de studeerkamervensters van pand nr. 44 zijn bewaard gebleven.
De VOORGEVELS zijn georiënteerd op het zuiden. Wieënweg 44 heeft in de eerste bouwlaag een aanzienlijk rechthoekig zitkamervenster met een korfboogvormige drukboog, een vulstuk en een decoratieve rollaag. De oorspronkelijke indeling met zijlichten is hierin niet bewaard. Hierboven, in de tweede bouwlaag, een reeks van drie rechthoekige aluminium slaapkamervensters met segmentboogvormige drukboog. Het risalerende rechter voorgeveldeel loopt uit in een in- en uitgezwenkte topgevel met zandstenen schouderstukken en zandstenen consoles. Deze uitbouw heeft in de voorgevel een rechthoekig aluminium venster, zonder de oorspronkelijke verticale indeling, waarboven een drukboog en een vulstuk. Twee luiken met beslag. In de tweede laag boven deze uitbouw een rond stalen badkamervenster met kruisvormige indeling en waterspuwer.
Wieënweg 46 heeft in de eerste laag een rechthoekig aluminium zitkamervenster met een korfboogvormige drukboog, een vulstuk en een decoratieve rollaag, zonder de oorspronkelijke indeling met zijlichten. Daarnaast, verdiept in een afgeschuinde zandstenen lijst, de rechthoekige houten paneeldeur. Boven de deur een betonnen latei annex luifel en een korfboogvormig stalen bovenlicht met roedeverdeling. In de tweede bouwlaag een reeks van drie rechthoekige alumiunium vensters met segmentboogvormige drukboog en twee ronde stalen vensters met kruisvormige indeling en waterspuwer. De op het oosten gelegen ZIJGEVEL van Wieënweg 44 is onregelmatig ingedeeld. In de zijgevel van de voorgeveluitbouw een rechthoekig venster met luik. In de eerste laag van de zijgevel de in een zandstenen lijst geplaatste korfboogvormige houten entreedeur; een rechthoekig souterrainvenster; een klein rechthoekig toiletvenster; een rechthoekig aluminium keukenvenster met segmentboogvormige drukboog en vulstuk. Dit keukenvenster had oorspronkelijk de vorm van een dubbel kruiskozijn. In de tweede laag achtereenvolgens een klein rechthoekig toiletvenster; drie hoge, smalle rechthoekige stalen trappenhuisvensters met glas-in-lood; twee rechthoekige slaapkamervensters. In de top van de gevel een klein rechthoekig venster. Deze zijgevel heeft de vorm van een tuitgevel met schouderstukken. Deze schouderstukken worden ondersteund door uitkragende zandstenen consoles. De tuitgevel wordt bekroond door een zandstenen frieslijst.
De op het westen gelegen ZIJGEVEL van Wieënweg 46 wordt in de eerste laag gedomineerd door de uitgebouwde zitkamererker met in- en uitgezwenkte topgevel, zandstenen consoles en schouderstukken. In deze erker een rechthoekig aluminium venster (zonder de oorspronkelijke verticale indeling) onder een segmentboogvormige drukboog en een klein vulstuk. Links daarnaast, in het terugliggende geveldeel, een van oorsprong uit vier delen bestaande terrasdeur. Het huidige aluminium kozijn heeft een dubbele terrasdeur, zij- en bovenlichten. Hierboven een korfboogvormige drukboog, een vulstuk en een decoratieve rollaag. In de tweede laag, boven de terrasdeuren, drie rechthoekige aluminium vensters onder een segmentboog. In de top van de gevel twee rechthoekige aluminium vensters onder een segmentboog. Deze zijgevel heeft de vorm van een tuitgevel met schouderstukken. Deze schouderstukken worden ondersteund door uitkragende zandstenen consoles. De tuitgevel wordt bekroond door een zandstenen frieslijst.
De ACHTERGEVEL van Wieënweg 44 risaleert ten dele. In dit risalerende gevelvlak een klein rechthoekig aluminium keukenvenstertje met vulstuk onder een segmentboog.
In de eerste laag van het terugliggende geveldeel oorspronkelijk een groot kozijn met dubbele terrasdeuren en zij- en bovenlichten met kleine roedeverdeling onder een segmentboogvormige strek en een vulstuk. De huidige pui heeft geen roedeverdeling meer en is in de plint uitgebroken tot de volledige kozijnbreedte. In de tweede laag drie rechthoekige vensters onder een segmentboog.
