Rijksmonumentenregister · Netherlands
Ambtswoning, Wirdumerweg 75
Loppersum, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Ambtswoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1907
- Address
- Wirdumerweg 75, 9919 HC Loppersum (Eemsdelta 20)
- Place
- Loppersum
- Municipality
- Eemsdelta
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.33319, 6.75895
- Monument number
- 517395
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1908 map "Groningen / door R. Bos" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
AMBTSWONING met HALS en KOETSHUIS, oorspronkelijk genaamd Welgelegen, gebouwd in 1907 door architect Oeds de Leeuw Wieland uit Loppersum voor burgemeester S.D. Jensema in een Eclectische stijl waarin Neo-Renaissance motieven zijn te herkennen. Het blanke glas-in-lood is in 1928 geplaatst naar aanleiding van een verbouwing door architect A.R. Wittop Koning. In de loop der tijd zijn de crête en enkele decoraties verdwenen. Daarnaast zijn de oude kozijnen deels vervangen door kunststofkozijnen en is aan de zuidzijde een nieuwe terrasdeur geplaatst terwijl de oude deur vervangen is door een venster.
Het pand is gelegen op een zeer ruime kavel dat deels is omgracht midden tussen de weilanden, in de bocht van de uitvalsweg de Wirdumerweg. Voor de lange oprijlaan, gelegen aan de linkerzijde, staan twee HEKPIJLERS op een gemetselde dam en een eenvoudig ijzeren hekwerk, waartussen ooit beweegbare delen hebben gezeten. In de tuin zijn nog restanten aanwezig van een landschappelijke aanleg.
Omschrijving
AMBTSWONING met aangebouwde HALS en KOETSHUIS.
De deels één en deels twee verdiepingen hoge, deels onderkelderde AMBTSWONING op nagenoeg rechthoekige plattegrond is opgetrokken in rode baksteen op een donkerpaars bakstenen trasraam afgezet met een donker geglazuurde steen (uitgezonderd de noordgevel), waarin ventilatiegaten. Het pand wordt gedekt door een samengestelde kap met leidekking; houten kroonlijst waarin aan de zuid- en westzijde decoratieve gekleurde vlakken; aan de zuid- en westzijde een kleine houten dakkapel waarin een venster met een pinakelachtige bekroning. De gevels worden geleed door enigszins getoogde tweedelige vensters met in de bovenlichten glas-in-lood onder of een gepleisterde wenkbrauwboog en rollaag of een rood bakstenen strek met geel bakstenen sluit- en aanzetstenen en een onderdorpel van donker geglazuurde steen; diverse decoratieve pilasters van baksteen, natuursteen en pleisterwerk op de hoeken van de geveldelen.
In het risaliet in de voorgevel (westzijde) vier tweedelige vensters onder een strek, waarboven een balkon met houten balustrade; twee openslaande houten deuren waarin glas met boven- en zijlichten onder één wenkbrauwboog; aan de linkerzijde een gevelsteen waarin `S.D.J. L.M. 1907'; decoratie op de top is verdwenen. De entree bevindt zich aan de voorzijde van het rechthoekige volume links van het risaliet; vijf geel bakstenen gevelbanden. Dit volume wordt bekroond met een rechthoekige houten toren met aan elke zijde twee halfronde openingen; ingesnoerde spits; restant windwijzer op de top (waarschijnlijk van ijzer en zink). De entree in een halfrond portiek bestaat uit een dubbele houten paneeldeur waarin smeedijzeren panelen met halfrond bovenlicht waarin gekleurd glas-in-lood in bloemmotief; wanden en plafond gepleisterd; trasraam van geglazuurde tegels met marmermotief; vier treden hoge hardstenen stoep met aan de linkerzijde een hardstenen muurtje. Boven de entree een gepleisterd vlak waarin gekleurde decoraties, waarboven twee staande vensters met halfrond bovenlicht onder een geel bakstenen rollaag. Aan de linkerzijde van het rechthoekige volume een granito brievenbus en twee halfronde nissen onder een geel bakstenen rollaag waarboven een identieke gevelopbouw als aan de voorzijde. Rechts van het risaliet twee tweedelige vensters onder een wenkbrauwboog.
In de noordgevel een venster met drieruits bovenlicht, een H-venster en een driedelig venster, alle onder wenkbrauwboog; een tweedelig keldervenster en een keldervenster met diefijzers, alle onder een strek.
In de oostgevel links een niet-originele terrasdeur met zijlicht; aan deze zijde is de hals aangebouwd.
