TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

H.H. Cyriacus/Franciscus

Hoorn, Noord-Holland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Kerk en kerkonderdeel
Function
Kerk
Category
onroerend gebouwd
Address
Grote Noord 15, 1621 KD Hoorn
Place
Hoorn
Province
Noord-Holland
Country
Netherlands
Coordinates
52.63985, 5.05776
Monument number
333537

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1630 map "Vicinity of Enckhuysen, Netherlands." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

H.H. Cyriacus en Franciscus, gebouwd door A.C. Bleys in 1879- '82.

Driebeukige KRUISBASILIEK in neo-Renaissance-vormen. Symmetrisch opgezette, schuin op de as staande voorgevel. Ingangsportaal met segmentvormig fronton, bekroond door kruis. Heiligenbeeld onder baldakijn op penant. Groot, horizontaal verdeeld middenvenster in Renaissance-vormen, geflankeerd door dito blindnissen onder topgevel met palmet. De in drie geledingen opgebouwde, flankerende, torens hebben in de onder-verdieping met rusticawerk een deur met gedeeld bovenlicht, een Renaissance-venster met middenzuiltje en een rond licht in de tweede geleding, die, middels afgeschuinde hoeken, overgaat in de veelhoekige derde geleding op met palmetten en obelisken versierde balustrade, waarin blindnissen en galmgaten. Koepelvormige afdekking met leien. Terzijde trappehuizen met rechte lijst en op de torens aanlopende leien daken. Lichtopeningen in Renaissance-vormen.

Grote achtzijdige vieringkoepel met Renaissance-ramen, dakkapellen en opengewerkte lantaarn met kruis. Zijbeuktraveeen en transeptarmen voorzien van eenvoudige topgevels. Vijfzijdig gesloten koor met terzijde een sacristie met koepelvormig afgedekt traptorentje.

In het interieur telt het schip een driedelige opstand: door marmeren pijlers verdeelde arcaden die zich met een gedrukte boog naar de zijbeuken, voorzien van metselwerk gewelven tussen ijzeren ribben, openingen, waarboven een galerij met per travee door dubbel kolonnetten met Corinthisch kapiteel gekoppelde segmentbogen en een lichtbeuk met Renaissance-ramen in het schip en schilderingen op doek in de transeptarmen. Schip en transeptarmen, gedekt door houten tongewelven met cassetteverdeling, openen met een ongelede rondboog op de kruising, gedekt door koepel op pendentieven. De door gecanneleerde consoles onder verdeelde trommel bevat een tekst. In de acht velden van de koepel o.a. een gedrukte boog met masker en een oculus.

Orgelgalerij, waaronder ingangspartij, met orgel met beëindigingen als de westtorens. Gebrandschilderde ramen van o.a. F. Nicolas & Zonen, Roermond uit 1914, in de transeptgevels ramen uit 1903, in het koor uit 1901. Kruiswegstaties in de zijbeukwanden. Houten (deels ingebouwde) biechtstoelen in Renaissance-vormen. In de zijkapellen schildering van Jan Dunselman.

Tot de inventaris behoort verder een eikehouten preekstoel uit 1756 door W.F. Krayenschot en een pieta, hout, laatste kwart 15e eeuw, afkomstig uit de voormalige schuilkerk.

De onderhavige kerk vertegenwoordigt een architectuur- stroming, die weinig gebruikelijk was in de 19e-eeuwse R.K. kerkenbouw en kan daarbij beschouwd worden als voorstudie voor Bleys 'St. Nicolaaskerk in Amsterdam. De kerk is een zeer belangrijk en kenmerkend element in het stadsbeeld van Hoorn.

Gebouw van algemeen belang wegens oudheidkundige en kunsthistorische waarde. Orgel in 1883 gemaakt door M. Maarschalkerweerd met gebruikmaking van enig ouder pijpwerk (vroeg 19e-eeuws). De mechanische tractuur werd in 1937 vervangen door electro-pneumatische.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

H.H. Cyriacus and Franciscus, built by A.C. Bleys in 1879-'82.

Three-aisled CRUCIFORM BASILICA in Neo-Renaissance forms. Symmetrically arranged front facade set at an angle to the axis. Entrance portal with segmental pediment, crowned by a cross. Saint's statue beneath a canopy on a pendant. Large, horizontally divided central window in Renaissance forms, flanked by similar blind recesses beneath a gabled top with palmette. The flanking towers, built up in three storeys, have on the lower storey with rusticated work a door with divided fanlight, a Renaissance window with central pilaster and a round light in the second storey, which, by means of chamfered corners, transitions into the polygonal third storey with balustrade decorated with palmettes and obelisks, containing blind recesses and sound holes. Dome-shaped roof covering with slate. Beside them stairwells with straight cornice and slate roofs running onto the towers. Light openings in Renaissance forms.

Large octagonal crossing dome with Renaissance windows, roof gables and openwork lantern with cross. Side-aisle bays and transept arms provided with simple gabled tops. Five-sided closed choir with a sacristy at the side with dome-shaped roofed turret staircase.

In the interior the nave has a three-part elevation: arcades divided by marble pillars that open with a depressed arch towards the side aisles, provided with brickwork vaults between iron ribs, openings, above which a gallery with per bay segmental arches coupled by double columnettes with Corinthian capitals and a clerestory with Renaissance windows in the nave and paintings on canvas in the transept arms. Nave and transept arms, covered by wooden barrel vaults with coffered division, open with an unribbed semicircular arch onto the crossing, covered by dome on pendentives. The drum divided by fluted consoles beneath contains a text. In the eight fields of the dome among others a depressed arch with mask and an oculus.

Organ gallery, beneath which entrance section, with organ with terminations as the west towers. Stained glass windows by among others F. Nicolas & Zonen, Roermond from 1914, in the transept gables windows from 1903, in the choir from 1901. Stations of the Cross in the side-aisle walls. Wooden (partly built-in) confession boxes in Renaissance forms. In the side chapels painting by Jan Dunselman.

The inventory further includes an oak pulpit from 1756 by W.F. Krayenschot and a pieta, wood, last quarter of the 15th century, from the former hidden church.

The church in question represents an architectural movement that was little common in 19th-century Roman Catholic church building and can thereby be considered as a preliminary study for Bleys' St. Nicolaaskerk in Amsterdam. The church is a very important and characteristic element in the townscape of Hoorn.

Building of general interest due to archaeological and art-historical value. Organ made in 1883 by M. Maarschalkerweerd with use of some older pipework (early 19th century). The mechanical action was replaced by electro-pneumatic in 1937.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map