Rijksmonumentenregister · Netherlands
R.K. Kerk H. Nicolaas
Haps, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1899
- Address
- Kerkstraat 17, 5443 AA Haps (Land van Cuijk 30)
- Place
- Haps
- Municipality
- Land van Cuijk
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.68961, 5.86273
- Monument number
- 517531
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1893 map "46 Vierlingsbeek" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De aan de westelijke zijde van de Kerkstraat, in de kom van Haps gebouwde R.K. KERKGEBOUW van de H.Nicolaas dateert uit 1899 en werd ontworpen door C. Franssen. Het betreft een niet georinteerde Neo-Gotische kruisbasiliek met zuidelijke toren.
Omschrijving
De kruisbasiliek heeft een schip van vier traveeën en een transept met driezijdig gesloten armen, gevolgd door één koortravee en een absis, bestaande uit een overgangstravee en een driezijdige sluiting. Het koor heeft een omgang. De zuidelijke toren heeft vier geledingen en een achtkantige spits met dakkapellen en flankeerspitsjes. Tegen de zuid-oostelijke hoek van het schip staat een vijfzijdige doopkapel.
De kerk heeft zadeldaken met geschubde leien in Maasdekking.
De kruising wordt bekroond door een achtkantige dakruiter met naaldspits. Zowel koor, dakruiter als flankeerspitsjes zijn voorzien van pirons met smeedijzeren bekroningen. Het muurwerk van de kerk is van baksteen en voorzien van hardstenen waterlijsten, dorpellijsten en afzaten. Tegen de gevels staan, afhankelijk van de hoogte, twee of driemaal versneden steunberen. De gevels worden afgesloten met een keperboogfries en muizetandlijsten. In de toren is een portaal aangebracht, met colonetten tegen de dagkanten, overgaand in archivolten. In de boogtrommel is een kalkstenen timpaan aangebracht met een voorstelling uit het leven van de heilige Nicolaas. De opgeklampte vleugeldeur heeft een smeedijzeren sierbeslag. Het geheel wordt bekroond door een wimberg, waarboven onder meer een spitsboogvenster, met een achtlobbige roos op lancetten. Ook in de zuidelijke gevels van de zijbeuken zijn onder een wimberg opgeklampte deuren aangebracht. Opvallend zijn de hoge, hardstenen pinakels die het zuidelijke muurwerk van de zijbeuken bekronen en de toren flankeren. In de lichtbeuk van het schip, transept- en koortraveeën zijn spitsbogige tripletten aangebracht, terwijl men in transeptsluitingen en absis spitsboogvensters met dubbele lancet, bekroond door een oculus, aantreft. In de tussen de steunberen van het koor gerealiseerde omgang zijn reeksen van twee of vier kleine spitsboogvensters aangebracht.
Tegen de oost- en westzijde van het koor staan een tweetal tot de oorspronkelijke bouw behorende eenlaags aanbouwen onder zadeldak met schild, waaronder de sacristie. Aan de zijde van de Kerkstraat is in het muurwerk van de aanbouw een reeks van vier spitsboogvensters, voorzien van diefijzers, aangebracht, alsmede een plaquette met de inscriptie: "1940-1945 / ter gedachtenis aan hen die vielen als slachtoffer van oorlogsgeweld", gevolgd door een lijst met namen. In het interieur zijn onder meer van belang het neogotische hoogaltaar (J.Thissen, Roermond 1899), het Maria-altaar (J.Thissen, Roermond 1900), het hardstenen doopvont (1500) met koperen deksel (1912), twee neogotische biechtstoelen (ca. 1900), veertien ongepolychromeerde beelden (J.Thissen, Roermond, één gesigneerd, ca. 1900), de gebrandschilderde neogotische ramen van Nicolas (ca. 1900), met o.m. scènes uit het leven van Christus, de twaalf apostelen en de twaalf artikelen van het geloof, en 28 grisaille ramen. Verder een veertiental kruiswegstaties van de hand van Karel Beyaert, Brugge, 1905.
In het gebouw staan neo-gotische eikenhouten kerkbanken, die vermoedelijk omstreeks 1900 in Roermond vervaardigd zijn.