In het linker geveldeel van de zuidgevel twee tweedelige vensters onder wenkbrauwboog. Rechts van dit geveldeel een rechthoekige houten serre onder plat dak waarin vensters met glas-in-lood in de bovenlichten; niet-originele serredeuren waarvoor een vier treden hoge gietijzeren stoep. Boven de serre een balkon balustrade van hout en ijzer; houten deur waarin glas met boven- en zijlichten onder een segmentboog met in de boogtrommel gekleurde decoraties; de geveltop is afgezet met decoratief pleisterwerk en wordt bekroond met een obelisk. Links van de veranda een tweedelig venster onder wenkbrauwboog.
De HALS op rechthoekige plattegrond is opgetrokken in rode baksteen op een laag donkerpaars bakstenen trasraam en wordt gedekt door een zadeldak waarop zwart geglazuurde platte Friese pannen; goot op geel bakstenen klossen; gemetselde schoorsteen. De gevels worden geleed door deuren en getoogde vensters onder een rood bakstenen strek met geel bakstenen sluit- en aanzetstenen.
In de noordgevel een houten paneeldeur waarin glas met getoogd bovenlicht; drie treden hoge gemetselde stoep; tegelvloer. Links van de deur een samengesteld H-venster met onderdorpel van donkere steen.
In de zuidgevel in het rechter geveldeel twee H-vensters. In het terugspringende linker geveldeel twee getoogde vensters (linker oorspronkelijk een deur) waarvoor een houten veranda op een donkerpaars en rood bakstenen trasraam onder een lessenaarsdak; granito tegelvloer in stervorm; houten balustrade; twee treden hoge ijzeren stoep.
Het KOETSHUIS op rechthoekige plattegrond is opgetrokken in rode baksteen op een laag donkerpaars bakstenen trasraam en wordt gedekt door een wolfdak waarop zwart geglazuurde platte Friese pannen; twee houten makelaars; goot op geel bakstenen klossen; strakke houten windveren. De gevels worden geleed door deuren en getoogde vensters onder een rood bakstenen strek met geel bakstenen sluit- en aanzetstenen.
Aan de noordzijde een dubbele houten schuurdeur met ijzeren gehengen en tweedelig bovenlicht met roedenverdeling, waarboven een venster met roedenverdeling.
Aan de oostzijde een H-venster, een opgeklampte houten deur met bovenlicht waarvoor een twee treden hoge gemetselde stoep, een klein venster en een H-venster.
Aan de zuidzijde een H-venster waarboven een venster met roedenverdeling.
In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: de houten paneeldeuren met omlijsting, de houten plafonds met geometrische decoraties, de plafonds van gespannen linnen met ornamenten van geperst karton, de houten trap, in de hal aan de voorzijde de parketvloer, de lambrizering van gemarmerde tegels, de houten tochtdeuren waarin glas met decoraties met boven- en zijlichten, in de hal aan de achterzijde de granito tegelvloer waarin stervormen, de houten tochtdeuren waarin glas met decoraties en getoogd bovenlicht, in de voorkamer de marmeren schouw waarboven pilasters, in de studeerkamer de zwarte marmeren schouw, op het plafond het geschilderde fries waarin vogels, de houten suitedeuren en op de eerste verdieping de houten schouw in de rechter slaapkamer.
Waardering
Ambtswoning met hals, aangebouwd koetshuis en hekpijlers van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een ambtswoning uit 1907 in de provincie Groningen in een Eclectische stijl met Neo-Renaissance elementen
- vanwege de uitbundige vormgeving en detaillering
- vanwege de redelijk hoge mate van gaafheid van exterieur en delen van het interieur
- als representatief voorbeeld van het oeuvre van architect Oeds de Leeuw Wieland
- vanwege de beeldbepalende en bijzondere ligging aan de Wirdumerweg
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
OFFICIAL RESIDENCE with CORRIDOR and COACH HOUSE, originally named Welgelegen, built in 1907 by architect Oeds de Leeuw Wieland from Loppersum for mayor S.D. Jensema in an Eclectic style in which Neo-Renaissance motifs can be recognised. The white leaded glass was installed in 1928 following a renovation by architect A.R. Wittop Koning. Over time the crête and some decorations have disappeared. In addition, the old windows have been partly replaced by plastic windows and a new terrace door has been installed on the south side while the old door has been replaced by a window.
The building is situated on a very spacious plot that is partly moated in the middle of meadows, in the bend of the exit road the Wirdumerweg. In front of the long approach road, situated on the left side, stand two GATE PIERS on a masonry foundation and simple iron railings, between which moveable sections once existed. In the garden there are still remnants of a landscape layout.
Description
OFFICIAL RESIDENCE with attached CORRIDOR and COACH HOUSE.
The partially single and partially two-storey, partially cellar-ed OFFICIAL RESIDENCE on an approximately rectangular plan is constructed in red brick on a dark purple brick plinth finished with a dark glazed stone (except the north facade), in which ventilation holes. The building is covered by a composite roof truss with lead covering; wooden cornice with decorative coloured panels on the south and west sides; on the south and west sides a small wooden roof dormer containing a window with a pinnacle-like crown. The facades are articulated by somewhat arched two-part windows with leaded glass in the fanlights beneath or a plastered eyebrow arch and roll moulding or a red brick course with yellow brick closure and setting stones and an underdorpel of dark glazed stone; various decorative pilasters of brick, natural stone and plasterwork at the corners of the facade sections.
