Rijksmonumentenregister · Netherlands
Ambtswoning, Hoofdstraat 63
't Zandt, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Ambtswoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1911
- Address
- Hoofdstraat 63, 9915 PB 't Zandt (Eemsdelta 20)
- Place
- 't Zandt
- Municipality
- Eemsdelta
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.36775, 6.77258
- Monument number
- 517387
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 5 Delfzijl, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige AMBTSWONING met aangebouwd ACHTERHUIS en KOETSHUIS, ontworpen, getuige de gevelsteen, in 1911 in een Overgangsarchitectuur. Opdrachtgever was L.H. Coolman die van 1909 tot 1932 burgemeester was van de gemeente 't Zandt. Het pand had oorspronkelijk een serre aan de zuidzijde, deze is nu verdwenen. De diepe tuin die deels is omgracht (vroeger geheel) wordt aan de achterzijde begrensd door een rij knotwilgen. Een TOEGANGSHEK, bestaande uit twee gemetselde hoofdpijlers op vierkante plattegrond bekroond met een gepleisterde dekplaat met denappel en twee beweegbare smeedijzeren hekken met gekruiste stijlen en cirkelmotieven, verleent de entree tot de oprijlaan naar woning en koetshuis.
Het pand is ruim gelegen aan de Hoofdweg door 't Zandt en valt op door zijn omvang en zijn rijk gedecoreerde interieur.
Omschrijving
De twee bouwlagen hoge AMBTSWONING is opgetrokken in een bruine baksteen op een iets vooruitspringend trasraam van bruine klinkers, afgezet met een geglazuurde bakstenen rand. Het samengestelde zadeldak, gedekt met leien (maasdekking) heeft een houten goot op klossen met een gepleisterd fries eronder. Het pand heeft drie "afgeknotte" puntgevels met een gepleisterd klimmend tandfries, schouders met deels bakstenen en deels gepleisterd ornament, en gepleisterde kroonlijst bekroond met bakstenen hekje en ornament. De gevels op de begane grond worden geleed door getoogde H-vensters onder een segmentboog met geglazuurde bakstenen onderdorpels en gepleisterde accenten ter hoogte van de wisseldorpels; de verdiepinggevels worden geleed door enkele- of drielicht H-vensters met een gepleisterde latei, samengevat onder een rondboog; de twee bouwlagen worden van elkaar gescheiden door een geglazuurde cordonlijst. In het trasraam bevinden zich rondom gietijzeren roosters binnen een geglazuurde omlijsting. De drie geveltoppen hebben elk een drielichtvensters met gepleisterde latei.
Aan de noordzijde bevindt zich de hoofdentree in een uitgebouwd portaal met plat dak; de entree bestaat uit een dubbele gelakte paneeldeur met twee deurlichten onder een getoogd bovenlicht met gekleurd glas-in-lood in een gemetselde portiek met segmentboog; in de zijmuren van de portiek zijn in vier bakstenen de initialen van de opdrachtgevers en het bouwjaar gekrast: "L.H.C, A.I.L. 1911"; de noordgevel van het portaal heeft een getoogd driedelig glas-in-loodvenster onder een segmentboog; op het dak een hek met bakstenen pijlers onder een gepleisterde leuning; het dak is toegankelijk via openslaande deuren met gepleisterde latei. De zuidgevel heeft openslaande deuren onder een bovenlicht met latei, binnen een aangesmeerde gevelwand, die aangeeft waar de serre vroeger heeft gezeten; boven de openslaande deuren een houten balkon (niet origineel) voor openslaande deuren met twee zijlichten, onder één latei.
Het aangebouwde ACHTERHUIS, één bouwlaag hoog, wordt gedekt door een aangekapt tweezijdig schilddak tegen een rechte, afgeknotte gevel; op het dak zwart geglazuurde verbeterde Hollandse pannen en een gemetselde schoorsteen; goot op klossen boven een fries van pleisterwerk en gele baksteen; de topgevels zijn met pleisterwerk afgezet en hebben een hoekornament. De noordgevel heeft een gelakte deur met kijkgat en deurlichten, onder een getoogd bovenlicht, en een vier treden hoge stoep; twee getoogde H-vensters en twee tweeruits keldervensters. In de westgevel een getoogd H-venster. De zuidgevel die verlengd is met een lagere aanbouw met plat dak, heeft aan de zuidzijde een H- venster en een glasdeur met bovenlicht, beide onder een gepleisterde latei, en aan de westzijde een (nieuw) venster; het platte dak heeft een hek (niet origineel) en is bereikbaar via een deur met zijlicht onder een latei.
Aan de westzijde van het achterhuis bevindt zich een aangebouwd KOETSHUIS op L-vormige plattegrond. Het wordt gedekt door een schilddak met zwart geglazuurde verbeterde Hollandse pan, twee pirons op de nok en een goot op gemetseld klossen, en heeft een zijrisaliet met tuitgevel aan de oostzijde. In het risaliet getoogde dubbele houten schuurdeuren met zes deurlichten bovenin en ijzeren gehengen, onder een segmentboog; in de topgevel openslaande deuren met strek tussen twee H-vensters met latei. Ook in de oostgevel een H-venster met latei. De noordgevel heeft een ijzeren roosvenster en twee halve getoogde ijzeren vensters met roedenverdeling. In de westgevel een deur met bovenlicht en rollaag en twee halve getoogde ijzeren vensters met roedenverdeling; in de zuidgevel twee H-vensters met rollaag, een deur met bovenlicht en rollaag en een samengesteld venster met latei.
