Rijksmonumentenregister · Netherlands
Brandweerkazerne, De Ruijterkade 149
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Overheidsgebouw
- Function
- Brandweerkazerne
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1889 - 1890
- Address
- De Ruijterkade 149, Locatie: Binnenstad, 1011 AC Amsterdam (and others)
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.37739, 4.90846
- Monument number
- 518408
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Plan voor de uitbreiding van Amsterdam opgemaakt in 1875 / J. Kalff" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1899-1890 tot stand gekomen aan vier zijden vrijgelegen BRANDWEERKAZERNE, gebouwd als Hoofdwacht in sectie III van het gemeentelijk grondgebied, naar een ontwerp in een Neo-Hollandse renaisance stijl met verwijzingen naar de kasteelbouw van W. Springer in opdracht van de voormalige dienst der Stads Publieke Werken in de gemeente Amsterdam. Bij de oplevering was het gebouw als volgt ingedeeld: op de beganegrond links van de hoofdingang een wachtkamer, een 'cantine' met daarachter de woning van de kantinehouder. Rechts van de hoofdingang een seinkamer, een grote remise voor de spuitwagens met een paardestal, achter de paardestal een uitgebouwde smederij geflankeerd door twee slangetorens over de gehele hoogte van het gebouw en bestemd voor het uithangen en drogen van de brandslangen. Hiertussen bevond zich het klimhuis bestemd als oefenruimte voor de 'spuitgasten'. Op de eerste verdieping boven de hoofdingang bevond zich het 'dienstbureau'. In de linkervleugel de woningen van de hoofdbrandweermeester en de brandmeester met aparte opgang (ingang in de zijgevel), twee boven de remise gelegen en met een extra trap verbonden slaapzalen voor de dienstdoende 'brandwachts'. Hierachter een bad- en wasgelegenheid. De tweede verdieping was op een vergelijkbare wijze ingedeeld.
Ter rechterzijde (W) werd in 1905 een SMEDERIJ met kolenbergplaats gebouwd. In 1911 werd dit gebouwtje aan de zijde van de De Ruijterkade uitgebreid met een materialenbergplaats welke door middel van een bakstenen MUUR MET POORT met het hoofdgebouw werd verbonden.
In 1908 werd de aan de achterzijde van het hoofdgebouw en beganegronds gesitueerde en uitstekende 'corridor' met twee bouwlagen verhoogd en ingericht met slaapvertrekken. Nadat de paardekracht werd vervangen door stoomkracht werd de smederij omgebouwd tot machinekamer en ontlaadstation, de remise werd omgevormd tot een werkkuil en de paardenstal werd eveneens verbouwd. Uit deze tijd stammen ook de glijpalen bij de hoofd- en rechterachtertrap.
De kapverdieping van de linkervleugel werd deels ingericht als woonruimte ten behoeve van het gezin van de hoofdbrandmeester. De zolders van het middendeel en rechtervleugel werden reeds ingenomen door een schilderwerkplaats, een 'timmerzolder' en een hooi- en turfzolder. Sinds 1973 is het gebouw in gebruik als woon- en atelierruimte.
