Rijksmonumentenregister · Netherlands
St. Servatius
Westerhoven, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1885 - 1886
- Address
- Dorpstraat 22, 5563 BD Westerhoven (Bergeijk 30)
- Place
- Westerhoven
- Municipality
- Bergeijk
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.33167, 5.39848
- Part of complex
- 517909
- Monument number
- 517910
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Leiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Dorpsstraat 22
Inleiding.
De ST. SERVATIUSKERK werd in 1885-1886 in Neo-gotische stijl gebouwd naar ontwerp van H.J. van Tulder. In 1903 werd de kerk aan de achterzijde uitgebreid met een bergruimte, die beide sacristiëen verbindt. In 1919 werd het transept gebouwd. De polychrome decoraties van muren en gewelven verdwenen in 1957 onder een grijs-witte verflaag.
Omschrijving.
De driebeukige basilicale kruiskerk heeft een westtoren, een dakruiter en een driezijdig gesloten absis. Achter de torentravee telt het schip vijf traveeën en het transept twee. De gevels zijn opgetrokken uit machinale rode baksteen, met siermetselwerkbanden onder de gootlijst. Cordonlijsten en afzaten zijn uitgevoerd in hardsteen, de tracering in zandsteen. Op het zadeldak van het middenschip, de lessenaardaken van de zijbeuken en op de spitsen liggen leien in maasdekking. De gevels worden geleed door steunberen met versnijdingen en afzaat. Bij de toren met vierkante basis en de afsluiting van de zijbeuken zijn deze overhoeks geplaatst en hebben een pinakel als bekroning.
De toren heeft vier geledingen, van elkaar gescheiden door natuursteen lijsten.
De hoofdingang aan de voorzijde bezit vleugeldeuren met sierbeslag.
De deur wordt omlijst door een spitsboog met natuursteen blokken en heeft boven de latei een spitsboograam met driepastracering. Aan weerskanten van de deur bevinden zich blinde spitsboognissen.
De beelden van St. Petrus en St. Paulus in de torennissen dateren uit 1910. In de tweede geleding bevindt zich een spitsboograam en aan de zijden twee blinde nissen, alle met tracering. De breedte van het schip wordt voor de toren vervolgens verlaten via twee luchtbogen met pinakels. De toren rijst vervolgens op uit het dak. De derde geleding is blind, in de vierde bevindt zich aan alle zijden een galmgat. Boven de baksteen sierlijst verheft zich de ingesnoerde naaldspits met kruis. In de zijden van de toren bevinden zich de zij-ingangen in diepe spitsboogportieken, in de tweede geleding een blinde nis met drie kleine ramen en in de derde geleding een spitsboograam. In de zijbeuken en in de afsluiting bevinden zich spitsboogramen met tracering. In de afsluitingen bevindt zich hier boven een driepasraam. In de lichtbeuken zijn driepasramen geplaatst met een driehoekige afgeronde bakstenen omlijsting. Het transept is voorzien van tripletramen, de absis van spitsboogvensters. Op de nok van het dak bevindt zich een zeshoekige dakruiter met opengewerkt deel waarin driepassen en een naaldspits met kruis.
Het inwendige wordt verdeeld door bundelpijlers met spitsbogen als scheibogen. Het schip en de zijbeuken zijn voorzien van kruisribgewelven met gewelfschotels. De ramen van de lichtbeuk zijn binnen voorzien van blind metselwerk dat doorloopt als een spitsboograam. De glas-in-loodramen in het priesterkoor zijn in 1913 geplaatst door de Gebrs. van Rooyen uit Roermond, met onder meer de doop van Christus in de Jordaan. In de zijbeuken vindt men twee gebrandschilderde ramen uit 1925, met St. Servatius en St. Franciscus.
Het hoogaltaar uit 1886 is van de hand van Ferdinand Smeets. J.A. Oor voegde hier in 1894 twee engelen aan toe. De beide zijaltaren, gewijd aan Maria en Joseph, werden in 1897 geleverd door het atelier van J.A. Oor en Zn. uit Roermond. Het St. Jozefbeeld werd in 1886 vervaardigd door Van Bokhoven. De altaren en andere beelden werden gepolychromeerd door Jos Lommen. Er zijn diverse houten beelden van J. Custers uit 1898 en beelden van carton pierre uit 1897 en 1901 van Jean Geelen uit Roermond. De Neo-gotische houten biechtstoel werd in 1894 gesneden door Emile Wülms uit Maaseyck.
De koortribune is van hout en voorzien van een Mariabeeld. De altaren hebben zowel Neo-gotische als Neo-romaanse stijlkenmerken.
