Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pastorie(F), Grote Noord 13
Hoorn, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Pastorie(F)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1879 - 1881
- Address
- Grote Noord 13, 1621 KD Hoorn
- Place
- Hoorn
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.63977, 5.05812
- Monument number
- 517445
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1879-1881 naar ontwerp van de Hoornse architect A.C Bleijs (1842-1912) tot PASTORIE verbouwd woonhuis. De in eclectische stijl uitgevoerde verbouwing bestond blijkens de vergunningaanvraag van 14 augustus 1879 uit "... het bouwen van een nieuwen voorgevel, eene verdieping en een keukengebouw achter het perceel ...". Het pand is gelegen aan de zuidwestzijde van het Grote Noord en staat direct naast de monumentale St. Cyriacus- en Franciscuskerk, welke dateert uit dezelfde tijd (1879-1882) en reeds als rijksmonument beschermd is. Tot 1912 toen aan de noordwestkant van de kerk een grote nieuwe pastorie gereed kwam heeft het pand als pastorie dienst gedaan.
Omschrijving
Voormalige pastorie op nagenoeg rechthoekige plattegrond, drie bouwlagen hoog onder een schilddak gedekt met gesmoorde opnieuw verbeterde Hollandse pannen.
De gerende voorgevel (NO) is boven een hardstenen sokkel opgetrokken in roze kalkzandsteen afgewisseld met kunststeen voor onder andere de venster- en deuromlijstingen, banden en cordonlijsten. Op de begane grond bevindt zich links een getoogde en enigszins teruggeplaatste paneeldeur geflankeerd door smalle zijlichten waarvoor floraal siersmeedwerk met bloemmotieven. Boven de segmentboog van de kunststenen deuromlijsting bevindt zich een eveneens in kunststeen uitgevoerd tweelichtvenster met twee getoogde glas-in-loodramen waartussen een deelzuiltje. Rechts van de deur heeft de begane grond twee hoge rondboogvensters voorzien van een stolpraam en een omlijsting van kunststeen. De lekdorpel van beide vensters is evenals de sokkel eronder uitgevoerd in hardsteen. Boven alle vensters op de begane grond bevindt zich een sluitsteen. De eerste verdieping wordt van de begane grond gescheiden door een kunststenen band en cordonlijst, welke tevens fungeert als lekdorpel voor de verdiepingvensters. De drie vensters zijn voorzien van stolpramen, glas-in-lood bovenlichten met spiegelboogvorm en gietijzeren Frans balkons met florale motieven. De vensters worden bekroond door kunststenen frontons die rusten op een door de bovenlichten onderbroken band. Een kunststenen cordonlijst scheidt de eerste van de tweede verdieping. De laatste telt drie stolpramen met getoogde bovenlichten voorzien van glas-in-lood en kleine, maar rijk gedetailleerde Frans balkons van gietijzer. De segmentbogen boven de vensters hebben een sluitsteen met verdiept middenvlak. Ter weerszijden van de bovenlichten bevindt zich een geprofileerde kraagsteen met daarop een zuiltje voorzien van een knoppenkapiteel ter hoogte van de architraaf van het afsluitende hoofdgestel. Op de vier kapitelen rusten leeuwenkoppen die de houten kroonlijst dragen. Het hoofdgestel is voorzien van een gemetseld fries en wordt in het midden onderbroken door een naar binnen draaiend rondboogvormig zolderraam waaromheen de kroonlijst zich in een ronde boog (met sluitsteen) voortzet.
Aan de zij- en achtergevels bevindt zich een gietijzeren bakgoot. De gepleisterde rechterzijgevel (NW) is voorzien van schootankers en heeft halverwege een tweedelig keldervenster. Centraal in de tweede bouwlaag van links naar rechts een smal drieruits schuifvenster, een zesruits schuifvenster, een stolpraam en een vierruits venster. Halverwege de tweede verdieping bevinden zich twee T-vensters. De gedeeltelijk gepleisterde linkerzijgevel (ZO) heeft centraal in de derde bouwlaag ter hoogte van de achterliggende overloop, een brede achtruits vensterpartij voorzien van mousselineglas en links hiervan een vierruits stolpraam voorzien van mousselineglas; de bovenste ruiten in beide vensters hebben een rondboogvorm.
De gecementeerde achtergevel (ZW) heeft op de begane grond rechts een deur met hoog tweedelig bovenlicht en links een door zijramen geflankeerde dubbele paneeldeur waarboven in totaal vier bovenlichten. Zowel de eerste als de tweede verdieping heeft twee vensters, waarvan het T-venster links op de tweede verdieping nog oorspronkelijk is.
Aan de achterzijde een gemetselde tuinmuur. Aan de linkerkant grenst deze aan de kerk. Links en rechts een deur die toegang geeft tot de tuin van de pastorie.
