Rijksmonumentenregister · Netherlands
Biwema
Usquert, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1903
- Address
- Streeksterweg 2, 9988 RC Usquert (Het Hogeland 20)
- Place
- Usquert
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.40296, 6.61415
- Part of complex
- 516980
- Monument number
- 516981
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1897 map "3 Uithuizen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
VILLA "Biwema" bestaande uit een twee bouwlagen hoog gedeelte waar een gedeelte van een bouwlaag tegenaan is gezet. Het pand heeft gepleisterde gevels met rode bakstenen gevelbanden op een trasraam van rode klinkers afgedekt met een geglazuurde rand. Het samengestelde dak is gedekt met leien (kruisdak) en heeft een overstek met goot op houten consoles met daaronder een fries van houten schroten, en vier hoge bakstenen schoorstenen. Het pand wordt geleed door vensters met getoogd bovenlicht onder een wenkbrauwboog van rode baksteen met gepleisterde sluit- en aanzetstenen, die overgaat in de gevelbanden. Het gedeelte van twee bouwlagen heeft een geknikt zadeldak tussen twee in- en uitgezwenkte topgevels met een opklimmend houten fries en decoratieve windveren met houtsnijwerk. Een meandervormige gepleisterde cordonlijst geeft de scheiding aan tussen de eerste en de tweede bouwlagen. De hoofdentree bevindt zich in de noordgevel en bestaat uit een dubbele houten paneeldeur met boven- en zijlichten met geslepen glas in art- nouveaumotief, die samen een boog vormen. De deur bevindt zich in een portiek met deels betegelde wanden en een vloer van cementtegels met bloemmotief. De portiek wordt afgesloten door een natuurstenen latei met daarboven een bovenlicht bestaande uit drie aaneengesloten boogvensters met glas-in-lood onder rode bakstenen segmentboog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen en een boogtrommel gevuld met vlechtwerk. Voor de deur een vier trede hoge hardstenen stoep met aan weerszijden een gepleisterde pijler op vierkant grondslag, bekroond door een dekplaat met bovenop een ornament, en een glooiend bakstenen muurtje met gepleisterde afdekplaat. Naast de entree bevinden zich twee getoogde vensters, op de tweede bouwlaag drie, en in de top een openslaand venster met bovenlichyt met roedenverdeling onder een segmentboog met sluitsteen. De oostgevel heeft behalve twee vensters op de eerste en tweede verdieping een driezijdige erker met balkon. Aan de voorzijde van de erker een drielichtvenster met uit rondboogjes samengestelde glas-in-lood bovenlichten, onder een wenkbrauwboog met vlechtwerk, in de boogtrommel; aan de zijkanten een rondboogvenster met glas-in-lood bovenlicht. Het balkon heeft drie lessenaarsdakjes van verschillende hoogte, die worden gedragen door vier decoratieve houten pilaren, met elk een console aan de onderkant. Tussen de pilaren bevindt zich een opengewerkt houten hek. Het balkon is bereikbaar via openslaande glasdeuren met glas-in-lood boven- en zijlichten onder een wenkbrauwboog. De zuidgevel heeft een aangebouwde houten serre op een trasraam van rode klinkers afgedekt met een geglazuurde rand, onder een naar binnen gebogen, over de hele topgevel doorlopend, lessenaarsdak. De voorzijde van de serre heeft in het midden een getoogde schuifdeur met glasruit, met een groot raam aan weerszijden, alle met een bovenlicht met houten raamwerk ervoor. Aan de rechter zijkant bevinden zich drie geslepen Art-Nouveauruiten, met tweeruits bovenlichten. Links sluit de serre aan op de gevel met daarin twee smalle getoogde vensters. Op de tweede bouwlaag bevinden zich twee getoogde vensters en een groter getoogd zesruits glas-in-lood venster dat de trapopgang aangeeft. Bovenin de top een openslaand venster met bovenlicht met roedenverdeling. Aan de westgevel is het één bouwlaag hoge gedeelte gebouwd, onder een samengesteld geknikt dak, waarop drie dakkapellen met geknikt puntdak gedekt met leien; de windveren zijn in Art Nouveau stijl uitgevoerd en verhullen een drieruits venster met taps toelopend tweeruits bovenlicht. De zuidzijde van dit gedeelte heeft drie getoogde vensters, waarvan één kortere met roedenverdeling. De westzijde heeft een zijrisaliet onder een steekkap met in de topgevel decoratieve windveren en houtsnijwerk. In het risaliet bevindt zich een houten deur onder een natuurstenen latei met