In de toren twee klokken van respectievelijk P. van de Gheijn, gemaakt in 1556 met een diameter van 69 cm en een klok van J. Zeelstam, gemaakt in 1442 met een diameter van 114cm.
Waardering.
De kerk is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in het zuiden en is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de dorpskerk in de negentiende eeuw. Het heeft architectuurhistorisch belang door de stijl en de detaillering die een afspiegeling vormt van de wijze waarop men op het platteland actuele stijlen overnam ter verhoging van representativiteit en karakter. Het is tevens van belang vanwege het gave interieur. Het heeft ensemblewaarden vanwege de bijzondere situering, verbonden met de ontwikkeling van het kerkdorp. Het is gaaf bewaard gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Dorpsstraat 22
Introduction.
The ST. SERVATIUS CHURCH was built in 1885-1886 in Neo-Gothic style according to a design by H.J. van Tulder. In 1903 the church was extended at the rear with a storage room that connects both sacristies. In 1919 the transept was built. The polychrome decorations of walls and vaults disappeared in 1957 under a grey-white paint layer.
Description.
The three-aisle basilical cruciform church has a western tower, a roof lantern and a three-sided closed apse. Behind the tower bay the nave has five bays and the transept has two. The facades are constructed of machine-made red brick, with decorative brickwork bands under the drip moulding. Cordon mouldings and plinths are executed in ashlar, the tracery in sandstone. On the gabled roof of the central nave, the half-hipped roofs of the side aisles and on the spires lie slate tiles in Maas covering. The facades are articulated by buttresses with offsets and plinths. At the tower with square base and the termination of the side aisles these are placed diagonally and have a pinnacle as a crown.
The tower has four storeys, separated from each other by natural stone mouldings.
The main entrance on the front has double doors with ornamental fittings.
The door is framed by a pointed arch with natural stone blocks and above the lintel has a pointed arch window with three-lobe tracery. On either side of the door are blind pointed arch niches.
The figures of St. Peter and St. Paul in the tower niches date from 1910. In the second storey is a pointed arch window and on the sides two blind niches, all with tracery. The width of the nave is subsequently left before the tower via two flying arches with pinnacles. The tower then rises from the roof. The third storey is blind, the fourth has flying openings on all sides. Above the brick decorative moulding rises the constricted needle spire with cross. In the sides of the tower are the side entrances in deep pointed arch porches, in the second storey a blind niche with three small windows and in the third storey a pointed arch window. In the side aisles and in the termination are pointed arch windows with tracery. In the terminations above this is a three-lobe window. In the clerestory windows are three-lobe windows placed with a triangular rounded brick surround. The transept is provided with triple windows, the apse with pointed arch windows. On the ridge of the roof is a hexagonal roof lantern with openwork part containing three-lobes and a needle spire with cross.
The interior is divided by clustered pillars with pointed arches as transverse arches. The nave and side aisles are provided with cross-rib vaults with vault webs. The windows of the clerestory are internally provided with blind brickwork that continues as a pointed arch window. The stained glass windows in the priests' choir were installed in 1913 by the Gebrs. van Rooyen from Roermond, including the baptism of Christ in the Jordan. In the side aisles are two stained glass windows from 1925, with St. Servatius and St. Francis.
The high altar from 1886 is by Ferdinand Smeets. J.A. Oor added two angels here in 1894. Both side altars, dedicated to Mary and Joseph, were delivered in 1897 by the workshop of J.A. Oor and Son from Roermond. The St. Joseph figure was made in 1886 by Van Bokhoven. The altars and other figures were polychrome painted by Jos Lommen. There are various wooden figures by J. Custers from 1898 and figures of carton pierre from 1897 and 1901 by Jean Geelen from Roermond. The Neo-Gothic wooden confessional was carved in 1894 by Emile Wülms from Maaseyck.
The choir gallery is wooden and provided with a Mary figure. The altars have both Neo-Gothic and Neo-Romanesque style characteristics.
In the tower two bells respectively by P. van de Gheijn, made in 1556 with a diameter of 69 cm and a bell by J. Zeelstam, made in 1442 with a diameter of 114 cm.
Valuation.
The church is of general importance. The building has cultural-historical importance as a distinctive expression of the development of Catholicism in the south and is also of importance as an example of the typological development of the village church in the nineteenth century. It has architectural-historical importance through the style and detailing that reflects the way in which current styles were adopted in the countryside to increase representativity and character. It is also of importance for its intact interior. It has ensemble values because of its distinctive location, connected with the development of the church village. It has been well preserved.
Nearby in the register
- Pastorie bij St. ServatiusKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Woonhuis, Mgr. Biermansplein 8Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Dorpsstraat 24Woonhuis1 mi
- Archeologie, Braambosserweg Westerhoven (Bergeijk 30)Archeologie1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.