Rijksmonumentenregister · Netherlands
Paviljoen, Hoofdlaan 4
Halsteren, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Sport en recreatie
- Function
- Paviljoen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1908
- Address
- Hoofdlaan 4, 4661 AA Halsteren (Bergen op Zoom 30)
- Place
- Halsteren
- Municipality
- Bergen op Zoom
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.51722, 4.29927
- Part of complex
- 517097
- Monument number
- 517098
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1905 map "Bl. 30 Bergen op Zoom, 1905" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
PAVILJOEN "De Schorre" voor acute psychiatrie, in de stijl van de Amsterdamse School, gebouwd als paviljoen observatie in 1908, door B.T. Boeyinga uitgebreid en verbouwd in 1933 (gedeeltelijke uitbouw vleugel), 1955 (aanbouw serre) en 1990 (renovatie en uitbreiding).
Omschrijving.
Het paviljoen is in drie bouwblokken te verdelen. Het oudste gedeelte staat haaks op de Hoofdlaan en stamt uit 1908. Aan de oostzijde is in 1933 aan de kopse kant van het bestaande gedeelte een vleugel toegevoegd. In 1990 werd aan de westkant nog een vleugel aangebouwd zodat een gebouw op U-vormige plattegrond is ontstaan. Het gedeelte uit 1908 is twee en drie lagen hoog op een rechthoekige plattegrond onder samengesteld schilddak en heeft aan beide uiteinden een éénlaagse aanbouw onder mansardedak.
Het geheel is uitgevoerd in baksteen met een iets uitstekende plint voorzien van een zwarte bakstenen afdekrand. Daken zijn gedekt met zwarte verbeterde Hollandse pannen en hebben overstekken op klossen. De uiteinden van het hoge gedeelte hebben aan de voor- en achterkant topgevels in vakwerk. De voorgevel heeft rechthoekige ramen onder een gepleisterde latei, op de begane grond onder segmentbogen in gele en rode steen, de bovenlichten hebben een kleine roedenverdeling, op de verdieping zijn de ramen boven de latei voorzien van een hanekam in gele en rode steen en geheel gevuld met een kleine roedenverdeling. In het midden van de gevel, ter plekke van het trappenhuis is een overhoekse erker op betonnen plaat aangebracht.
Oorspronkelijk bevond zich daaronder de ingang, deze is thans dichtgezet. Laag in de gevel is een natuurstenen plaquette aangebracht met het opschrift: "EERSTE STEEN GELEGD DOOR/DEN WELEERWAARDEN HEER/DS J.H. DONNER TE BREDA/VOORZITTER DER "VEREENIGING/TOT CHRISTELIJKE VERZORGING VAN/KRANKZINNIGEN IN ZEELAND"/DEN 9DEN OCTOBER 1908/JESAJA 4:5B" De lagere uiteinden zijn voorzien van een gepleisterde kroonlijst. In het dakvlak is een brede dakkapel, ter vervanging van de oorspronkelijke puntig uitstekende dakkapel, aangebracht. In de rechterzijgevel direct onder het overstek bevinden zich enkele ramen met kleine roedenverdeling en een deur naar het plat dak van de aanbouw uit 1990.
De aanbouw uit de jaren dertig van de 20ste eeuw is één laag hoog onder zadeldak. De dakhelling van het voorste gedeelte ligt in het verlengde van het mansardedak van de oudste bouwmassa. De vleugel heeft in het midden een bolle erker met rechte bakstenen borstwering. Boven de ramen met stalen kozijnen en een kleine roedenverdeling is een doorlopende uitstekende betonnen band aangebracht waarboven ramen met glazen bouwstenen.
Met deze uitbreiding is ook de achtergevel van de hoofdmassa aangepast. Op de begane grond zijn ramen onder een doorlopende luifel geplaatst, erboven zijn grote ramen, gevuld met glazen bouwstenen. Op de verdieping een groot aantal ramen met metalen kozijnen en roedenverdeling. In de topgevels (in het verlengde van de topgevels voor) rechthoekige ramen, ertussen in een samengesteld raam onder daklijst. Achter het gedeelte uit 1933 is een éénlaagse aanbouw onder dubbel schilddak gebouwd. In het achterste deel een groot raam, voorzien van een metalen kozijn met kleine roedenverdeling, ervoor enkele kleinere ramen en uitstekende kunststenen lijsten, bovenaan in de gevel.
