Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Schaepmanlaan 2
Amersfoort, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1920
- Address
- Schaepmanlaan 2, Locatie: Bergkwartier, 3818 JZ Amersfoort (and others)
- Place
- Amersfoort
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.15057, 5.35881
- Part of complex
- 517657
- Monument number
- 517661
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1909 map "32 Amersfoort" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Het langgerekte woonblok D Schaepmanlaan 2-16; Borgesiuslaan 34, behorende tot het complex MIDDENSTANDSWONINGEN van architect A.H. van Wamelen, is aan de oostzijde van de Schaepmanlaan gelegen en is met de voorgevel op het westen georiënteerd. Ondiepe tuinen scheiden het van de openbare weg. Een overwelfde gang scheidt zeven noordelijke woningen van twee zuidelijke woningen. Deze twee woningen zijn evenals de noordelijke hoekwoning iets westelijker gelegen.
De plattegrond is overwegend rechthoekig, met uitzondering van enkele verspringingen, de ronde uitstulpingen op de hoek van de noordelijke eindwoning en de aan de achterzijde geplaatste, rechthoekige keukenuitbouwen. Bij het woningblok behoren vrijstaande schuren van hout met een rieten dak. Het woningblok volgt het hellende terrein: elke woning verspringt ten opzichte van de woningen links en rechts licht in hoogte. Dit is het best waarneembaar aan de dakrand, die telkens een knik maakt. De toegangen van de woningen met rietendak worden door een smalle goot vrijgehouden van regenwater.
De woningen hebben in hoofdzaak twee bouwlagen. De tussenwoningen zijn daarbij overkapt met een pannen zadeldak dat evenwijdig loopt aan de weg. Bij de drie woningen aan de uiteinden gaat het pannen dak over in een rieten dak, dat een expressieve, hoogopgaande vorm heeft en deels doorloopt tot op de eerste bouwlaag. Bakstenen schoorstenen en gebogen dakkapellen doorbreken de daken.
Niet alleen in de expressieve vormen van de dakpartij maar ook in het speelse en fantasierijke metselwerk, de verfijnde roedenverdelingen in de vensters, die voorzien zijn van luiken, en de horizontale en verticale beschotting van de gevels komen de invloeden van de Amsterdamse School, de uit Engeland afkomstige Cottage-stijl en de Gooise landhuisstijl naar voren.
De voorgevel (westzijde) bestaat van links naar rechts uit een hoekwoning met uitstulpende hoekerker (type A), met daarnaast zes woningen van het type B en BI, door een gang gescheiden van twee vooruitspringende woningen (type B en BI). Boven de ronde erker geheel links, met strokenvenster, loopt de kap door tot op de eerste bouwlaag. Verder telt de gevel overal twee bouwlagen. De gevel wordt verder onderverdeeld door de horizontale beschotting van de middenwoningen in het teruggelegen stuk. Hierdoor ontstaat een zeer gevarieerd beeld: er zijn woningen met bakstenen gevels en rieten kappen, woningen met bakstenen gevels en pannendak en woningen met beschotte gevels en pannendak. Alle B-type woningen hebben een voordeur (twee aan twee geplaatst, met een halfronde luifel) en twee vensters met luiken op de begane grond. In de tweede bouwlaag bevindt zich bij iedere woning een strokenvenster.
De achtergevel bestaat in hoofdzaak uit twee bouwlagen, die evenals aan de voorzijde per woning iets ten opzichte van elkaar in hoogte verspringen. Tevens volgt de achtergevel de verspringingen van de blokken: de hoekwoning rechts, is als enige woning voorzien van één bouwlaag en een hoogopgaand dak. Deze hoekwoning is teruggelegen ten opzichte van de zes middenwoningen. De twee woningen ten zuiden van de overwelfde gang zijn eveneens teruggelegen.
Op meerdere plaatsen doorbreken schoorstenen de dakgoot. Ritme in de gevel wordt verder bereikt door de herhaling van vensterpatronen. Lage muren verbinden kleine schuren, met pannen- of rieten dak met de hoofdmassa.
De linkerzijgevel bestaat uit één bouwlaag met een ver overstekende hoogopgaande rieten dakpartij, met een schoorsteen in de top. Ter hoogte van de tweede bouwlaag bevindt zich een brede dakkapel. De dakpartij gaat ter linkerzijde over in de lage kap over de keukenuitbouw, die doorbroken wordt door een opgemetselde schoorsteen. Onder de overstek bevindt zich de entree, met halfronde geprofileerde deur. De overstek wordt mede gedragen door een asymmetrische bakstenen kolom, die haaks geplaatst is ten opzichte van een bakstenen muur. Deze lage muur eindigt met een lichte boog op de risalerende uitbouw van de erker, geheel rechts. Andere vensters bevinden zich rechts naast de entree, vlak naast de entree ter linkerzijde en links naast de toegang tot de keuken.
