Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Grote Noord 20
Hoorn, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1865
- Address
- Grote Noord 20, Locatie: Centrum, 1621 KJ Hoorn (and others)
- Place
- Hoorn
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.64001, 5.05829
- Monument number
- 517446
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1838 map "Amsterdam" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Aan de noordoostzijde van het Grote Noord gelegen voormalig HERENHUIS uit 1865-1866. Het monumentale pand werd in opdracht van azijnfabrikant J.A. Heule gebouwd naar ontwerp van de Hoornse architect A.C. Bleijs (1842-1912) in Franse second-empirestijl. Tijdens zijn opleiding aan de Antwerpse Academie had Bleijs met deze bouwtrant kennis gemaakt.
In 1908 werd het balkon op de eerste en tweede verdieping vervangen door een erker. In 1989-1990 heeft er een restauratie plaats gevonden, waarbij onder meer de originele kleurstelling van de voorgevel is teruggebracht en tevens het interieur verbouwd is tot winkelruimte met bovenliggende appartementen.
N.B. De moderne aanbouw tegen de achtergevel is voor de bescherming van ondergeschikt belang.
Omschrijving
Drie bouwlagen tellend herenhuis op nagenoeg rechthoekige plattegrond opgetrokken in baksteen, afgewerkt met een pleisterlaag. Het pand kent een klassieke opbouw bestaande uit een lage begane grond, een hoge bel-etage, en een enigszins lagere tweede verdieping. Boven de laatste bevindt zich een afgeknot schilddak. Op het voorschild dat op de hoeken voorzien is van een zinken piron, en op beide zijschilden liggen gesmoorde Hollandse pannen. Het achterschild en het achterste gedeelte van het linkerzijschild zijn gedekt met rode Hollandse pannen.
De gerende voorgevel (ZW) is symmetrisch van opzet, voorzien van een hardstenen sokkel en afgesloten door een hoofdgestel dat in het midden onderbroken wordt door een driehoekig fronton waarvan de basis doorbroken is. Zowel de begane grond als de tweede verdieping worden door twee lisenen met casementen in drie assen geleed (de eerste verdieping oorspronkelijk eveneens). Op de begane grond bevindt zich een dubbele deur met ter weerszijden een (naar beneden verlengd) venster. De muurvlakken ter weerszijden van de vensters en de deur zijn voorzien van een opliggend stucpaneel. De begane grond wordt afgesloten door een gepleisterde lijst. Boven deze lijst bevindt zich een borstwering die onder de T-vensters links en rechts voorzien is van een reliëf in de vorm van een reeks palmetten. De twee T-vensters hebben glas-in-lood bovenlichten en worden omkaderd door gepleisterde sierlijsten en spaarvelden. De borstwering wordt onderbroken door een forse verdiepingserker rustend op vier rijkgesneden houten consoles. De uit hout opgetrokken erker is rondom voorzien van vensters met glas-in-lood bovenlichten en wordt afgesloten door een kroonlijst op gesneden klossen waarboven een afgeknot schilddak met leidekking. De tweede verdieping telt drie T-vensters die omkaderd worden door een gepleisterde lijst met siermotieven. De lisenen ter weerszijden van het middelste venster worden bekroond door rijke consoles die het genoemde fronton dragen. Tussen de consoles bevindt zich een door gepleisterd sierbeslag omgeven oeil-de-boeuf in de vorm van een liggende rechthoek met kwartronde hoeken. In deze vensteromlijsting zijn verfijnd gestileerde bloem- en bladmotieven toegepast, evenals in de vensteromlijstingen van de eerste en tweede verdieping, in het fries en onder de kroonlijst van het hoofdgestel en onder het driehoekig fronton. Het rijke pleisterwerk van de voorgevel is geschilderd in de oorspronkelijke kleuren zalmroze, grijs-groen en oranje.
De witgepleisterde en gesloten zijgevels worden door de aangrenzende panden grotendeels aan het oog onttrokken.
De achtergevel (NO) heeft op de eerste verdieping links een raamkozijn uit de bouwtijd. De door een boogfries en kroonlijst afgesloten tweede verdieping telt drie originele achtruits schuifvensters voorzien van gietijzeren Franse balkons. Midden op het achterschild staat een dakkapel voorzien van een vierruits stolpraam, voluutvormige wangen en een plat dak.