Het interieur bevat onder meer een witmarmeren vloer en een rondboogvormige pui met tochtdeur in de gang, stucplafonds met florale middenornamenten in de vestibule de voorkamer en de tussenkamer, een paneellambrisering en vouwblinden in de voorkamer, een balkenplafond in de achterkamer, en eikenhouten trappen met hoofdbalusters bekroond door een sierbol. Opvallend is het uit de bouwtijd daterende licht in de vloer tussen de overloop van de eerste en tweede verdieping. Hierdoor ontvangt de overloop op de eerste verdieping licht van de genoemde vensterpartij ter hoogte van de overloop op de tweede verdieping. De ongedeelde zolder heeft een vloer van brede delen en een beschoten gordingenkap. Delen van het interieur en de indeling zijn in 1985-86 vernieuwd.
Waardering
Het pand is van algemeen belang wegens architectuurhistorische en cultuurhistorische waarde als gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een pastorie uit het laatste kwart van de 19de eeuw, opgetrokken in eclectische trant. Het gebouw heeft ensemblewaarde in relatie tot de naastgelegen St. Cyriacus- en Franciscuskerk en situationele waarde vanwege de beeldbepalende ligging aan het Grote Noord.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
In 1879-1881 remodelled into a PARSONAGE according to a design by Hoorn architect A.C Bleijs (1842-1912). According to the building permit application of 14 August 1879, the remodelling in eclectic style consisted of "... the construction of a new front facade, a storey and a kitchen building behind the plot ...". The building is located on the southwestern side of the Grote Noord and stands directly beside the monumental St. Cyriacus and Francis Church, which dates from the same period (1879-1882) and is already protected as a national monument. Until 1912, when a large new parsonage was completed on the northwestern side of the church, the building served as a parsonage.
Description
Former parsonage on an approximately rectangular floor plan, three storeys high beneath a hipped roof covered with reused and improved Dutch tiles.
The rendered front facade (NE) is raised above a granite plinth in pink calcareous sandstone alternated with artificial stone for, among other things, the window and door surrounds, bands and cornices. On the ground floor on the left is a rounded panel door set slightly back and flanked by narrow sidelights with floral decorative ironwork featuring floral motifs. Above the segmental arch of the artificial stone door surround is a likewise artificial stone two-light window with two rounded stained-glass lights separated by a small column. To the right of the door, the ground floor has two tall round-arched windows fitted with sash windows and artificial stone surrounds. The drip moulding of both windows, like the plinth beneath them, is executed in granite. Above all windows on the ground floor is a keystone. The first floor is separated from the ground floor by an artificial stone band and cornice, which also functions as a drip moulding for the floor windows. The three windows are fitted with sash windows, stained-glass fanlights with mirror arch shape and cast-iron French balconies with floral motifs. The windows are crowned by artificial stone pediments resting on a band interrupted by the fanlights. An artificial stone cornice separates the first from the second floor. The latter has three sash windows with rounded fanlights fitted with stained glass and small, but richly detailed cast-iron French balconies. The segmental arches above the windows have a keystone with recessed central panel. On either side of the fanlights is a profiled corbel with a small column bearing a knop capital at the height of the architrave of the closing main cornice. On the four capitals rest lion heads supporting the wooden cornice. The main cornice is fitted with a brick frieze and is interrupted in the middle by an inward-turning round-arched attic window around which the cornice continues in a round arch (with keystone).
On the side and rear facades there is a cast-iron guttering. The plastered right side facade (NW) is fitted with wall anchors and has a two-part basement window halfway up. Centrally in the second storey from left to right a narrow three-pane sash window, a six-pane sash window, a sash window and a four-pane window. Halfway up the second floor are two T-windows. The partially plastered left side facade (SE) has centrally in the third storey at the height of the rear landing a broad eight-pane window fitted with muslin glass and to the left of this a four-pane sash window fitted with muslin glass; the upper panes in both windows have a round-arched shape.
The cemented rear facade (SW) has on the ground floor on the right a door with high two-part fanlight and on the left a double panel door flanked by sidelights with a total of four fanlights above. Both the first and second floors have two windows, of which the T-window on the left on the second floor is still original.
On the rear side a brick garden wall. On the left this adjoins the church. On the left and right a door giving access to the parsonage garden.
The interior contains, among other things, a white marble floor and a round-arched shopfront with draught door in the hallway, stucco ceilings with floral central ornaments in the vestibule, the front room and the connecting room, panel wainscoting and folding blinds in the front room, a beam ceiling in the back room, and oak-wood stairs with principal balusters crowned by a decorative ball. Striking is the light in the floor dating from the time of construction between the landing of the first and second floor. Through this the landing on the first floor receives light from the aforementioned window section at the height of the landing on the second floor. The undivided attic has a floor of broad boards and a boarded roof truss structure. Parts of the interior and the layout were renewed in 1985-86.
Valuation
The building is of general importance due to its architectural historical and cultural historical value as a well-preserved example of a parsonage from the last quarter of the 19th century, constructed in eclectic style. The building has ensemble value in relation to the adjacent St. Cyriacus and Francis Church and situational value because of its image-forming location on the Grote Noord.
Nearby in the register
- Woonhuis, Grote Noord 11Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Grote Noord 9Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Grote Noord 7Woonhuisunder 1 mi
- H.H. Cyriacus/FranciscusKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.