Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pastorie(F), Prins Bernhardlaan 64
Bergen op Zoom, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Pastorie(F)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1917
- Address
- Prins Bernhardlaan 64, 4615 BD Bergen op Zoom
- Place
- Bergen op Zoom
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.48740, 4.28821
- Monument number
- 517137
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1905 map "Bl. 30 Bergen op Zoom, 1905" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Het pand werd in 1917 gebouwd als PASTORIE voor de nog te bouwen kerk van O.L.V. van Lourdes. Het gebouw heeft elementen van zeer late Jugendstil en het bouwen in de trant van K.P.C. de Bazel. Het werd gebouwd in opdracht van pastoor J. de Meulemeester naar ontwerp van architect Jac. van Gils uit Rotterdam. De voormalige pastorie is nu in gebruik als kantoor.
Omschrijving.
Het vrijstaande tweelaagse pand heeft een H-vormige plattegrond, door de hoekerkers aan de voorzijde en de twee korte zijvleugels aan de achtergevel. Het wordt door een eenlaagse gang met rondboogramen verbonden met de in 1926 gebouwde kerk. De gevels van het vrijstaande, door een tuin omgeven pand zijn opgetrokken uit machinale baksteen. Op het samengestelde schilddak liggen shingles. De hoekpunten hebben een bijzondere geometrische Jugendstil afwerking van zink. Het pand bestaat uit een centraal gedeelte waartegen twee zijvleugels geplaatst zijn, die aan de voor- en achterzijde van het centrale gedeelte iets uitspringen en door de erkers een 3/8 afsluiting hebben. Naast de centrale voordeur bevindt zich links een gevelsteen met de tekst: E.M. de Meulemeester geb. v. Hasselt 27 nov. 1917. De glazen bouwstenen op de vloer van het portaal verlichten de kelder eronder. De vensters in het middengedeelte zijn van een rondboog voorzien, aan de zijden betreft het rechtgesloten vensters, met kleine roedenverdeling in de bovenlichten. Dit is ook het geval bij de achtergevel. De dorpels zijn van hardsteen. Boven de paneeldeur bevindt zich een bakstenen balkon op baksteen pijlers met deels groen geglazuurde terracotta onderdelen, waaronder een thans lege beeldnis met baldakijn. Deze geometrische decoratie keert ook terug in het fries van de zijvleugels. Boven de ronde gevelopeningen zijn de boogjes uitkragend gemetseld. De recht gesloten dakkapellen in het dakschild aan de voorzijde hadden oorspronkelijk een frontonbekroning. De bovenste dakkapel is rond gesloten. De rechter zijgevel heeft een luifel aan de keukenzijde op schoren met houtsnijwerk. De linkerzijgevel heeft twee uitspringende topgeveldelen met kleine rondboogramen. Aan de voorzijde wordt de tuin afgeschermd door een laag bakstenen muurtje, aan de tuinzijde links door een hoge bakstenen muur met pijlers met geometrische decoratie.
Het interieur bevat na het tochtportaal een centrale hal waarin de vrijstaande donker eiken wenteltrap is geplaatst. De trap heeft sierbalusters en op de hoofdbalusters zijn lantaarntjes geplaatst. De vloer is voorzien van terrazzo, verdeeld in vlakken met sierblokjes en in het midden een ster met: Salve. Een ruimte onder de trap is benut voor het plaatsen van een fonteintje met gestileerde saterkop in oker en blauw-grijs. De ruimteverdeling is vrijwel oorspronkelijk gebleven. De belangrijkste vertrekken zijn die op de begane grond. De voorkamer rechts van de voordeur heeft een houten lambrizering met velden en kasten in dezelfde stijl. Deze vroegere ontvangkamer bezit een semi-tongewelf geheel voorzien van een groot stucwerk in de vorm van gestileerde druiven en ranken. In de voorkamer links van de entree bestaat het plafond uit cassetten met tandlijstjes. In de achterkamer links van de ingang bevond zich de vroeg als eetkamer gebruikte ruimte met serre. De achterkamer heeft een plafond met brede sierranden van stuc, met naturalistisch uitgebeelde konijnen en pauwen die uit een schaal drinken. De afscheiding naar de serre bestaat uit ranke houten stijlen met snijwerk. Het plafond van de serre is uitgevoerd in gotiserend stucwerk. Na een klein halletje met krakelingtegels liggen de keuken en bijkeuken, voorzien van de oorspronkelijke betegeling in oker en veel ingebouwde kasten. Achter een deur in het halletje bevindt zich een bakstenen wenteltrap de grote kelder, verdeeld in drie vertrekken met vakverdeling voor voedsel en drank.