De BIJKEUKENUITBOUW van Wieënweg 44 heeft aan de oostzijde een rechthoekige deur en een klein rechthoekig venster en is voor het overige blind.
Midden tegen de ACHTERGEVEL van Wieënweg 46 de uitgebouwde bijkeuken van één laag. In de afgeschuinde gevelzijde een rechthoekige houten deur, in de westelijke gevel een hoog onder het overstek geplaatst rechthoekig kozijn, oorspronkelijk met dubbele verticale indeling. Aan weerszijden van de bijkeuken respectievelijk het kruisvormige aluminium keukenvenster met drukboog en vulstuk, ter vervanging van het oorspronkelijke dubbele kruiskozijn. In de tweede laag twee rechthoekige vensters, uitgevoerd in aluminium. De bijgebouwde garages van beide woonhuizen hebben een dubbele, korfboogvormige houten garagepoort met beslag, in de zijgevel een rechthoekig, verticaal ingedeeld venster. In hoogte afnemende bakstenen ERFSCHEIDINGSMUREN met ezelsrug tussen de garages van Wieënweg 46 en 48. Tegen de westelijke zijgevel van Wieënweg 48 is een gebogen tuinmuur met ezelsrug gebouwd. Deze muur is ter verbreding van de garage-toerit ingekort. Het pand Wieënweg 44 heeft een geboogde bakstenen erfscheidingsmuur met ezelsrug tussen de oostelijke zijgevel en de westelijke zijgevel van de garage. Deze muur wordt onderbroken door twee baksteen kolommen, waarop het boven de poort geplaatste pannendakje rust.
De achtertuinen van Wieënweg 42 en 44 zijn vanaf de achtergevels deels gescheiden door een vernieuwde bakstenen muur.
De INTERIEURindeling van pand nr. 44 is op diverse punten gewijzigd: de muur tussen woonkamer en keuken is doorgebroken; de indeling met kamers-en-suite is verwijderd. Bij pand 46 is de indeling met kamers-en-suite eveneens verwijderd.
Waardering
De ingenieurswoningen aan de Wieënweg zijn van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische en typologische ontwikkeling. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door de traditionele bouwstijl, door het belang van de woningen voor het oeuvre van architect Wielders, de esthetische kwaliteiten van diens ontwerp, het materiaalgebruik en de ornamentiek.
De woningen vormen een belangrijk onderdeel van het uitgestrekte, sterk hiërarchisch ingerichte woongebied in de onmiddellijke nabijheid van de terreinen van de voormalige Staatsmijnen Emma en Hendrik. Als zodanig vormen de woningen een bijzondere uitdrukking van de wijze van bouwen van bedrijfswoningen in Nederland, waarbij in de mijnstreek meer dan elders in Nederland het aanzien van de bewoner binnen het bedrijf tot uitdrukking werd gebracht. Als gevolg van de specifieke situering zijn de ingenieurswoningen ten zeerste verbonden met de ontwikkeling en uitbreiding van de mijnstreek in het algemeen en Brunssum in het bijzonder. De woningen zijn van belang voor het aanzien van de mijnstreek en beschikken over een historisch-ruimtelijke relatie met de regionale bodemgesteldheid en de inmiddels geruimde mijnterreinen.
De woningen zijn van belang vanwege de van redelijk tot hoog variërende architectonische gaafheid en zijn van waarde voor de structurele en visuele gaafheid van de bebouwde omgeving. Bovendien beschikken de ingenieurswoningen over een redelijke architectuurhistorische zeldzaamheidswaarde; daarnaast in nationaal perspectief over een aanzienlijke typologische en functionele zeldzaamheidswaarde.
Het algemeen belang van de woningen wordt bepaald door de combinatie van de hierboven aangehaalde overwegingen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Two ENGINEERS' HOUSES under one roof in traditional style, 1941. Built according to a design by the Sittard architect Jos. Wielders, commissioned by the Staatsmijnen in Limburg. The houses are set back from the linear building line of the Wieënweg, immediately south of the former mine railway and at a short distance from the former Staatsmijnen Emma and Hendrik.