daarboven een bovenlicht bestaande uit twee aaneengesloten boogvensters met glas-in-lood onder een rode bakstenen wenkbrauwboog met gepleisterde sluit- en aanzetstenen en een boogtrommel met vlechtwerk; voor de deur een drie treden hoge stoep en aan weerszijden een smal tweeruits venster onder segmentboog. In de top openslaande deuren met getoogd bovenlicht. De hoek tussen het risaliet en de zuidgevel wordt gevuld door een uitgebouwd deel met twee kleine rondboogvensters. Links van het risaliet bevindt zich de zij-entree, bestaande uit een houten paneeldeur met geslepen deurlichten en identiek bovenlicht als deur in risaliet. Boven de deur een houten luifel ondersteund door drie houten pilaren, waarvan er twee tegen de muur staan, met bovenin een houten raamwerk met Art Nouveau motieven. Een gemetselde stoep met een bakstenen muurtje met gepleisterde hoekstukken en houten hekje verleent de toegang. Naast de entree een samengesteld venster onder een wenkbrauwboog. De noordzijde heeft een blind venster met een tegeltableau voorstellende een dorpsgezicht met opgaande zon. Op het tableau zijn nog leesbaar de letters TEL en A (hoogstwaarschijnlijk stond er "De Distel, Amsterdam"). Erboven in een blind rond venster, een tegeltableau met bloemmotief. In het geveldeel links aansluitend, aan de noordzijde twee en aan de westzijde één getoogd venster. In het INTERIEUR met oorspronkelijke indeling zijn onder meer van belang: in de hal en het tochtportaal de marmeren vloer; de lambrizering met marmermotief; de tochtdeur met boven- en zijlichten met geslepen glas; de rijk gedecoreerde houten trap met bordes met Art Nouveau glas-in-loodraam. In de verschillende vertrekken de gepolijste marmeren schouwen (indien aanwezig); de plafonds gedecoreerd met Art-Nouveau-sjabloonschilderingen en de paneeldeuren.
Waardering
De villa is van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een rijk uitgevoerde renteniersvilla uit het begin van deze eeuw
- vanwege haar opvallende Art-Nouveau-ornamentiek
- vanwege de hoge esthetische kwaliteit van het ontwerp
- vanwege de hoge mate van gaafheid van het exterieur
- vanwege de nog gave indeling van het interieur en de vele bijzondere interieronderdelen
- vanwege de functionele relatie met het koetshuis en de tuin
- vanwege de markante ligging in het dorp.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
VILLA "Biwema" consisting of a section two storeys high with a section of one storey adjoining it. The building has rendered facades with red brick facade bands on a trash-frame of red clinkers topped with a glazed edge. The composite roof is covered with slate (cross roof) and has an overhang with gutter on wooden corbels beneath which is a frieze of wooden boards, and four tall brick chimneys. The building is articulated by windows with arched fanlights beneath a brick eyebrow arch of red brick with rendered quoins and ashlar stones, which passes into the facade bands. The section of two storeys has a kinked gabled roof between two inset and outset gable ends with rising wooden frieze and decorative wind vanes with woodcarving. A meandering rendered cordon line indicates the division between the first and second storeys. The main entrance is situated in the north facade and consists of a double wooden panelled door with fanlights and sidelights with cut glass in art nouveau motif, which together form an arch. The door is situated in a porch with partially tiled walls and a floor of cement tiles with flower motif. The porch is closed off by a natural stone lintel with above it a fanlight consisting of three connected arched windows with leaded glass beneath a red brick segmental arch with rendered quoins and ashlar stones and an arch drum filled with basketwork. In front of the door a hardstone step four treads high with on either side a rendered pillar on square base, crowned by a cover plate with an ornament on top, and a sloping brick wall with rendered coping. Next to the entrance are two arched windows, on the second storey three, and at the top a casement window with fanlight with glazing bars beneath a segmental arch with voussoir. The east facade has besides two windows on the first and second storey a three-sided bay with balcony. On the front of the bay a three-light window with leaded glass fanlights composed of round arches, beneath an