Waardering
De kerk is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in het zuiden en is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de driebeukige dorspkerk. Het gebouw heeft architectuurhistorisch belang door de stijl en de detaillering en is van kunsthistorisch belang door de interieuronderdelen. Het gebouw is tevens van belang als voorbeeld van het oeuvre van de architect Franssen, in het bijzonder als vertegenwoordiger van de wijze waarop hij zijn gangbare kerkplan aan de plattelandse situatie aanpaste. Het is gaaf bewaard gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Built on the western side of the Kerkstraat, in the centre of Haps, the Roman Catholic CHURCH BUILDING of St Nicholas dates from 1899 and was designed by C. Franssen. It is a non-orientated Neo-Gothic cruciform basilica with a southern tower.
Description
The cruciform basilica has a nave of four bays and a transept with tripartite closed arms, followed by one choir bay and an apse, consisting of a transition bay and a tripartite closure. The choir has an ambulatory. The southern tower has four storeys and an octagonal spire with roof dormers and flanking spirelets. Against the south-eastern corner of the nave stands a five-sided baptistery.
The church has gabled roofs with shingled slate in Maas covering.
The crossing is crowned by an octagonal roof turret with needle spire. Both the choir, roof turret and flanking spirelets are provided with iron cresting with wrought-iron finials. The masonry of the church is of brick and provided with ashlar drip mouldings, lintel mouldings and weatherings. Against the facades stand, depending on the height, two or three times cut buttresses. The facades are finished with a herringbone arch frieze and dentil mouldings. A portal is built into the tower, with small columns against the reveals, transitioning into archvolts. In the arch drum a limestone tympanum is installed with a representation from the life of Saint Nicholas. The hinged wooden door has decorative wrought-iron fittings. The whole is crowned by a gable, above which, among other things, is a pointed arch window with an eight-lobed rose on lancets. In the southern facades of the side aisles, hinged doors are also installed under a gable. Striking are the high ashlar pinnacles that crown the southern masonry of the side aisles and flank the tower. In the clerestory of the nave, transept and choir bays are pointed arch triplets, while pointed arch windows with double lancets, crowned by an oculus, are found in the transept closures and apse. In the ambulatory realised between the buttresses of the choir are series of two or four small pointed arch windows.
Against the east and west sides of the choir stand two single-storey additions belonging to the original construction under a gabled roof with hip, including the sacristy. On the side of the Kerkstraat a series of four pointed arch windows, provided with theft bars, are installed in the masonry of the addition, as well as a plaque with the inscription: "1940-1945 / in memory of those who fell as victims of war violence", followed by a list of names. In the interior are important, among other things, the Neo-Gothic high altar (J.Thissen, Roermond 1899), the Mary altar (J.Thissen, Roermond 1900), the ashlar stone baptismal font (1500) with copper lid (1912), two Neo-Gothic confessionals (ca. 1900), fourteen unpolychromed statues (J.Thissen, Roermond, one signed, ca. 1900), the stained glass Neo-Gothic windows by Nicolas (ca. 1900), with among others scenes from the life of Christ, the twelve apostles and the twelve articles of faith, and 28 grisaille windows. Furthermore, some fourteen stations of the cross by Karel Beyaert, Bruges, 1905.
In the building stand neo-gothic oak church pews, which are presumed to have been made around 1900 in Roermond.
Valuation
The church is of general importance. The building has cultural-historical importance as a special expression of the development of Catholicism in the south and is also of importance as an example of the typological development of the three-aisled parish church. The building has architectural-historical importance through its style and detailing and is of art-historical importance through its interior components. The building is also of importance as an example of architect Franssen's oeuvre, in particular as representative of the way in which he adapted his standard church plan to the rural situation. It has been preserved in good condition.
Nearby in the register
- Archeologie, Burg. Moorenstraat - de Schans Haps (Land van Cuijk 30)Archeologieunder 1 mi
- Woonhuis, Kijkuitspad 6Woonhuisunder 1 mi
- Molen, Cuijkseweg 19Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- Bijgebouwen kastelen enz., Heuf 20Bijgebouwen kastelen enz.2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.