Omschrijving
Op een rechthoekige plattegrond tot stand gekomen in rode baksteen uitgevoerde brandweerkazerne op een hardstenen plint bestaande uit een begane grond, twee verdiepingen en een kapverdieping onder een schilddak bedekt met zwarte pannen. Symmetrisch ingedeeld pand met hoofdingang in de middenrisaliet en bestaat uit een getoogde dubbele deur waarboven een keperboogvormig spaarveld. De risalieten zijn hoger opgetrokken en boven de goothoogte uitgebouwd tot kasteelachtige torens. De middenrisaliet is recht afgedekt tussen twee torentjes in de vorm van uitkragende en zich naar beneden toe verjongende colonnetten. De zijrisalieten zijn voorzien van kantelen en lopen naar onder toe breder uit. De middenrisalieten van de zijgevels zijn op identieke wijze vormgegeven. De vier hoeken van het gebouw zijn voorzien van gekanteelde arkels. Vensteropeningen en ingangen gelijkstraats zijn voorzien van forse natuurstenen rondbogen. De overige vensters hebben 12- ruits ramen met radiaalvormig onderverdeelde bovenlichten. De gevels worden horizontaal geleed door hardstenen waterlijsten die de verdiepingen markeren, door cordonbanden in de verdiepingen van blauwzwarte baksteen en de brede horizontale banden gelijkstraats, eveneens uitgevoerd in blauwzwarte baksteen. Op de begane grond bosserende banden die met een knik doorlopen in de boogstenen van de rondbogen. Op de verdiepingen zijn de cordonbanden aangebracht ter hoogte van de aanzet van de rondboogvensters en volgen de ronding van het venster. Ze zijn voorzien van geprofileerde sluit- en wigvormige boogstenen. De sluitstenen van de grote rondboogopeningen op de begane grond zijn voorzien van de attributen van de brandweerman en de salamander, aldus symboliserend het vuur. Verder als decoratie de klauwstukken ter weerszijden van de geknikte waterlijsten boven de deur van de remise en het grote rondboogvenster van de kantine. Hardstenen bolvormige versieringen die de gevel bekronen. De klimtoren aan de achterzijde is voorzien van grote rondboogvormige openingen.
Interieur. Achter de hoofdingang aan de achterzijde van het gebouw een haaks geplaatste 'corridor' en een centraal gelegen trappenhuis met dubbele trap waarlangs de overige verdiepingen kunnen worden bereikt.
In 1905 gebouwde en in 1911 met het hoofdgebouw verbonden, voormalige smederij met kolenbergplaats van baksteen bestaande uit één bouwlaag met zadeldak bedekt door zwarte pannen. Zijgevels voorzien van vijf rondboogvormige openingen. Ramen als hierboven vermeld. In achtergevel van smederij halvemaanvormig venster.
Lager uitgevoerd materialenbergplaats aan de voorzijde voorzien van grote rondboogvormige ingang met ijzeren deur. Voorgevel enigszins geknikt en voorzien van natuurstenen bekroningen op de hoeken en in het midden. Voorzien van banden van blauwzwarte baksteen. In de zijgevels vier rondboogvormige vensteropeningen. Ramen als hierboven vermeld.
Tussen hoofdgebouw en smederij een bakstenen muur met poort tussen twee eveneens gemetselde posten met natuurstenen bolvormige bekroningen. Poort toegankelijk via twee openslaande rechthoekige deuren van ijzer. Muur aan de voorzijde voorzien van consoles.
Waardering
Voormalige Hoofdwacht van de Brandweer in sectie III in Neo-Hollandse Renaissance met verwijzingen naar de kasteelbouw van algemeen belang wegens cultuur- en architectuurhistorische waarde. Tevens van typologische waarde als één van de eerste als zodanig gebouwde brandweerskazernes na de instelling in 1873/'74 van de beroepsbrandweer.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Built in 1899-1890, a FIRE STATION standing free on all four sides, constructed as a Main Guard in section III of the municipal territory, designed in a Neo-Dutch Renaissance style with references to castle architecture by W. Springer on commission of the former department of City Public Works in the municipality of Amsterdam. On completion the building was arranged as follows: on the ground floor to the left of the main entrance a waiting room, a 'canteen' with the residence of the canteen keeper behind it. To the right of the main entrance a signalling room, a large garage for the fire engines with a horse stable, behind the horse stable an extended smithy flanked by two hose towers over the full height of the building and intended for hanging and drying the fire hoses. Between these was located the training tower intended as a practice space for the 'engine crew'. On the first floor above the main entrance was the 'service office'. In the left wing the residences of the chief fire officer and the fire officer with separate access (entrance in the side wall), two dormitories situated above the garage and connected with an extra staircase for the on-duty 'fire watch'. Behind this a bathing and washing facility. The second floor was arranged in a similar manner.
