Rijksmonumentenregister · Netherlands
St. Franciscus van Sales
Goirle, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Klooster, kloosteronderdl
- Function
- Klooster
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1889
- Address
- Kloosterstraat 22, 5051 RD Goirle (and others)
- Place
- Goirle
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.52007, 5.06566
- Monument number
- 517007
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Voormalig KLOOSTER, KWEEK- en KOSTSCHOOL "St. Franciscus van Sales" van de Fraters van Tilburg uit 1889 met een uitbreiding in 1924. Het oudste gedeelte vertoont Neo-Gotische en Ambachtelijk-Traditionele motieven. De vleugels vertonen elementen van het Rationalisme en Expressionisme. Het geheel ligt op de hoek van de Kloosterstraat en de Thomas van Diessenstraat. De middenvleugel (1889) is gebouwd naar ontwerp van architect Guibert de Beer (Tilburg). De noord- en zuidvleugel (1924) en de kapel (1925) zijn gebouwd naar ontwerp van architect Constant Panis (Tilburg).
De fraters starten in het gebouw in 1890 de eerste Nederlandse BLO-school voor geestelijk zwakbegaafde kinderen (jongens) en hebben het gebouw uitgebreid met diverse vleugels, die inmiddels sterk verbouwd zijn. De fraters hebben methodieken ontwikkeld voor onderwijs aan kinderen, die tot dan toe de uitgestotenen in onze samenleving waren geweest. De school werd geleid door fraters die hier woonden en werkten.
Omschrijving.
Het gebouw beslaat een U-vormige plattegrond. Achter het gebouw ligt de rechthoekige kapel. De U-vormige vleugel heeft een symmetrische opzet en bestaat uit een rechthoekig hoofdgebouw van 1889 met twee haaks hierop aansluitende vleugels van 1924, welke vleugels een voorplein omsluiten. De voorgevel telt zeven traveeën, aan de achterkant telt de gevel twaalf traveeën. De haakse vleugels tellen vijf raamassen en sluiten aan op de zijgevels van de oudbouw, welke eveneens vijf traveeën tellen. Het gebouw bestaat uit twee bouwlagen met een zolderverdieping gedekt door haaks op elkaar aansluitende zadeldaken. Aan de achterkant bevindt zich in het verlengde van de rechter vleugel een topgevel. Het voorschild wordt in het midden doorbroken door een vierkante toren gedekt door een achtzijdige torenspits met lantaarn en bekroond door een smeedijzeren kruis en vergulde windhaan. In het torendak bevinden zich vier dakkapeltorentjes. De daken zijn voorzien van natuursteen leien in Maasdekking.
De detaillering van het oudste gedeelte is in voor- en achtergevel vrijwel identiek. De voorgevel heeft een middenrisaliet, die tevens de onderbouw van de toren vormt. Hierin bevindt zich op de begane grond de hoofdingang bestaande uit een dubbele voordeur met deurnaald en tien kussenpanelen met glas-in-lood in het bovenlicht, waarin zijn opgenomen twee staande ovale medaillons van gebrandschilderd glas met afbeeldingen van H. Maria met kind en het wapenschild van de gemeente Goirle (hoofd van Johannes de Doper liggend op een schotel) met op het glas de teksten: "Salve Regina Misericordiae Mater" en S. Joannis bapt. decollatio, 13 mei 1890. Boven de ingang bevindt zich een schuifvenster met een brede middenstijl waarin een onderraam met een roedenverdeling van twaalf en een bovenraam van acht ruiten en daarboven bevindt zich in een rondboognis op een sokkel het beeld van St. Franciscus van Sales, de patroonheilige van het klooster. Het is een zandstenen beeld geschonken door de Goirlese textielfabrikant Frans Ravels.