eyebrow arch with basketwork in the arch drum; on the sides a round-arched window with leaded glass fanlight. The balcony has three lean-to rooflets of different heights, supported by four decorative wooden pillars, each with a corbel at the base. Between the pillars is an open wooden railing. The balcony is accessible via casement glazed doors with leaded glass fanlights and sidelights beneath an eyebrow arch. The south facade has an adjoining wooden conservatory on a trash-frame of red clinkers topped with a glazed edge, beneath an inward-curved, running across the entire gable end, lean-to roof. The front of the conservatory has in the middle an arched sliding door with glass pane, with a large window on either side, all with a fanlight with wooden frame in front. On the right side are three cut Art Nouveau panes, with two-pane fanlights. On the left the conservatory adjoins the facade with two narrow arched windows. On the second storey are two arched windows and a larger arched six-pane leaded glass window indicating the staircase passage. At the top an arched casement window with fanlight with glazing bars. On the west facade is built the one-storey section, beneath a composite kinked roof, on which are three roof dormers with kinked pitched roof covered with slate; the wind vanes are executed in Art Nouveau style and conceal a three-pane window with tapering two-pane fanlight. The south side of this section has three arched windows, one of which is shorter with glazing bars. The west side has a side risalit beneath a saddle roof with decorative wind vanes and woodcarving in the gable end. In the risalit is a wooden door beneath a natural stone lintel with above it a fanlight consisting of two connected arched windows with leaded glass beneath a red brick eyebrow arch with rendered quoins and ashlar stones and an arch drum with basketwork; in front of the door a step three treads high and on either side a narrow two-pane window beneath a segmental arch. At the top are casement doors with arched fanlight. The corner between the risalit and the south facade is filled by a projecting section with two small round-arched windows. To the left of the risalit is the side entrance, consisting of a wooden panelled door with cut door lights and fanlight identical to the door in the risalit. Above the door a wooden canopy supported by three wooden pillars, two of which stand against the wall, with at the top a wooden framework with Art Nouveau motifs. A bricked step with a brick wall with rendered corners and wooden railing provides access. Next to the entrance a composite window beneath an eyebrow arch. The north side has a blind window with a tile tableau depicting a village scene with rising sun. On the tableau the letters TEL and A are still legible (most likely it read "De Distel, Amsterdam"). Above it in a blind round window, a tile tableau with flower motif. In the section of facade adjoining on the left, on the north side two and on the west side one arched window. In the INTERIOR with original layout are among others of importance: in the hall and the draught vestibule the marble floor; the wainscoting with marble motif; the draught door with fanlights and sidelights with cut glass; the richly decorated wooden staircase with landing with Art Nouveau leaded glass window. In the various rooms the polished marble fireplaces (where present); the ceilings decorated with Art Nouveau stencil paintings and the panelled doors.
Valuation
The villa is of general importance for reasons of cultural and architectural-historical value
- as an example of an elaborately executed gentleman's villa from the beginning of this century
- for its striking Art Nouveau ornamentation
- for the high aesthetic quality of the design
- for the high degree of integrity of the exterior
- for the still intact layout of the interior and the many special interior components
- for the functional relationship with the carriage house and the garden
- for the striking location in the village.
Nearby in the register
- Koetshuis(L), Streeksterweg bij 2Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Pastorie(K), Schoolstraat 2Dienstwoningunder 1 mi
- Kerk, Kerkstraat 9Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Winkelwoning, Kerkstraat 8Werk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.