In the risalit in the front facade (west side) four two-part windows beneath a course, above which a balcony with wooden balustrade; two opening wooden doors with glass with fanlights and side-lights beneath one eyebrow arch; on the left side a facade stone bearing `S.D.J. L.M. 1907'; decoration at the top has disappeared. The entrance is situated at the front of the rectangular volume to the left of the risalit; five yellow brick facade bands. This volume is crowned with a rectangular wooden tower with two semi-circular openings on each side; compressed spire; remaining weathervane on the top (probably of iron and zinc). The entrance in a semi-circular portico consists of a double wooden panelled door with wrought iron panels with semi-circular fanlight containing coloured leaded glass in flower motif; walls and ceiling plastered; plinth of glazed tiles with marble motif; four-step high sandstone stoep with a sandstone wall on the left side. Above the entrance a plastered panel with coloured decorations, above which two standing windows with semi-circular fanlight beneath a yellow brick roll moulding. On the left side of the rectangular volume a granito letterbox and two semi-circular niches beneath a yellow brick roll moulding above which an identical facade construction as at the front. To the right of the risalit two two-part windows beneath an eyebrow arch.
In the north facade a window with three-pane fanlight, an H-window and a three-part window, all beneath eyebrow arch; a two-part cellar window and a cellar window with security bars, all beneath a course.
In the east facade on the left a non-original terrace door with side-light; the corridor is attached on this side.
In the left part of the south facade two two-part windows beneath eyebrow arch. To the right of this facade section a rectangular wooden conservatory beneath a flat roof containing windows with leaded glass in the fanlights; non-original conservatory doors for which a four-step high cast iron stoep. Above the conservatory a balcony balustrade of wood and iron; wooden door with glass with fanlights and side-lights beneath a segmental arch with coloured decorations in the arch drum; the gable top is finished with decorative plasterwork and is crowned with an obelisk. To the left of the veranda a two-part window beneath eyebrow arch.
The CORRIDOR on rectangular plan is constructed in red brick on a course of dark purple brick plinth and is covered by a gabled roof with black glazed flat Frisian tiles; gutter on yellow brick corbels; masonry chimney. The facades are articulated by doors and arched windows beneath a red brick course with yellow brick closure and setting stones.
In the north facade a wooden panelled door with glass with arched fanlight; three-step high masonry stoep; tile floor. To the left of the door a composite H-window with underdorpel of dark stone.
In the south facade in the right facade section two H-windows. In the recessed left facade section two arched windows (left originally a door) for which a wooden veranda on a dark purple and red brick plinth beneath a half-hip roof; granito tile floor in star form; wooden balustrade; two-step high iron stoep.
The COACH HOUSE on rectangular plan is constructed in red brick on a course of dark purple brick plinth and is covered by a half-hipped roof with black glazed flat Frisian tiles; two wooden braces; gutter on yellow brick corbels; taut wooden wind braces. The facades are articulated by doors and arched windows beneath a red brick course with yellow brick closure and setting stones.
On the north side a double wooden barn door with iron hinges and two-part fanlight with glazing bars, above which a window with glazing bars.
On the east side an H-window, a clamped wooden door with fanlight for which a two-step high masonry stoep, a small window and an H-window.
On the south side an H-window above which a window with glazing bars.
In the INTERIOR the following are of note amongst others: the wooden panelled doors with moulding, the wooden ceilings with geometric decorations, the ceilings of stretched linen with ornaments of pressed cardboard, the wooden stair, in the front hall the parquet floor, the wainscoting of marbled tiles, the wooden draught doors with glass with decorations with fanlights and side-lights, in the rear hall the granito tile floor with star forms, the wooden draught doors with glass with decorations and arched fanlight, in the front room the marble chimneypiece above which pilasters, in the study the black marble chimneypiece, on the ceiling the painted frieze with birds, the wooden suite doors and on the first floor the wooden chimneypiece in the right bedroom.
Appreciation
Official residence with corridor, attached coach house and gate piers of general importance on account of architectural and cultural-historical value:
- as an example of an official residence from 1907 in the province of Groningen in an Eclectic style with Neo-Renaissance elements
- on account of the exuberant design and detailing
- on account of the reasonably high degree of integrity of exterior and parts of the interior
- as a representative example of the oeuvre of architect Oeds de Leeuw Wieland
- on account of the distinctive and special location on the Wirdumerweg
Nearby in the register
- Begraafplaatshek, Hofstraat bij 2Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Kerk, Kerkpad 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Stationslaan 2Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Stationslaan 6Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.