De overige vensters in voor- achter- en zijgevels van de oudste middenvleugel zijn identiek aan het venster van de risaliet. Het opgaand werk bestaat uit handgevormde rode baksteen gemetseld in kruisverband. Het staat op een cementen plint. Het muurwerk wordt afgewisseld door hardstenen lekdorpels, die in de voorgevel als een cordonlijst bezijden de vensters doorlopen. De muuropeningen hebben getoogde boogtrommels voorzien van siermetselwerk. Aan de bovenkant sluit een keperboogfries met een kroonlijst de gevels af. De zijvleugels hebben een rechthoekige plattegrond. De kopgevels aan de Kloosterstraat zijn identiek. Tussen pilasters bevinden zich twee venstertraveeën. De bekroningen van de gevels met een kruis en afdekking zijn van hardsteen. Beide vleugels, voorzien van lisenen en sober baksteenornament bestaan gedeeltelijk uit twee en drie bouwlagen met een zolderverdieping. Op de nok van de daken bevinden zich vierkante ventilatielantaarns met helmdakbekroning. De voorvleugels hebben op twee bouwlagen kruisvensters met in de onderramen een zesruits- en in de bovenramen een vierruitsroedenindeling en op de bovenste bouwlaag vensters met twee of drie tussenstijlen met daarin vierruitsroedenramen. De vensterindeling van de traveeën in de zijgevel aan de Thomas van Diessenstraat komt overeen met die van de voorvleugels. Ter plaatse van de vensters (halve dakkapellen) van de derde bouwlaag is de goot- of daklijn doorbroken. Het opgaand werk van de zijvleugels komt overeen met dat van de middenvleugel, wel is het eenvoudiger uitgevoerd. De tweelaagse gedeelten van de gevels worden afgesloten door een fries bestaande uit uitkragend metselwerk met een kroonlijst en de drielaagse gedeelten door de rechte uitstekende boeiboorden van platte dakkapellen. De muuropeningen in de zijvleugels zijn alle rechtgesloten en voorzien van een staande strek. De kapel heeft een vierkante plattegrond, die door middel van halve schilddakjes overgaat in een achtkantige bovenbouw. Ze wordt gedekt door een achtzijdig torendak voorzien van een achtzijdige lantaarn met helmdak en kruisbekroning. In de lantaarn een luidklok. De muren zijn eenvoudig gedetailleerd met rollagen en strekken in baksteen en hebben halfronde ramen met glas-in-lood.
In het portaal van de kapel bevindt zich de eerste steen met het volgende opschrift: "Gezegend door de Zeereerw. Heer Arn. J.J. Verhoeven, rector. Gelegd door den Zeereerw. fr. M. Eligius sup. gen. en fr. M. Chrysolgus, vic. 19-2-1925". Inwendig wordt de kapel overdekt met een in baksteen gemetselde koepel met twaalf ribben met een rondvenster in de kruin onder de lantaarn, dat voorzien is van glas-in-lood. In een rand ter hoogte van de geboorte van de koepel staan de symbolen van de dierenriem uitgespaard. Het rechtgesloten koor en de vier pendentieven van de kapel hebben een rondboog. De kapel is uitgevoerd in schoon metselwerk, dat afgewisseld wordt door stucwerk. Het basement en opgaande muren bestaan uit rode baksteen gemetseld in kruisverband, de koepel in gele baksteen. Het stucwerk bevat fresco's van de hand van Luc. van Hoek (Goirle). De kapel bevat twee biechtstoelen en een zangzolder. Het koor, altaar en communiebank zijn van marmer. De laatste heeft een koperen balustrade met medaillons met afbeeldingen van Het Lam Gods en een pelikaan met jongen. De glas-in-lood vensters onder andere met gebrandschilderde figuratieve afbeeldingen met de teksten: Obedientia, Mansuetudo, Castitas, Pietas, Mortificatio en Humilitas zijn uit het atelier van Van den Berg (Dordrecht). De kapel heeft een bronzen kroonluchter met acht lampen.
Waardering.
Het voormalige klooster annex kweekschool met kapel is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als goed voorbeeld van de geleidelijke uitgroei van katholieke kloosterlijke onderwijsinstellingen in de late negentiende en twintigste eeuw. Het is in die zin tevens van typologisch belang. Het heeft architectuurhistorisch belang vanwege de plaats in het werk van Guibert de Beer. De centraliserende kapel is typologische zeldzaam. Het geheel is gaaf bewaard gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
Former MONASTERY, TEACHER TRAINING COLLEGE and BOARDING SCHOOL "St. Franciscus van Sales" of the Fraters van Tilburg from 1889 with an extension in 1924. The oldest part displays Neo-Gothic and Arts and Crafts-Traditional motifs. The wings display elements of Rationalism and Expressionism. The whole is situated at the corner of Kloosterstraat and Thomas van Diessenstraat. The central wing (1889) was built according to a design by architect Guibert de Beer (Tilburg). The north and south wings (1924) and the chapel (1925) were built according to a design by architect Constant Panis (Tilburg).
The fraters started in the building in 1890 the first Dutch BLO-school for mentally handicapped children (boys) and extended the building with various wings, which have since been substantially altered. The fraters developed methodologies for education of children, who until then had been the outcasts in our society. The school was run by fraters who lived and worked here.
Description.
