Rijksmonumentenregister · Netherlands
Sandenburg
Langbroek, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Historische aanleg
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1855 - 1860
- Address
- Langbroekerdijk A bij 28, 3947 BH Langbroek (Wijk bij Duurstede 26)
- Place
- Langbroek
- Municipality
- Wijk bij Duurstede
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.00679, 5.34411
- Part of complex
- 518103
- Monument number
- 518110
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1838 map "Amsterdam" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
De PARKAANLEG van de buitenplaats Sandenburg is omstreeks 1860 aangelegd binnen een oudere structuur. De aanleg is ontworpen in Engelse landschapsstijl door S.A. van Lunteren. De aanleg is deels gevoegd binnen de oudere, zeventiende eeuwse hoofdstructuur. De huidige buitenplaats, die de voormalige ridderhofstad bevatte, is gelegen ten noordoosten van de Langbroekerwetering, binnen een rechthoekig omgracht terrein. Aan het einde van de negentiende eeuw is aan de zuid- en noordoostzijde van het complex een grotendeels ommuurd terrein ingericht ten behoeve van de fruitteelt.
Het huidige landhuis ligt in de zuidwesthoek van de buitenplaats. Vanwege de vervolmaking van de landschappelijke aanleg rond het hoofdgebouw is de Langbroekerdijk naar het zuiden verlegd. De ruimte tussen de wetering en de weg is beplant met bomen, met uitzondering van de zuidwestzijde, waar ten behoeve van het landhuis een zichtas is opengelaten. Aan de zuidoostzijde is de hoofdentree van het complex gelegen. Vanaf de brug over de wetering loopt de oprijlaan in een bocht naar links naar het landhuis. Rechts naast de toegang tot het complex staat de portiers- annex tuinmanswoning. De oprijlaan leidt langs de iets verhoogd gelegen oranjerie. Verderop achter een paar boomgroepen licht meer naar achteren het koetshuis. Het grasveld tussen kasteel, tuinmanswoning en orangerie wordt aan de zuidzijde geflankeerd door hoog opgaande bomen, aan de noordzijde door lagere heesterbeplanting, die de gebouwen deels aan het zicht onttrekt, en aan de oostzijde eveneens door hogere bomen. Langs de oprijlaan staat een marmeren tuinbeeld van een vrouwelijk naakt met een dolfijn aan haar voeten. Het terrein direct om het hoofdgebouw wordt aan de zuidwest- en aan de noordwestzijde omgeven door een waterpartij, die aan de noordwestzijde wordt geflankeerd door een aantal rijen bomen langs het water. Aan de noordzijde ligt een weiland. In de vijver bij het landhuis is een eiland gelegen, dat met de oever wordt verbonden door een eenvoudig houten bruggetje. Vanuit de noordoostzijde van het landhuis is een zichtas gecreëerd over een weiland aan de noordzijde, dat omgeven is door bomen. In de zichtas staat een solitaire esdoorn. Direct rond het huis resteert een aantal bijzondere boomsoorten, waaronder naaldbomen en coniferen. Aan het water, tussen een heg aan de zuidwestzijde van het huis staat een zinken beeld van een gevleugelde waternimf op plompenbladeren. Achter het huis staat een theehuisje op zeshoekige plattegrond, aan drie zijden gesloten, met houten stammen en met een rieten dak. Een gebogen pad leidt vanaf het huis langs het koetshuis naar een brug aan de noordzijde van de buitenplaats. Een ommuurd gedeelte binnen het omgrachte terrein, gelegen aan de noordoostzijde, fungeerde als boomgaard en kwekerij. Aan de noordzijde staat de voormalige fruitschuur, die onderdeel uitmaakt van de muur langs de kasteelgracht. De schuur is tot woonhuis verbouwd en is van ondergeschikt belang.