The garage built against the scullery of Wieënweg 42 belongs to the property Wieënweg 44. The garage of Wieënweg 46 is built against the garage of Wieënweg 48. EXCLUDED from protection are the adjoining wooden garden shed as well as the wooden storage building built behind the garage of Wieënweg 44 and the wooden garden house of Wieënweg 46.
Description
The two engineers' houses form an architectural unit composed of two house types: Wieënweg 44 of type 4, Wieënweg 46 of type 3. Both properties have an irregular GROUND PLAN. Wieënweg 44 has a mainly rectangular ground plan; on the front facade a projecting study room, on the corner of the rear facade a projecting scullery; Wieënweg 46 has a projecting sitting room bay window built onto the western side facade, on the rear facade a projecting scullery with bevelled facade side. The main volumes of both properties have a full basement storey, two STOREYS and an attic storey. They are covered by a GABLED ROOF, with the ridge line parallel to the street. Red-toned Dutch tiles. Overhangs. Each property originally has a roof-ridge chimney and a tall chimney on the rear roof plane. This tall chimney has been removed from the property Wieënweg 44. Centrally on the rear roof plane a combined roof dormer, originally containing a series of three windows per property, separated from each other by boarding. At Wieënweg 46 the original frame of the roof dormer has been replaced by a single vertically divided window, at Wieënweg 44 the original division has been preserved. In addition, the property Wieënweg 44 has its own roof dormer, in which the original frame form with three windows is still present. A tilting window on the front roof plane of Wieënweg 44, an attic window on the front roof plane of Wieënweg 46.
The projecting study room of Wieënweg 44 and the sitting room bay window of Wieënweg 46 are covered by a GABLED ROOF with red-toned Dutch tiles and are hidden from view by inswung and outswung stepped gables. The adjoining garages of both properties have a gabled roof with overhang. The original red-toned Dutch tiles are still present on the front plane of the garage of Wieënweg 44. On the rear plane they have been replaced by concrete tiles. The sculleries of one storey have a flat roof constructed in concrete with overhang. The scullery of Wieënweg 44 has a short chimney. The houses are built in brick and sandstone. The front and side facades are laid in random bond, the rear facades in chain bond. Flush jointing. The facades of Wieënweg 44 have been sandblasted.
The WINDOWS were originally executed in narrow, dark green painted steel profiles, the EXTERNAL DOORS in wood. At both properties the steel window frames have been largely replaced by aluminium frames. The shutters with fittings at the study room windows of property no. 44 have been preserved.
The FRONT FACADES are oriented to the south. Wieënweg 44 has on the first storey a considerable rectangular sitting room window with a basket arch-shaped relieving arch, a filler piece and a decorative roller course. The original division with side lights has not been preserved in this. Above this, on the second storey, a series of three rectangular aluminium bedroom windows with segment arch-shaped relieving arch. The projecting right front facade section ends in an inswung and outswung stepped gable with sandstone shoulder pieces and sandstone corbels. This projection has in the front facade a rectangular aluminium window, without the original vertical division, above which a relieving arch and a filler piece. Two shutters with fittings. In the second storey above this projection a round steel bathroom window with cruciform division and water spout.
Wieënweg 46 has on the first storey a rectangular aluminium sitting room window with a basket arch-shaped relieving arch, a filler piece and a decorative roller course, without the original division with side lights. Beside it, set back in a bevelled sandstone moulding, the rectangular wooden panelled door. Above the door a concrete lintel and canopy and a basket arch-shaped steel fanlight with glazing bars. On the second storey a series of three rectangular aluminium windows with segment arch-shaped relieving arch and two round steel windows with cruciform division and water spout. The SIDE FACADE of Wieënweg 44 facing east is irregularly arranged. In the side facade of the front facade projection a rectangular window with shutter. On the first storey of the side facade the entrance door in wood with basket arch shape, set in a sandstone moulding; a rectangular basement window; a small rectangular toilet window; a rectangular aluminium kitchen window with segment arch-shaped relieving arch and filler piece. This kitchen window originally had the form of a double cross window. On the second storey respectively a small rectangular toilet window; three tall, narrow rectangular steel staircase windows with stained glass; two rectangular bedroom windows. At the top of the facade a small rectangular window. This side facade has the form of a spout gable with shoulder pieces. These shoulder pieces are supported by projecting sandstone corbels. The spout gable is crowned by a sandstone frieze moulding.
