Rijksmonumentenregister · Netherlands
Sint Augustinuskerk
Geleen, Limburg, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1934
- Address
- Prins de Lignestraat 33, 6161 CX Geleen (Sittard-Geleen 31)
- Place
- Geleen
- Municipality
- Sittard-Geleen
- Province
- Limburg
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 50.96724, 5.82444
- Part of complex
- 517848
- Monument number
- 517849
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Toekenning van een renteloos voorschot uit 's rijks schatkist ten behoeve van den aanleg en het in exploitatie brengen van een spoorweg van Sittard over Heerlen naar de Pruisische grens bij Bovenste Locht" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
ROOMS-KATHOLIEKE KERK H. AUGUSTINUS, is gebouwd in 1934 in neo-gothische stijl met expressionistische elementen, naar ontwerp van de architecten J. en P. Cuypers, te Amsterdam-Roermond. Gebouwd met medewerking van Ingenieursbureau Henri Huydts te Maastricht. De kerk is gelegen op de zichtlijn vanaf het gemeentehuis en maakt onderdeel uit van het uitbreidingsplan voor Geleen van J. Cuypers. De Augustinuskerk vormt met pastorie, kapelanie en zeven woningblokken naar ontwerp van architect A. Boosten het complex Prins de Lignestraat.
Omschrijving
De AUGUSTINUSKERK heeft een driebeukig basilicaal schip op hoofdzakelijk T-vormige plattegrond. De kruisarmen en kleine sacristieën aan weerszijden van koor beëindigen de plattegrond. De zadeldaken met variërende nokhoogten zijn gedekt met Hollandse pannen. Er is een verlaagde noklijn ter plaatse van het koor. Het dak van het schip heeft drie dakkapellen en bakgoten. De gevels zijn in twee tinten baksteen, metselwerk in Vlaams verband en hebben een geel genuanceerde, geprofileerde plint met rollaag. In de gevels bevinden zich spitsboogvormige glas-in-loodvensters en verder rechthoekige houten deuren. Aan altaarzijde is een honingraat-achtig glas-in-loodvenster geplaatst.
De VOORGEVEL met topgevel, heeft een narthex met drie spitsbogen onder een strek. In de narthex bevinden zich gepleisterde betongewelven, granieten traptreden en een hoofdentree met twee dubbele houten paneeldeuren onder betonlatei. De hoofdentree heeft een spitsboogvormig bovenlicht met glas-in-lood en aan weerszijden twee spitsboogvormige glas-in-lood vensters met baksteen traceringen en dubbele keramische vensterdorpels. Verder twee zij-ingangen met enkele deur onder strek en zwart-rode betegeling. Aan weerszijden van voorgevel bevinden zich twee TORENS, van narthex gescheiden door terugliggende lijst met dilatatievoeg. De torens zijn grotendeels identiek met uitkragende, gewelfde zadeldaken, verdiepte, smalle en hoogoplopende trappenhuis reeksen. De toren hebben drie vensters aan elke gevelzijde en vijf galmgaten.
De ZIJGEVELS hebben zijbeuken van zeven traveeën. Per travee een ingestoken zadeldak, biechtstoelnissen tegen de tweede en de vijfde travee. Er is een zij-ingang in een volume van een bouwlaag met zadeldak tegen zesde travee. Tussen kruisarm en zevende travee is een volume van een laag onder plat dak. Het schip heeft getrapt metselwerk in kroonlijst, strekken, lisenen annex steunberen met rode keramische afdekking (deels vernieuwd). Verder zijn er vlechtingen in kopgevels van de zijbeuken.
De ACHTERGEVEL van het koor is ingesloten tussen twee sacristieën. In de gevel bevinden zich keperboogvensters en honingraatvensters met betontracering.
Het INTERIEUR van de Augustinuskerk heeft een hoofdzakelijk T-vormige plattegrond, bestaande uit een schip met spitsbooggewelf. Twee zijbeuken zijn van het schip gescheiden door zeven spitsboogvormige bogen op kolommen. De zijbeuken hebben per travee een lage spitsboog, gelegen tussen kolom en buitenmuur. De narthex heeft drie scheibogen waarboven een oxaal. Het koor is van het schip gescheiden door een spitsboog. Aan weerszijden van het koor ligt een kruisarm. In de oksel van kruisarm en koor liggen twee kleine sacristieën. Het koor wordt beëindigd door een kooromgang. Het SCHIP heeft per travee een houten spitsboogvormige gewelf op betonribben in dwarsrichting rustend op gepleisterde bakstenen consoles. Tussen schip en zijbeuken zeven spitsboogvormige, gepleisterde scheibogen op kolommen met granieten beplating.