Parallel aan de omgrachting aan de noordzijde van het complex loopt een met klinkers bestraatte laan met een beplanting van lindebomen. Aan deze laan ligt aan de noordoostzijde een groot schuur- annex stalgebouw, dat als van ondergeschikt belang wordt aangemerkt. Van hieruit is het voormalige kasteelterrein via twee bruggen toegankelijk. Aan de zuidoostzijde ligt, eveneens buiten het eigenlijke terrein, nog een ommuurde voormalige kwekerij. Hier bevindt aan de zuidzijde van het terrein een in 1996 opgetrokken houten schuur, alsmede een kleine varkensstal, die beiden buiten de bescherming vallen.
Waardering
De parkaanleg is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde vanwege de aanleg in landschappelijke stijl, ontworpen door S.A. van Lunteren. Tevens is de aanleg van cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een aan de buitenplaats verbonden fruitteeltbedrijf van rond 1900. De aanleg is van ensemblewaarde in relatie tot de op het terrein gelegen objecten en de gaaf bewaarde omgeving van de Langbroekerwetering.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The PARK LAYOUT of the country estate Sandenburg was laid out around 1860 within an older structure. The layout was designed in English landscape style by S.A. van Lunteren. The layout is partly integrated within the older, seventeenth-century main structure. The current country estate, which contained the former knight's court estate, is located to the northeast of the Langbroekerwetering, within a rectangular moated terrain. At the end of the nineteenth century, a largely walled terrain was laid out on the south and northeast side of the complex for fruit cultivation.
The current manor house is located in the southwest corner of the country estate. Due to the perfection of the landscape layout around the main building, the Langbroekerdijk was relocated southwards. The space between the drainage ditch and the road is planted with trees, with the exception of the southwest side, where a sight line was left open for the benefit of the manor house. On the southeast side is the main entrance to the complex. From the bridge over the drainage ditch, the driveway runs in a curve to the left towards the manor house. To the right of the access to the complex stands the porter's and gardener's lodge. The driveway leads past the slightly elevated orangery. Further back behind a couple of tree groups, slightly further back, stands the carriage house. The lawn between castle, gardener's lodge and orangery is flanked on the south side by tall trees, on the north side by lower shrub planting, which partly obscures the buildings from view, and on the east side also by taller trees. Along the driveway stands a marble garden statue of a female nude with a dolphin at her feet. The terrain directly around the main building is surrounded on the southwest and northwest sides by a water feature, which is flanked on the northwest side by a number of rows of trees along the water. On the north side lies a meadow. In the pond at the manor house is an island, which is connected to the shore by a simple wooden bridge. From the northeast side of the manor house, a sight line has been created over a meadow on the north side, which is surrounded by trees. In the sight line stands a solitary maple. Directly around the house remain a number of special tree species, including coniferous trees and conifers. At the water, between a hedge on the southwest side of the house, stands a zinc statue of a winged water nymph on water lily pads. Behind the house stands a tea house on a hexagonal plan, closed on three sides, with wooden posts and with a thatched roof. A curved path leads from the house along the carriage house to a bridge on the north side of the country estate. A walled section within the moated terrain, located on the northeast side, served as an orchard and nursery. On the north side stands the former fruit storage shed, which forms part of the wall along the castle moat. The shed has been converted into a residential house and is of secondary importance.
Parallel to the moat on the north side of the complex runs a lane paved with clinker bricks with a planting of linden trees. On this lane, on the northeast side, lies a large storage and stable building, which is considered to be of secondary importance. From here, the former castle terrain is accessible via two bridges. On the southeast side, also outside the actual terrain, there is still another walled former nursery. Here, on the south side of the terrain, there is a wooden shed erected in 1996, as well as a small pigsty, both of which fall outside the protection.
Valuation
The park layout is of general importance due to its architectural-historical value due to the layout in landscape style, designed by S.A. van Lunteren. The layout is also of cultural-historical value as an example of a fruit cultivation enterprise associated with the country estate from around 1900. The layout is of ensemble value in relation to the objects located on the terrain and the well-preserved surroundings of the Langbroekerwetering.
Nearby in the register
- SandenburgTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Archeologie, SandenburgArcheologieunder 1 mi
- SandenburgDienstwoningunder 1 mi
- SandenburgBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.