In het interieur bevindt zich onder meer nog een gangvloer van wit en zwart marmer en twee originele trappenhuizen. Het halfronde trappenhuis vanaf de begane grond tot de eerste verdieping heeft een ruime halfronde trap met rijkgesneden hoofdbaluster en een plafond in de vorm van een halve koepel waarin een waaiervormig glas-in-loodraam. Het achterliggende trappenhuis vanaf de eerste verdieping tot aan de zolder is voorzien van een wenteltrap.
Waardering
Het pand is van algemeen belang wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde als grotendeels gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een herenhuis uit het derde kwart van de 19de eeuw, opgetrokken in Franse second-empirestijl. Het gebouw heeft situationele waarde vanwege de beeldbepalende ligging aan het Grote Noord. Tevens is het pand van belang als karakteristiek onderdeel uit het oeuvre van de Hoornse architect A.C. Bleijs.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former GENTLEMAN'S HOUSE dating from 1865-1866, located on the northeast side of the Grote Noord. The monumental building was erected on commission of vinegar manufacturer J.A. Heule to a design by Hoorn architect A.C. Bleijs (1842-1912) in French Second Empire style. During his studies at the Antwerp Academy, Bleijs had become acquainted with this architectural style.
In 1908 the balcony on the first and second storeys was replaced by an oriel window. In 1989-1990 a restoration took place, during which among other things the original colour scheme of the front facade was restored and the interior was also converted into shop space with apartments above.
N.B. The modern extension against the rear facade is of subsidiary importance for the protection.
Description
Gentleman's house comprising three storeys on an almost rectangular ground plan, built of brick and finished with a plaster layer. The building has a classical composition consisting of a low ground floor, a high piano nobile, and a somewhat lower second storey. Above the latter is an abbreviated hipped roof. On the front roof slope, which is provided at the corners with a zinc finial, and on both side roof slopes lie swept Dutch tiles. The rear roof slope and the rear part of the left side roof slope are covered with red Dutch tiles.
The rusticated front facade (SW) is symmetrical in layout, provided with a stone plinth and terminated by a main cornice which is interrupted in the middle by a triangular pediment whose base is broken. Both the ground floor and the second storey are articulated by two pilasters with casements in three bays (the first storey originally likewise). On the ground floor there is a double door with a window on either side (extended downwards). The wall surfaces on either side of the windows and the door are provided with a projecting stucco panel. The ground floor is terminated by a plastered moulding. Above this moulding is a parapet which beneath the T-windows left and right is provided with a relief in the form of a series of palmettes. The two T-windows have leaded fanlights and are framed by plastered ornamental mouldings and spandrels. The parapet is interrupted by a substantial storey oriel resting on four richly carved wooden consoles. The oriel, constructed of wood, is provided all around with windows with leaded fanlights and is terminated by a cornice on carved blocks above which an abbreviated hipped roof with lead covering. The second storey has three T-windows which are framed by a plastered moulding with ornamental motifs. The pilasters on either side of the central window are crowned by rich consoles which support the aforementioned pediment. Between the consoles is an oeil-de-boeuf surrounded by plastered ornamental metalwork in the form of a horizontal rectangle with quarter-round corners. In this window surround are applied finely stylised flower and leaf motifs, as also in the window surrounds of the first and second storeys, in the frieze and beneath the cornice of the main entablature and below the triangular pediment. The rich plasterwork of the front facade is painted in the original colours salmon pink, grey-green and orange.
The whitewashed and blank side facades are largely hidden from view by the adjacent buildings.
The rear facade (NE) has on the first storey on the left a window frame from the time of construction. The second storey, terminated by an arched frieze and cornice, has three original rear sash windows provided with cast-iron French balconies. In the middle of the rear roof slope stands a roof dormer provided with a four-pane attic window, scroll-shaped cheeks and a flat roof.
In the interior there is among other things still a floor of white and black marble and two original staircases. The semi-circular staircase from the ground floor to the first storey has a spacious semi-circular stair with richly carved main baluster and a ceiling in the form of a half-dome in which a fan-shaped leaded window. The rear staircase from the first storey to the attic is provided with a spiral stair.
Valuation
The building is of general importance for its architectural and cultural-historical value as a largely well-preserved example of a gentleman's house from the third quarter of the 19th century, built in French Second Empire style. The building has situational value owing to its defining location on the Grote Noord. The building is furthermore of importance as a characteristic component from the oeuvre of Hoorn architect A.C. Bleijs.
Nearby in the register
- Woonhuis, Grote Noord 11Woonhuisunder 1 mi
- Pastorie(F), Grote Noord 13Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Woonhuis, Grote Noord 9Woonhuisunder 1 mi
- H.H. Cyriacus/FranciscusKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.