In deze ZIJBEUKEN per travee een houten gewelf in dwarsrichting. Opstand van geel metselwerk in Vlaams verband op een plint in bruin siermetselwerk met zwarte plintlijst. Lambrisering in roodgeel siermetselwerk met bloktand en rollaag.
Drie spitsboogvormige glas-in-lood vensters per travee in zij- en lichtbeuken, met voorzetramen. De vensterbogen hebben strekken, profiellijsten, afgeschuinde en terugliggende vensterdorpels. In het schip, de zijbeuken en de zijkapellen rood-geel-zwart betegelde vloeren, figuratief gelegd.
NARTHEX met drie spitsboogopeningen, in zijbeuken een doopkapel en zij-ingang. Betonnen oxaalbalustrade op consoles. Boven orgeloxaal, vijf spitsboogvensters met geel-blauw glas-in-lood in kruismotief, waarin Alfa en Omega symbool.
Tussen het KOOR en het schip een bakstenen scheiboog. Nieuwe baksteen zijmuren in het koor. De achterwand van het koor is recht en telt drie spitsboogopeningen, in de middelste het hoofdaltaar. Tussen de bogen lisenen en tussen de lisenen vensters van glazenier J. Postmes. Roosvensters in honingraatvorm. Koor heeft twee spitsboogvormige scheibogen, rustend op granieten kolommen en een houten spitsbooggewelf met houten ribben. Achter het altaar een kooromgang met tripletten, driegewijs gekoppelde glas-in-lood vensters. Twee keperboogvensters in de lichtbeuken van het koor verdiept in bakstenen lijsten. Onder het hoofdaltaar een CRYPTE met betonkolommen, hardstenen vloer, twee paneeldeuren met gekleurd glas voor niskasten en een deur naar de verwarmingskelder.
In dit interieur zijn onder meer van BESCHERMINGSWAARDIG twee witmarmeren communiebanken, hoofdaltaar in wit en rood marmer, houten gewelven met houten ribben. Verder zijn onder meer beschermingswaardig de kerkbanken op houten vlonders en de gebrandschilderde ramen van Jos Postmes uit 1935 en het grootorgel, afkomstig uit de Sint Laurentiuskerk te Rotterdam en gebouwd in 1857 door Loret Vermeersch.
Waardering
De R.K.-kerk van de H. Augustinus bezit in hoge mate cultuurhistorische waarden als bijzondere uitdrukking van een geestelijke ontwikkeling. De architectuurhistorische waarden worden bepaald door het belang van de kerk voor de regionale architectuurgeschiedenis, door de betrokkenheid van de architecten J. en P. Cuypers en het belang voor hun oeuvre. Verder door de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp en de ornamentiek. De kerk is een essentieel onderdeel van de planmatige uitbreiding die Geleen in het Interbellum heeft ondergaan en is vanwege deze situering van groot belang voor het aanzien van Geleen. De kerk is in hoge mate gaaf bewaard gebleven, zowel wat betreft exterieur als interieur. Het gebouw is eveneens van groot belang voor de structurele en visuele gaafheid van de bebouwde omgeving.
Bovendien beschikt de kerk over een redelijke architectuurhistorische zeldzaamheidswaarde. Binnen het ensemble van de Prins de Lignestraat vervult de kerk een prominente rol in zowel stedebouwkundig opzicht en als exponent van het maatschappijbeeld uit de bouwtijd waarin de zielzorg onlosmakelijk verbonden was met het dagelijks leven van het mijnwerkersbestaan. Het algemeen belang van de kerk wordt bepaald door het geheel van voornoemde waarden.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
ROOMS-KATHOLIEKE KERK H. AUGUSTINUS was built in 1934 in neo-Gothic style with Expressionist elements, designed by architects J. and P. Cuypers, in Amsterdam-Roermond. Built with the cooperation of Ingenieursbureau Henri Huydts in Maastricht. The church is located on the sight line from the town hall and forms part of the expansion plan for Geleen by J. Cuypers. The Augustinuskerk, together with a rectory, chaplaincy and seven residential blocks designed by architect A. Boosten, forms the complex Prins de Lignestraat.
Description
The AUGUSTINUSKERK has a three-aisled basilical nave on a mainly T-shaped floor plan. The transepts and small sacristies on either side of the choir conclude the floor plan. The gabled roofs with varying ridge heights are covered with Dutch tiles. There is a lowered ridge line at the location of the choir. The roof of the nave has three dormer windows and gutters. The facades are in two shades of brick, brickwork in Flemish bond, and have a yellow-toned, profiled plinth with roll moulding. In the facades are located ogival glass-in-lead windows and further rectangular wooden doors. On the altar side a honeycomb-like glass-in-lead window has been placed.