De rechterzijgevel bestaat uit twee bouwlagen met rieten schilddak. Op de nok bevindt zich een schoorsteen. Links risaleert een laag muurtje, daarmee de ingangspartij markerend. Een brede luifel geeft beschutting. Geheel links is een afgeschuinde hoekoplossing ontworpen. In de tweede bouwlaag zijn twee vensters geplaatst.
In het interieur van de woningen is met name de verdeling van de ruimten opmerkelijk: de gang is zowel in beide bouwlagen diagonaal op de verschillende ruimten geplaatst.
Waardering
Het woningblok D Schaepmanlaan 2-16; Borgesiuslaan 34, is van algemeen belang vanwege zijn grote architectuurhistorische waarde als gaaf voorbeeld van een complex middenstandswoningen, uitgevoerd in de stijl van de Amsterdamse School. Het complex heeft een stedenbouwkundige betekenis en heeft ensemblewaarde als onderdeel van het Frisia-complex.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The elongated residential block D Schaepmanlaan 2-16; Borgesiuslaan 34, belonging to the complex of MIDDLE-CLASS DWELLINGS by architect A.H. van Wamelen, is situated on the east side of Schaepmanlaan and is oriented with its front facade facing west. Shallow gardens separate it from the public road. A vaulted passage separates seven northern dwellings from two southern dwellings. These two dwellings, as well as the northern corner dwelling, are positioned somewhat further west.
The floor plan is predominantly rectangular, with the exception of some offsets, the rounded projections at the corner of the northern end dwelling and the rectangular kitchen extensions placed at the rear. The housing block includes detached wooden sheds with thatched roofs. The block follows the sloping terrain: each dwelling steps back slightly in height in relation to the dwellings to the left and right. This is most noticeable at the roof edge, which angles each time. The entrances of the dwellings with thatched roofs are kept clear of rainwater by a narrow gutter.
The dwellings have mainly two storeys. The intermediate dwellings are roofed with a tiled gabled roof that runs parallel to the road. With the three dwellings at the ends, the tiled roof changes to a thatched roof, which has an expressive, steeply rising form and partly extends down to the first storey. Brick chimneys and curved roof dormers break through the roofs.
Not only in the expressive forms of the roof section but also in the playful and imaginative brickwork, the refined glazing bars in the windows, which are fitted with shutters, and the horizontal and vertical boarding of the facades, the influences of the Amsterdam School, the Cottage style from England and the Gooi countryside house style come to the fore.
The front facade (west side) consists from left to right of a corner dwelling with projecting corner bay (type A), next to which are six dwellings of type B and BI, separated by a passage from two projecting dwellings (type B and BI). Above the rounded bay on the far left, with strip window, the roof extends down to the first storey. The facade has two storeys everywhere else. The facade is further subdivided by the horizontal boarding of the middle dwellings in the recessed section. This creates a very varied image: there are dwellings with brick facades and thatched roofs, dwellings with brick facades and tiled roof and dwellings with boarded facades and tiled roof. All type B dwellings have a front door (placed two by two, with a semi-circular canopy) and two windows with shutters on the ground floor. On the second storey each dwelling has a strip window.
The rear facade consists mainly of two storeys, which, as at the front, step back slightly in height in relation to each other per dwelling. The rear facade also follows the offsets of the blocks: the corner dwelling on the right is the only dwelling provided with one storey and a steeply rising roof. This corner dwelling is set back in relation to the six middle dwellings. The two dwellings south of the vaulted passage are also set back.
On multiple occasions chimneys break through the roof line. Rhythm in the facade is further achieved by the repetition of window patterns. Low walls connect small sheds, with tiled or thatched roofs to the main mass.
The left side facade consists of one storey with a far-projecting steeply rising thatched roof section, with a chimney at the peak. At the height of the second storey there is a wide roof dormer. The roof section changes on the left side to the low roof over the kitchen extension, which is broken by a brick chimney. Under the overhang is the entrance, with semi-circular moulded door. The overhang is also supported by an asymmetrical brick column, which is placed at right angles to a brick wall. This low wall ends with a slight arch on the projecting extension of the bay, far right. Other windows are located right next to the entrance, just next to the entrance on the left side and left of the access to the kitchen.
The right side facade consists of two storeys with thatched hipped roof. On the ridge is a chimney. On the left a low wall projects, thereby marking the entrance section. A wide canopy provides shelter. At the far left a bevelled corner solution has been designed. In the second storey two windows are placed.
In the interior of the dwellings the division of spaces is particularly noteworthy: the passage is placed diagonally relative to the different spaces in both storeys.
Valuation
The residential block D Schaepmanlaan 2-16; Borgesiuslaan 34, is of general importance because of its great architectural-historical value as a well-preserved example of a complex of middle-class dwellings, executed in the style of the Amsterdam School. The complex has urban planning significance and has ensemble value as part of the Frisia complex.
Nearby in the register
- Woonhuis, Schaepmanlaan 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Piersonlaan 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Borgesiuslaan 33Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Piersonlaan 2Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.