Rijksmonumentenregister · Netherlands
Villa Amersberg
Amersfoort, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1918
- Address
- Utrechtseweg 223, Locatie: Bergkwartier, 3818 EE Amersfoort
- Place
- Amersfoort
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.14397, 5.36479
- Part of complex
- 517685
- Monument number
- 517686
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1909 map "32 Amersfoort" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
VILLA "Amersberg", door een ruime geometrische tuin gescheiden van de openbare weg, is bereikbaar via een oprijlaan vanaf de Nassaulaan. De hoofdmassa van de villa is gesitueerd op een rechthoekige plattegrond met de lange zijde evenwijdig aan de Utrechtseweg. Het pand bezit twee bouwlagen en een afgewolfd zadeldak met rode tuiles du Nord met op de hoekpunten schoorstenen. Vlak onder de schoorstenen, aan voor- en achterzijde bevinden zich dakkapellen onder een doorgetrokken dakschild.
De villa met een op traditionele bouwwijzen georiënteerde bouwstijl heeft een beperkte variatie aan venstervormen: grote eenlichtsvensters met (glas-in-lood) twee- en drieruits bovenlichten, met bewerkte natuurstenen lateien, eenlichtstuindeuren, geheel door natuursteen omlijst en dakvensters met roedenverdeling. In 1956 is de begane grond van de villa ingrijpend verbouwd, hetgeen gevolgen had voor de indeling van de noordgevel. Deze wijzigingen, waaronder een balkon, een tweede toegangspartij onder de hoofdentree en de bepleisterde muur vallen buiten de bescherming.
In 1996 is de villa gerestaureerd.
De voorgevel (zuidzijde) kan worden onderverdeeld in drie delen, waarvan de middelste een risalerende Vlaamse gevel is.
De belangrijke vertrekken, zoals eetkamer, rookkamer, trappartij en hal, zijn alle gesitueerd in het linker- en middendeel van de eerste verdieping, de 'piano nobile'. In het rechterdeel zijn de minder representatieve vertrekken, waaronder de dienstruimten, ondergebracht. Geheel links, ter hoogte van de eerste verdieping, te bereiken via een bakstenen trap, bevindt zich de in een uitbouw gelegen hoofdentree, bestaande uit een portaal met toegangsdeur, omlijst door vensters met glas-in-lood. Het dak van het portaal wordt gedragen door een, op een muurdam geplaatste, natuurstenen pilaar, waarop geometrische motieven zijn aangebracht. De uitbouw ter rechterzijde van de hoofdmassa heeft één venster. Op de eerste verdieping bevindt zich achter de middenrisaliet de centrale hal. Deze (driedelige) ruimte wordt verlicht door drie eenlichtstuindeuren met bovenlichten, welke geheel door natuursteen worden omlijst. Daarboven, op de tweede verdieping, een uitkragend door bakstenen muurdammen gescheiden driedelig venster met natuursteenelementen op de dragende punten. Daarboven bevindt zich een klein drielichtsvenster met geheel in de top baksteendecoraties.
De noordgevel is wat eerste verdieping en topgevel van de hoofdmassa betreft, spiegelbeeldig identiek aan de voorgevel. Vlak boven de vensters in de derde bouwlaag van de risaliet bevindt zich, in een uitkragend vlak, een natuurstenen gevelsteen met de naam "AMERSBERG".
De begane grond is door de verbouw uit 1956 van ondergeschikt belang. Hier bevinden zich van links naar rechts: een groot samengesteld venster in de uitbouw links, een dubbele tuindeur geflankeerd door twee vensters in het linkerdeel van de hoofdmassa, drie tuindeuren omlijst door natuursteen in de middenrisaliet, een samengesteld venster met tuindeuren in het rechterdeel van de hoofdmassa en een drielichtsvenster in de rechter uitbouw, met daarboven een lessenaarsdak, dat eindigt op de gevel van de tweede bouwlaag, waarin een drielichtsvenster met drielichtsbovenlicht is aangebracht. Rechts van deze gevel, ter hoogte van de begane grond bevindt zich een bakstenen poort. Op de rechter voet van de middenrisaliet is de 'eerste steen' aangebracht. Geheel rechts bevindt zich een bakstenen poort. Een bakstenen terras met in de as gelegen traptreden vormt de overgang naar de verdiept aangelegde tuin. De eerste verdieping bezit de oorspronkelijke vensterindeling, waarbij de uitbouw aan de linkerzijde is teruggelegen ten behoeve van een balkon. De gevel bestaat hier vrijwel geheel uit een samengesteld venster.
De rechter zijgevel (oostgevel) toont de afgewolfde hoofdmassa, met daarvoor de smallere uitbouw. Op de begane grond van de uitbouw zijn drie eenlichtsvensters aangebracht. De eerste verdieping wordt gedomineerd door een uitkragende erker in het midden van de gevel, corresponderend met de positie van de trappartij in het interieur. Dezelfde erkervorm, ook hier rijk gedecoreerd met glas-in-lood, keert terug in het midden van de hoofdmassa, hier echter ter hoogte van de derde bouwlaag. Zij wordt geflankeerd door eenlichtsvensters met tweelichtsbovenlicht.
De linker zijgevel (westgevel) toont de afgewolfde hoofdmassa, met daarvoor de smallere uitbouw, waarin op de begane grond van links naar rechts zich een deur met bovenlicht en twee zeslichtsvensters bevinden. De eerste verdieping toont een geslotener geheel met een eenlichtsvenster met drielichtsbovenlicht en een kleiner tweelichtsvenster. Daarnaast, onder een iets lagere daklijst een wit paneel. In de derde bouwlaag van de hoofdmassa zijn drie eenlichtsvensters aangebracht, waarvan de middelste voorzien is van een in het glas geslepen voorstelling van twee danseressen.