On the right side (W) a SMITHY with coal storage was built in 1905. In 1911 this small building was extended on the De Ruijterkade side with a materials storage area which was connected to the main building by means of a brick WALL WITH GATE.
In 1908 the 'corridor' projecting at the rear of the main building and situated on the ground floor was raised two storeys and fitted out with sleeping quarters. After horse power was replaced by steam power, the smithy was converted into an engine room and unloading station, the garage was converted into a work pit and the horse stable was also rebuilt. The sliding poles at the main and right rear staircase date from this period.
The attic storey of the left wing was partly fitted out as living space for the family of the chief fire officer. The lofts of the central section and right wing were already occupied by a painters' workshop, a 'carpentry loft' and a hay and peat storage loft. Since 1973 the building has been in use as residential and studio space.
Description
A fire station built on a rectangular floor plan executed in red brick on a hard stone plinth consisting of a ground floor, two storeys and an attic storey under a hipped roof covered with black tiles. Symmetrically arranged building with main entrance in the central risalit and consisting of an arched double door above which a herringbone-pattern shaped spandrel. The risalits are built higher and above the eaves height are developed into castle-like towers. The central risalit is straight-finished between two small turrets in the form of projecting colonettes that taper downwards. The side risalits are provided with battlements and extend wider towards the bottom. The central risalits of the side walls are shaped identically. The four corners of the building are provided with battlement arches. Window openings and ground-floor entrances are provided with substantial natural stone round arches. The remaining windows have 12-pane frames with radially subdivided fanlights. The walls are articulated horizontally by hard stone drip mouldings marking the storeys, by ashlar bands in the storeys of blue-black brick and the broad horizontal bands at ground level, likewise executed in blue-black brick. On the ground floor bossed bands which continue with a bend in the arch stones of the round arches. On the storeys the ashlar bands are arranged at the level of the springing of the round arch windows and follow the curve of the window. They are provided with profiled keystone and wedge-shaped arch stones. The keystones of the large round arch openings on the ground floor are provided with the attributes of the firefighter and the salamander, thus symbolising fire. Further as decoration the claw stones on either side of the bent drip mouldings above the door of the garage and the large round arch window of the canteen. Hard stone spherical decorations that crown the facade. The training tower at the rear is provided with large round arch-shaped openings.
Interior. Behind the main entrance at the rear of the building a right-angled 'corridor' and a centrally located stairwell with double staircase by which the other storeys can be reached.
Built in 1905 and connected to the main building in 1911, the former smithy with coal storage of brick consisting of one storey with a gabled roof covered with black tiles. Side walls provided with five round arch-shaped openings. Windows as mentioned above. In the rear wall of the smithy a half-moon-shaped window.
The materials storage area, built lower, provided on the front with a large round arch-shaped entrance with iron door. Front wall slightly bent and provided with natural stone crownings at the corners and in the centre. Provided with bands of blue-black brick. In the side walls four round arch-shaped window openings. Windows as mentioned above.
Between main building and smithy a brick wall with gate between two likewise constructed posts with natural stone spherical crownings. Gate accessible via two hinged rectangular iron doors. Wall on the front side provided with consoles.
Valuation
Former Main Guard of the Fire Service in section III in Neo-Dutch Renaissance with references to castle architecture of general importance because of its cultural- and architectural-historical value. Also of typological value as one of the first purpose-built fire stations after the establishment in 1873/'74 of the professional fire service.
Nearby in the register
- BestevaerHandel en kantoorunder 1 mi
- Woonhuis, De Ruijterkade 105Woonhuisunder 1 mi
- Scheepvaartkantoor, De Ruijterkade 99Handel en kantoorunder 1 mi
- Woonhuis, Prins Hendrikkade 99Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.