The FRONT FACADE with stepped gable has a narthex with three ogival arches under a string course. In the narthex are located plastered concrete vaults, granite steps and a main entrance with two double wooden panel doors under a concrete lintel. The main entrance has an ogival-shaped fanlight with glass-in-lead and on either side two ogival-shaped glass-in-lead windows with brick tracery and double ceramic window sills. Further two side entrances with a single door under a string course and black-red tiling. On either side of the front facade are two TOWERS, separated from the narthex by a recessed moulding with expansion joint. The towers are largely identical with overhanging, vaulted gabled roofs, recessed, narrow and steeply rising staircase sequences. The towers have three windows on each facade side and five sound holes.
The SIDE FACADES have side aisles of seven bays. Per bay a recessed gabled roof, confessionals against the second and the fifth bay. There is a side entrance in a volume of one storey with gabled roof against the sixth bay. Between transept and seventh bay is a volume of one storey under flat roof. The nave has stepped brickwork in cornice, string courses, pilasters and buttresses with red ceramic capping (partly renewed). Further there are patterns in the gable ends of the side aisles.
The REAR FACADE of the choir is enclosed between two sacristies. In the facade are located headers arch windows and honeycomb windows with concrete tracery.
The INTERIOR of the Augustinuskerk has a mainly T-shaped floor plan, consisting of a nave with ogival vault. Two side aisles are separated from the nave by seven ogival arches on columns. The side aisles have per bay a low ogival arch, located between column and outer wall. The narthex has three pier arches above which is a gallery. The choir is separated from the nave by an ogival arch. On either side of the choir lies a transept. In the junction of transept and choir lie two small sacristies. The choir is concluded by a choir ambulatory. The NAVE has per bay a wooden ogival-shaped vault on concrete ribs in the transverse direction resting on plastered brick consoles. Between nave and side aisles seven ogival-shaped, plastered pier arches on columns with granite cladding.
In these SIDE AISLES per bay a wooden vault in the transverse direction. Walling of yellow brickwork in Flemish bond on a plinth in brown decorative brickwork with black plint line. Wainscoting in red-yellow decorative brickwork with dentil and roll moulding.
Three ogival-shaped glass-in-lead windows per bay in side and clerestory aisles, with storm windows. The window arches have string courses, profile mouldings, chamfered and recessed window sills. In the nave, the side aisles and the side chapels red-yellow-black tiled floors, laid figuratively.
NARTHEX with three ogival openings, in side aisles a baptistry and side entrance. Concrete gallery balustrade on consoles. Above organ gallery, five ogival windows with yellow-blue glass-in-lead in cross motif, containing Alpha and Omega symbol.
Between the CHOIR and the nave a brick pier arch. New brick side walls in the choir. The rear wall of the choir is straight and has three ogival openings, in the middle the high altar. Between the arches pilasters and between the pilasters windows by glazier J. Postmes. Rose windows in honeycomb form. Choir has two ogival-shaped pier arches, resting on granite columns and a wooden ogival vault with wooden ribs. Behind the altar a choir ambulatory with triplets, three paired glass-in-lead windows. Two headers arch windows in the clerestory aisles of the choir set back in brick frames. Under the high altar a CRYPT with concrete columns, hardstone floor, two panel doors with coloured glass for niches and a door to the heating cellar.
In this interior are among others of PRESERVATION VALUE two white marble communion rails, high altar in white and red marble, wooden vaults with wooden ribs. Further among others are of preservation value the church benches on wooden platforms and the stained glass windows by Jos Postmes from 1935 and the great organ, originating from the Sint Laurentiuskerk in Rotterdam and built in 1857 by Loret Vermeersch.
Valuation
The R.C. church of St. Augustinus possesses in high measure cultural-historical values as a particular expression of a spiritual development. The architectural-historical values are determined by the importance of the church for regional architectural history, by the involvement of architects J. and P. Cuypers and the importance for their oeuvre. Further by the high-quality aesthetic qualities of the design and ornamental work. The church is an essential part of the planned expansion that Geleen underwent in the Interwar period and is of great importance for the appearance of Geleen because of this situation. The church has been preserved in a highly intact condition, both as regards exterior and interior. The building is also of great importance for the structural and visual integrity of the built environment.
Moreover, the church has a reasonable architectural-historical rarity value. Within the ensemble of the Prins de Lignestraat the church fulfils a prominent role both in an urban design sense and as an exponent of the social image of the building period in which pastoral care was inextricably linked to the daily life of the mining community existence. The general importance of the church is determined by the entirety of the aforementioned values.
Nearby in the register
- Pastorie van H. AugustinusKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Beambtenwoning, Prins de Lignestraat 25Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Beambtenwoning, Prins de Lignestraat 21Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Beambtenwoning, Prins de Lignestraat 22Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.