Het interieur van de villa is nog grotendeels in authentieke staat.
In het midden van het oostelijke deel van de villa is de trappartij gesitueerd. De met oosterse motieven gestileerde tegels decoreren de met een houten leuning uitgeruste trap. Het glas-in-lood in het trappenhuis is verzorgd door W. Bogtman. In het middendeel van de eerste verdieping, is de rijk gedecoreerde hal gelegen. Ter linker- en ter rechterzijde van de trap zijn twee tevens rijk gedecoreerde vertrekken gesitueerd. Met materialen als stuc, tegels, glas, behang en verschillende houtsoorten zijn ruimten gecreëerd die deels een neorenaissance-stijl en deels een vrije expressieve vormgeving hebben, waarbij van oosterse invloeden sprake is.
Waardering
Villa "Amersberg" is van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische waarde als gaaf voorbeeld van een villa met een heroriëntatie op traditionele bouwwijzen. Het pand bezit een gaaf en rijk gedecoreerd interieur. Het gebouw vormt in samenhang met de tuin, vormgegeven in de nieuw-architectonische tuinstijl, en het tuinhuisje een eenheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
VILLA "Amersberg", separated from the public road by a spacious geometric garden, is accessed via a driveway from the Nassaulaan. The main body of the villa is situated on a rectangular plan with the long side parallel to the Utrechtseweg. The building has two storeys and a hipped roof with red tuiles du Nord with chimneys at the corners. Just below the chimneys, on the front and rear sides, there are roof dormers under a continuous roof slope.
The villa, with a building style oriented towards traditional construction methods, has limited variation in window forms: large single-light windows with (leaded glass) two- and three-pane fanlights, with worked natural stone lintels, single-light garden doors, entirely framed by natural stone and roof windows with glazing bars. In 1956 the ground floor of the villa underwent extensive renovation, which had consequences for the layout of the north facade. These modifications, including a balcony, a second access section below the main entrance and the rendered wall, fall outside the protection.
In 1996 the villa was restored.
The front facade (south side) can be subdivided into three parts, of which the middle one is a projecting Flemish gable.
The important rooms, such as dining room, smoking room, staircase and hall, are all situated in the left and middle part of the first floor, the 'piano nobile'. In the right part are the less representative rooms, including the service rooms. On the far left, at the level of the first floor, accessible via a brick staircase, is the main entrance situated in an extension, consisting of a portal with entrance door, framed by leaded glass windows. The roof of the portal is supported by a natural stone pillar, placed on a wall ledge, on which geometric motifs are applied. The extension on the right side of the main body has one window. On the first floor, behind the middle risalit, is the central hall. This (three-part) space is lit by three single-light garden doors with fanlights, which are entirely framed by natural stone. Above, on the second floor, a cantilevered three-part window separated by brick wall ledges with natural stone elements at the supporting points. Above this is a small three-light window with decorations entirely in brick in the top.
The north facade is, as regards the first floor and gable of the main body, mirror-identical to the front facade. Just above the windows in the third storey of the risalit, in a cantilevered plane, is a natural stone stone with the name "AMERSBERG".
The ground floor is of secondary importance due to the 1956 renovation. Here are located from left to right: a large composite window in the left extension, a double garden door flanked by two windows in the left part of the main body, three garden doors framed by natural stone in the middle risalit, a composite window with garden doors in the right part of the main body and a three-light window in the right extension, with above it a lean-to roof, which ends on the facade of the second storey, in which a three-light window with three-light fanlight is placed. To the right of this facade, at the level of the ground floor, is a brick gate. On the right foot of the middle risalit is the 'foundation stone' placed. On the far right is a brick gate. A brick terrace with staircase steps positioned on axis forms the transition to the sunken garden. The first floor possesses the original window arrangement, with the left extension set back to accommodate a balcony. The facade here consists almost entirely of a composite window.
The right side facade (east facade) shows the hipped main body, with the narrower extension in front of it. On the ground floor of the extension are three single-light windows. The first floor is dominated by a cantilevered bay window in the middle of the facade, corresponding with the position of the staircase in the interior. The same bay window form, also richly decorated here with leaded glass, appears again in the middle of the main body, here however at the level of the third storey. It is flanked by single-light windows with two-light fanlights.
The left side facade (west facade) shows the hipped main body, with the narrower extension in front of it, in which on the ground floor from left to right are a door with fanlight and two six-light windows. The first floor shows a more closed composition with a single-light window with three-light fanlight and a smaller two-light window. Next to it, under a slightly lower roofline, a white panel. In the third storey of the main body are three single-light windows, of which the middle one is provided with a representation of two dancers engraved in the glass.
The interior of the villa is still largely in its original state.
In the middle of the eastern part of the villa is the staircase situated. The tiles, styled with oriental motifs, decorate the staircase, which is equipped with a wooden handrail. The leaded glass in the stairwell is the work of W. Bogtman. In the middle part of the first floor, the richly decorated hall is located. To the left and right of the stairs are two equally richly decorated rooms situated. With materials such as stucco, tiles, glass, wallpaper and different types of wood, spaces have been created which have in part a neo-Renaissance style and in part a free expressive design, in which Oriental influences are present.
Valuation
Villa "Amersberg" is of general importance for its architectural-historical value as a well-preserved example of a villa with a reorientation towards traditional construction methods. The building possesses a well-preserved and richly decorated interior. The building, together with the garden, designed in the modern-architectural garden style, and the garden house, forms a unified whole.
Nearby in the register
- Tuin, Utrechtseweg bij 223Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Nutsbedrijf, Utrechtseweg 174Industrieunder 1 mi
- Archeologie, De BergArcheologieunder 1 mi
- De WachterWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.