Waardering.
Het paviljoen is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorisch belang als uitdrukking van een geestelijke en sociale ontwikkeling, in het bijzonder de ontwikkeling van de christelijke zwakzinnigenzorg en als uitdrukking van de bijzondere typologische ontwikkeling van de patiëntenhuisvesting in het Interbellum. Het heeft architectuurhistorische waarde: het is van belang voor het oeuvre van de architect Boeyinga en vanwege de stijl. Daarnaast heeft het object ensemblewaarden wegens de samenhang met de wijze van inrichting en voorzieningen van de gehele inrichting.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
PAVILION "De Schorre" for acute psychiatry, in the style of the Amsterdam School, built as an observation pavilion in 1908, extended and rebuilt by B.T. Boeyinga in 1933 (partial extension of wing), 1955 (addition of conservatory) and 1990 (renovation and extension).
Description.
The pavilion can be divided into three building blocks. The oldest section stands at right angles to the Hoofdlaan and dates from 1908. On the east side, in 1933 a wing was added at the gable end of the existing section. In 1990 a wing was added to the west side, resulting in a building with a U-shaped plan. The section from 1908 is two and three storeys high on a rectangular plan with a complex hipped roof and has single-storey extensions at both ends with mansard roofs.
The whole is executed in brick with a slightly projecting plinth provided with a black brick trim. Roofs are covered with black improved Dutch tiles and have overhangs on corbels. The ends of the high section have gable ends at the front and back with timber framing. The front facade has rectangular windows beneath a rendered lintel, on the ground floor beneath segmental arches in yellow and red stone, the fanlights have small glazing bars, on the upper floor the windows above the lintel are provided with a cock's comb in yellow and red stone and entirely filled with small glazing bars. In the middle of the facade, at the location of the staircase is a canted bay window on a concrete slab.
Originally the entrance was located beneath this, but it is now sealed. Low on the facade a natural stone plaque has been placed with the inscription: "FOUNDATION STONE LAID BY/THE VENERABLE REVEREND/DS J.H. DONNER AT BREDA/CHAIRMAN OF THE "ASSOCIATION/FOR CHRISTIAN CARE OF/THE MENTALLY ILL IN ZEELAND"/THE 9TH OCTOBER 1908/ISAIAH 4:5B" The lower ends are provided with a rendered cornice. In the roof plane a broad dormer window has been inserted, replacing the original pointed projecting dormer. In the right side facade directly beneath the overhang are several windows with small glazing bars and a door to the flat roof of the 1990 extension.
The addition from the nineteen-thirties is one storey high with a gabled roof. The roof slope of the front section lies in the extension of the mansard roof of the oldest building mass. The wing has in the middle a bulging bay window with straight brick parapet. Above the windows with steel frames and small glazing bars is a continuous projecting concrete band above which windows with glass bricks.
With this extension the rear facade of the main mass was also adapted. On the ground floor windows are placed beneath a continuous canopy, above these are large windows filled with glass bricks. On the upper floor a large number of windows with metal frames and glazing bars. In the gable ends (in line with the front gable ends) rectangular windows, between them a composite window beneath the roof line. Behind the section from 1933 a single-storey extension with a double hipped roof has been built. In the rear section a large window, provided with a metal frame with small glazing bars, in front of it several smaller windows and projecting artificial stone mouldings at the top of the facade.
Valuation.
The pavilion is of general interest. It has cultural-historical importance as an expression of spiritual and social development, in particular the development of Christian care for the mentally disabled and as an expression of the particular typological development of patient housing in the Interbellum period. It has architectural-historical value: it is significant for the work of architect Boeyinga and because of its style. Furthermore the object has ensemble values because of its relationship with the way the entire institution was arranged and equipped.
Nearby in the register
- Administratiegebouw, Hoofdlaan 8Handel en kantoorunder 1 mi
- Omwalling, 6e fortenlinie van Bergen op Zoom naar Steenbergen Halsteren (Bergen op Zoom 30)Omwallingunder 1 mi
- Woonhuis, Halsterseweg 129Woonhuisunder 1 mi
- AntoniusmolenIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.