The SIDE FACADE of Wieënweg 46 facing west is dominated on the first storey by the projecting sitting room bay window with inswung and outswung stepped gable, sandstone corbels and shoulder pieces. In this bay a rectangular aluminium window (without the original vertical division) under a segment arch-shaped relieving arch and a small filler piece. To the left of this, in the recessed facade section, a terrace door originally consisting of four parts. The current aluminium frame has a double terrace door, side and fanlight. Above this a basket arch-shaped relieving arch, a filler piece and a decorative roller course. On the second storey, above the terrace doors, three rectangular aluminium windows under a segmental arch. At the top of the facade two rectangular aluminium windows under a segmental arch. This side facade has the form of a spout gable with shoulder pieces. These shoulder pieces are supported by projecting sandstone corbels. The spout gable is crowned by a sandstone frieze moulding.
The REAR FACADE of Wieënweg 44 projects in part. In this projecting facade plane a small rectangular aluminium kitchen window with filler piece under a segmental arch.
On the first storey of the recessed facade section originally a large frame with double terrace doors and side and fanlights with small glazing bars under a segment arch-shaped lintel and a filler piece. The current storefront has no glazing bars any more and is broken through at the plinth to the full width of the frame. On the second storey three rectangular windows under a segmental arch.
The SCULLERY PROJECTION of Wieënweg 44 has on the east side a rectangular door and a small rectangular window and is otherwise blank.
Centrally against the REAR FACADE of Wieënweg 46 the projecting scullery of one storey. In the bevelled facade side a rectangular wooden door, in the western facade a tall rectangular frame placed below the overhang, originally with double vertical division. On either side of the scullery respectively the cruciform aluminium kitchen window with relieving arch and filler piece, replacing the original double cross window. On the second storey two rectangular windows, executed in aluminium. The adjoining garages of both houses have a double, basket arch-shaped wooden garage door with fittings, in the side facade a rectangular, vertically divided window. Decreasing in height brick BOUNDARY WALLS with saddle back between the garages of Wieënweg 46 and 48. Against the western side facade of Wieënweg 48 a curved garden wall with saddle back has been built. This wall has been shortened to widen the garage driveway. The property Wieënweg 44 has a curved brick boundary wall with saddle back between the eastern side facade and the western side facade of the garage. This wall is interrupted by two brick columns, on which the tiled roof panel placed above the gateway rests.
The back gardens of Wieënweg 42 and 44 are partly separated from the rear facades by a renewed brick wall.
The INTERIOR layout of property no. 44 has been altered at various points: the wall between living room and kitchen has been broken through; the layout with rooms-en-suite has been removed. At property 46 the layout with rooms-en-suite has also been removed.
Assessment
The engineers' houses on the Wieënweg are of cultural-historical value as a particular expression of a socio-economic and typological development. The architectural-historical values are determined by the traditional building style, by the importance of the houses for the oeuvre of architect Wielders, the aesthetic qualities of his design, the use of materials and ornamentation.
The houses form an important part of the extensive, strongly hierarchically organised residential area in the immediate vicinity of the grounds of the former Staatsmijnen Emma and Hendrik. As such, the houses form a particular expression of the way company houses were built in the Netherlands, whereby in the mining region more than elsewhere in the Netherlands the status of the resident within the company was expressed. As a result of their specific location, the engineers' houses are closely connected with the development and expansion of the mining region in general and Brunssum in particular. The houses are important for the appearance of the mining region and possess a historical-spatial relationship with the regional soil conditions and the mining grounds that have since been cleared.
The houses are important because of their reasonably to highly varying architectural integrity and are of value for the structural and visual integrity of the built environment. Moreover, the engineers' houses possess a reasonable architectural-historical rarity value; in addition in a national perspective a considerable typological and functional rarity value.
The general importance of the houses is determined by the combination of the considerations mentioned above.
Nearby in the register
- Dienstwoning(K4), Wieënweg 48Dienstwoningunder 1 mi
- Dienstwoning(K4), Wieënweg 36Dienstwoningunder 1 mi
- Dienstwoning(K4), Wieënweg 52Dienstwoningunder 1 mi
- Dienstwoning(K4), Wieënweg 56Dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.