In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in het voorportaal, de hal en de gang de granito vloeren; de wit betegelde lambrizering met goudkleurige decoratie; de band erboven met beschilderde Art Nouveau-sjablonen; de plafonds met Art Nouveau-motieven; de tochtdeuren met gezandstraald glas met Art Nouveau-motieven; de gepleisterde dubbele bogen, decoratief beschilderd; de omlijste paneeldeuren met bewerkt zesruits deurlicht en granito drempels; de houten trap met trappaal en leuning aan muurwerk dat is geschilderd in marmermotief. In de kamers de plafonds met Art Nouveau-decoraties.
Waardering
Ambtswoning met aangebouwd achterhuis en koetshuis, en toegangshek van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een ambtswoning uit 1911
- vanwege de vrij sobere doch verzorgde vormgeving van het exterieur
- vanwege de rijke Art Nouveau decoraties in het interieur
- vanwege de hoge mate van gaafheid van in- en exterieur
- vanwege de beeldbepalende ligging aan de Hoofdstraat van 't Zandt
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former OFFICIAL RESIDENCE with attached REAR HOUSE and COACH HOUSE, designed, as attested by the cornerstone, in 1911 in a Transition architectural style. The client was L.H. Coolman who served as mayor of the municipality of 't Zandt from 1909 to 1932. The property originally had a conservatory on the south side, which has since disappeared. The deep garden, partly surrounded by a moat (formerly entirely), is bounded at the rear by a row of pollard willows. An ENTRANCE GATE, consisting of two mortared main piers on a square plan topped with a plastered capping with a pine cone finial and two moveable wrought-iron gates with crossed muntins and circular motifs, provides access to the drive towards the dwelling and coach house.
The property is spaciously situated on the Hoofdweg through 't Zandt and stands out by its size and its richly decorated interior.
Description
The two-storey OFFICIAL RESIDENCE is constructed in brown brick on a slightly projecting plinth of brown clinkers, bordered with a glazed brick band. The composite gabled roof, covered with slate (Maas pattern) has a wooden gutter on brackets with a plastered frieze beneath. The property has three "truncated" pointed gables with a plastered climbing dentil frieze, shoulders with partly brick and partly plastered ornament, and plastered cornice crowned with a brick balustrade and ornament. The ground floor facades are articulated by arched H-windows beneath a segmental arch with glazed brick sills and plastered accents at the level of the alternating sills; the first floor facades are articulated by single or three-light H-windows with a plastered lintel, brought together beneath a round arch; the two storeys are separated from each other by a glazed string course. In the plinth are cast-iron grilles all around within a glazed frame. The three gable tops each have a three-light window with a plastered lintel.
On the north side is the main entrance in a projecting porch with flat roof; the entrance consists of a double painted panelled door with two door lights beneath an arched fanlight with coloured leaded glass in a mortared portico with segmental arch; in the side walls of the portico are scratched in four bricks the initials of the clients and the building year: "L.H.C, A.I.L. 1911"; the north facade of the porch has an arched three-part leaded glass window beneath a segmental arch; on the roof a balustrade with brick piers under a plastered railing; the roof is accessible via French doors with a plastered lintel. The south facade has French doors beneath a fanlight with lintel, within a plastered facade panel, which indicates where the conservatory formerly stood; above the French doors a wooden balcony (not original) for French doors with two side lights, under one lintel.
The attached REAR HOUSE, one storey high, is covered by a half-hipped roof pitched against a straight, truncated gable; on the roof black glazed improved Dutch tiles and a mortared chimney; gutter on brackets above a frieze of plasterwork and yellow brick; the gable tops are finished with plasterwork and have a corner ornament. The north facade has a painted door with spyhole and door lights, beneath an arched fanlight, and a four-step stoop; two arched H-windows and two two-pane cellar windows. In the west facade an arched H-window. The south facade, which is extended with a lower lean-to with flat roof, has on the south side an H-window and a glass door with fanlight, both beneath a plastered lintel, and on the west side a (new) window; the flat roof has a balustrade (not original) and is accessible via a door with side light beneath a lintel.
On the west side of the rear house is an attached COACH HOUSE on an L-shaped plan. It is covered by a hipped roof with black glazed improved Dutch tiles, two roof cresting ornaments on the ridge and a gutter on mortared brackets, and has a side projection with a spout gable on the east side. In the projection arched double wooden barn doors with six door lights above and iron hinges, beneath a segmental arch; in the gable top French doors with transom between two H-windows with lintel. Also in the east facade an H-window with lintel. The north facade has an iron grille window and two half arched iron windows with glazing bars. In the west facade a door with fanlight and rolling shutter and two half arched iron windows with glazing bars; in the south facade two H-windows with rolling shutter, a door with fanlight and rolling shutter and a composite window with lintel.
In the INTERIOR are notably: in the entrance vestibule, the hall and the corridor the terrazzo floors; the white tiled wainscoting with gold-coloured decoration; the band above with painted Art Nouveau stencilled motifs; the ceilings with Art Nouveau motifs; the draught doors with sand-blasted glass with Art Nouveau motifs; the plastered double arches, decoratively painted; the framed panelled doors with worked six-pane door light and terrazzo thresholds; the wooden staircase with newel post and handrail on brickwork that is painted in a marble effect. In the rooms the ceilings with Art Nouveau decorations.
Valuation
Official residence with attached rear house and coach house, and entrance gate of general importance for cultural-historical and architectural-historical value
- as an example of an official residence from 1911
- for its relatively sober yet careful exterior design
- for its rich Art Nouveau decorations in the interior
- for the high degree of integrity of interior and exterior
- for its visually prominent location on the Hoofdstraat of 't Zandt
Nearby in the register
- Winkelwoning, Hoofdstraat 47Werk-woonhuisunder 1 mi
- Herberg, Hoofdstraat 45Horecaunder 1 mi
- Kerk, Hoofdstraat 41 't Zandt (Eemsdelta 20) (and others)Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Oosterstraat 33Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.