The building has a U-shaped plan. Behind the building lies the rectangular chapel. The U-shaped wing has a symmetrical layout and consists of a rectangular main building from 1889 with two wings perpendicular to it from 1924, which wings enclose a front courtyard. The front facade has seven bays, on the back the facade has twelve bays. The perpendicular wings have five window axes and connect to the side facades of the old building, which likewise have five bays. The building consists of two storeys with an attic storey covered by gabled roofs perpendicular to each other. At the back, in line with the right wing, there is a spout gable. The front roof is broken in the middle by a square tower covered by an octagonal tower spire with lantern and topped by a wrought-iron cross and gilded weathervane. In the tower roof there are four small roof chapel turrets. The roofs are provided with natural stone slates in German bond.
The detailing of the oldest part is virtually identical in front and back facades. The front facade has a central risalit, which also forms the base of the tower. In this, on the ground floor, is the main entrance consisting of a double door with door nail and ten cushion panels with leaded glass in the fanlight, in which are included two standing oval medallions of painted glass with depictions of H. Maria with child and the coat of arms of the municipality of Goirle (head of John the Baptist lying on a platter) with on the glass the texts: "Salve Regina Misericordiae Mater" and S. Joannis bapt. decollatio, 13 May 1890. Above the entrance is a sash window with a broad central post in which a lower frame with glazing bars of twelve and an upper frame of eight panes and above which in a round arch niche on a plinth is the statue of St. Franciscus van Sales, the patron saint of the monastery. It is a sandstone image donated by Goirle textile manufacturer Frans Ravels.
The remaining windows in front, back and side facades of the oldest central wing are identical to the window of the risalit. The walling consists of hand-formed red brick laid in header bond. It stands on a cement plinth. The brickwork is interspersed with hardstone drip mouldings, which in the front facade run as a belt course on either side of the windows. The wall openings have arched arch rings provided with decorative brickwork. At the top a diagonal-brick frieze with a cornice closes the facades. The side wings have a rectangular plan. The gable facades on Kloosterstraat are identical. Between pilasters are two window bays. The crowning of the facades with a cross and covering are of hardstone. Both wings, provided with pilaster strips and sober brick ornament, consist partly of two and three storeys with an attic storey. On the ridge of the roofs are square ventilation lanterns with helm roof crowning. The front wings have on two storeys cross windows with in the lower frames a six-pane and in the upper frames a four-pane glazing bar division and on the top storey windows with two or three intermediate posts with four-pane glazing bar frames. The window arrangement of the bays in the side facade on Thomas van Diessenstraat corresponds to that of the front wings. At the location of the windows (half roof dormers) of the third storey the gutter or roof line is broken. The walling of the side wings corresponds to that of the central wing, although it is executed more simply. The two-storey sections of the facades are closed by a frieze consisting of projecting brickwork with a cornice and the three-storey sections by the straight projecting fascias of flat roof dormers. The wall openings in the side wings are all right-angled and provided with a standing bond. The chapel has a square plan, which by means of half hipped roofs transitions to an octagonal superstructure. It is covered by an octagonal tower roof provided with an octagonal lantern with helm roof and cross crowning. In the lantern a bell. The walls are simply detailed with courses and bonds in brick and have semicircular windows with leaded glass.
In the portal of the chapel is the foundation stone with the following inscription: "Blessed by the Very Reverend Arn. J.J. Verhoeven, rector. Laid by the Very Reverend fr. M. Eligius sup. gen. and fr. M. Chrysolgus, vic. 19-2-1925". Internally the chapel is covered with a dome laid in brick with twelve ribs with a round window in the crown under the lantern, which is provided with leaded glass. In a band at the height of the base of the dome are the symbols of the zodiac left in reserve. The right-angled choir and the four pendentives of the chapel have a round arch. The chapel is executed in fair-faced brickwork, which is interspersed with stucco. The basement and rising walls consist of red brick laid in header bond, the dome in yellow brick. The stucco contains frescoes by Luc. van Hoek (Goirle). The chapel contains two confessionals and a singing gallery. The choir, altar and communion rail are of marble. The latter has a copper balustrade with medallions with depictions of the Lamb of God and a pelican with young. The leaded glass windows, among others with painted figurative depictions with the texts: Obedientia, Mansuetudo, Castitas, Pietas, Mortificatio and Humilitas are from the studio of Van den Berg (Dordrecht). The chapel has a bronze chandelier with eight lamps.
Valuation.
The former monastery combined with teacher training school and chapel is of general interest. It has cultural-historical value as a good example of the gradual expansion of Catholic monastic educational institutions in the late nineteenth and twentieth century. In that sense it is also of typological importance. It has architectural-historical importance because of its place in the work of Guibert de Beer. The centralizing chapel is typologically rare. The whole has been preserved in good condition.
Nearby in the register
- Huize StellaWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Tilburgseweg 32Woonhuisunder 1 mi
- Fabriekswoning, Kerkstraat 10Bedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
- Villa AgathaWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.