Waardering.
Het pand is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een geestelijke ontwikkeling en voor de typologische ontwikkelingt van de pastorie. Het is van belang voor de architectuurgeschiedenis door de plaats in het oeuvre van de architect Van Gils en vanwege het bijzondere materiaalgebruik en ornamentiek. Het pand is waardevol vanwege de situering, verbonden met de ontwikkeling van de stad en voor het aanzien hiervan. De waarde van het pand ligt tevens in de gaafheid van het exterieur en interieur. Tenslotte is het pand bijzonder belangrijk vanwege architectuurhistorische zeldzaamheid als voorbeeld van een uitzonderlijk rijk uitgevoerde pastorie.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
The building was constructed in 1917 as a PARSONAGE for the yet to be built church of O.L.V. van Lourdes. The building has elements of very late Art Nouveau and construction in the manner of K.P.C. de Bazel. It was built on commission of pastor J. de Meulemeester after design by architect Jac. van Gils from Rotterdam. The former parsonage is now in use as an office.
Description.
The detached two-storey building has an H-shaped floor plan, created by the corner turrets at the front and the two short side wings at the rear facade. It is connected by a single-storey corridor with round-arched windows to the church built in 1926. The facades of the detached building, surrounded by a garden, are constructed of machine-made brickwork. On the composite hipped roof lie shingles. The corner points have a special geometric Art Nouveau finish in zinc. The building consists of a central section against which two side wings are placed, which project slightly at the front and rear of the central section and have a 3/8 closure created by the turrets. Next to the central front door is on the left a facade stone with the text: E.M. de Meulemeester born van Hasselt 27 Nov. 1917. The glass bricks on the floor of the portal illuminate the cellar below. The windows in the central section are provided with a round arch, on the sides these are straight-topped windows, with small glazing bars in the fanlights. This is also the case at the rear facade. The sills are of hard stone. Above the panel door is a brick balcony on brick pillars with partly green-glazed terracotta components, including an empty sculptural niche with baldachin. This geometric decoration recurs in the frieze of the side wings. Above the round openings the arches are corbelled out in brick. The straight-topped roof dormers in the hip roof at the front originally had a pediment crown. The upper roof dormer is round-topped. The right side facade has an overhang at the kitchen side on corbels with wood carving.
The left side facade has two projecting gable elements with small round-arched windows.
At the front the garden is screened by a low brick wall, on the garden side on the left by a high brick wall with pillars with geometric decoration.
The interior contains after the draught vestibule a central hall in which the detached dark oak spiral staircase is placed. The staircase has decorative balusters and on the main balusters are placed little lanterns. The floor is provided with terrazzo, divided into fields with decorative tiles and in the centre a star with: Salve. A space beneath the stairs has been used for placing a fountain with stylised satyr head in ochre and blue-grey. The space division has remained virtually original. The most important rooms are those on the ground floor. The front room to the right of the front door has wooden wainscoting with panels and cupboards in the same style. This former reception room possesses a semi-barrel vault entirely covered with stucco work in the form of stylised grapes and foliage. In the front room to the left of the entrance the ceiling consists of coffered sections with dentilled mouldings. In the rear room to the left of the entrance was formerly a room used as a dining room with conservatory. The rear room has a ceiling with broad stucco ornaments, with naturally depicted rabbits and peacocks drinking from a bowl. The partition towards the conservatory consists of slender wooden uprights with carved work. The ceiling of the conservatory is executed in gothicising stucco work. After a small hallway with crackle-glazed tiles lie the kitchen and scullery, provided with original tiling in ochre and many built-in cupboards. Behind a door in the hallway is a brick spiral staircase to the large cellar, divided into three rooms with compartments for provisions and beverages.
Valuation.
The building is of general importance. It has cultural-historical value as an example of spiritual development and for the typological development of the parsonage. It is important for architectural history through its place in the oeuvre of architect Van Gils and for the particular use of materials and ornamentation. The building is valuable for its setting, connected with the city's development and its appearance. The value of the building also lies in the intactness of its exterior and interior. Finally, the building is particularly important for architectural-historical rarity as an example of an exceptionally richly executed parsonage.
Nearby in the register
- Onze Lieve Vrouwe v. LourdeskerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Noodkerk, Lourdesplein 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Klooster, Bernadettestraat 2Klooster, kloosteronderdlunder 1 mi
- Café-restaurant, Antwerpsestraat 56Horecaunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.