Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Boulevard Heuvelink 191
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1902
- Address
- Boulevard Heuvelink 191, Locatie: Boulevardkwartier, 6828 KN Arnhem (and others)
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.98133, 5.92326
- Monument number
- 516933
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1894 map "Het Koninkrijk der Nederlanden / bew. door I. Dornseiffen ; get. door E. de Geest" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
HERENHUIS met beneden- en bovenwoning en HEK, in 1902 gebouwd in overgangsarchitectuur met invloeden van de Art Nouveau in detaillering en materiaalgebruik. Kenmerkend is de asymmetrische opzet van de voorgevel in rode verblendsteen met speklagen, een zijrisaliet waarin twee gekoppelde portieken, een hangende houten erker en een loggia. Het balkonhek, de lateien en de tegeltableaus in de boogvelden zijn uitgevoerd in Art Nouveau-stijl.
Het pand is gelegen in de min of meer aaneengesloten noordelijke gevelwand van de Boulevard Heuvelink (tussen de Prins Hendrikstraat en de Emmastraat) en maakt derhalve onderdeel uit van het Boulevardkwartier: een grotendeels in het laatste kwart van de negentiende eeuw met (rijen) herenhuizen in historiserende stijlen bebouwde woonwijk. De voortuin wordt van het trottoir afgescheiden door een eenvoudig smeedijzeren hek.
Omschrijving
Onderkelderd tweebeukig HERENHUIS van drie bouwlagen en zolderverdieping op een samengesteld grondplan. De rechter beuk verbreed zich naar achteren en is aan de achterzijde over de volledige hoogte uitgebouwd. Het nagenoeg platte dak heeft aan de voorzijde een dakschild dat belegd is met shingles. Dit dakschild watert af via een geprofileerde houten bakgoot op gesneden klossen. In het dakschild zijn twee houten dakkapellen geplaatst: stolpramen met kleine ruitjes aan de bovenzijde, beschoten topgevels, wolfdakjes met zinken bolpiron en overstek op bewerkte schoren. De bakstenen gevels zijn gemetseld in kruisverband. De asymmetrisch ingedeelde VOORGEVEL wordt horizontaal geleed door een hardstenen plint, speklagen van kunststeen en een afsluitende uitgemetselde sierband met bloktandlijst en profielstenen. De bewerkte lateien en hoekblokken zijn eveneens uitgevoerd kunststeen, de lekdorpels in hardsteen.
Bij de enigszins risalerende smalle rechter beuk leidt een hardstenen trap (drie treden tussen bomen) naar twee gekoppelde portieken waarin polychrome tegelvloeren (vierpassen in cirkels), hardstenen dorpel en neuten, paneeldeuren met ruitjes en elk een smeedijzeren rooster in Art Nouveau-stijl, geprofileerde kalven en enkelruits bovenlichten. Boven deze ingangspartij is ter hoogte van de tweede bouwlaag een rechthoekige houten erker uitgebouwd die steunt op bewerkte consoles. De erker is voorzien van gegroefde stijlen, schrootpanelen en vier enkelruits ramen met glas-in-lood bovenlichten. Tegen de erker is een smeedijzeren vlaggemasthouder bevestigd. Het balkon op de erker bezit smeedijzeren hekwerk in Art Nouveau-stijl tussen bewerkte houten stijlen en handlijsten, en is van binnenuit bereikbaar via een smalle loggia in de derde bouwlaag. De loggia bezit een dubbele balkondeur onder vierruits bovenlicht.
De linker beuk is twee vensterassen breed en heeft in de hardstenen plint twee kelderlichten met stolpramen; in de eerste en tweede bouwlaag twee rechthoekige vensters met enkelruits schuifvensters; in de derde bouwlaag twee rechthoekige vensters met stolpramen en enkelruits bovenlichten. Alle vensters zijn voorzien van in hout gesneden lambrequins bovenin. De vensters in de eerste bouwlaag worden boven de latei afgesloten door blinde segmentbogen. De boogvelden zijn gevuld met polychrome tegels (links: ranken met bloemen en blauw schild met Ionisch kapiteel, passer en driehoek; rechts: ranken met bloemen en knoppen en een blauw schild met schaaf, hamer, passer en tang). De vensters in de tweede bouwlaag hebben boven de lateien elk drie rechthoekige vakken en een tweede latei. De vakken zijn gevuld met polychrome tegels in Art Nouveau-stijl (vlnr. ranken met gestileerde bloemen / "AD" / ranken met gestileerde bloemen - ranken met gestileerde bloemen / "1902" / ranken met gestileerde bloemen). De vensters in de derde bouwlaag hebben enkel een latei.
Het gedeelte van de LINKER ZIJGEVEL dat uitsteekt boven het belendende pand is gecementeerd en blind. Het belendende pand aan de rechter zijde is even hoog. De ACHTERGEVEL heeft in de uitgebouwde beuk twee vensterassen: rechthoekige kelderlichten met stolpramen en rechthoekige vensters met veelal gewijzigde raamindeling in de vier bouwlagen erboven. Alle vensters worden afgesloten door blinde segmentbogen. Rechts van deze uitbouw bevindt zich een kelderdeur van kraaldelen en twee gekoppelde draairamen; in de eerste bouwlaag een houten serre met dubbele schuifdeuren, enkelruits zijlichten en glas-in-lood bovenlichten; in de tweede bouwlaag twee gekoppelde schuiframen tussen zij- en meerruits bovenlichten; in de derde bouwlaag een balkon met vernieuwd spijlenhek en dubbele balkondeur.
De RUIMTELIJKE STRUCTUUR van het tweebeukige pand bestaat uit vestibules, gangen met toiletten, keuken en dienstvertrekken in de rechter beuk. De trappenhuizen in deze beuk zijn gegroepeerd om een lichtschacht die aan het belendende pand grenst. De linker beuk bezit kamers-en-suite en een serre. Het voorste gedeelte van de kelder hoort bij de bovenwoning, en het achterste gedeelte bij de benedenwoning. Alle bouwlagen van het achterste gedeelte van de uitgebouwde rechter beuk hoort bij de benedenwoning. Het INTERIEUR van nummer 191 bezit een aantal waardevolle elementen, zoals een tochtdeur met geëtst glas tussen zijlichten en gekleurde glas-in-lood bovenlichten in Art Nouveau-stijl, gestucte lijsten tegen de wanden en een stucplafond met een lauwerkransvormig middenrozet in de vestibule; in de gang wit marmeren vloer, stucplafond met rozetten en een gekleurd glas-in-loodraam in Art Nouveau-stijl ter plaatse van de lichtschacht; een bordestrap met klauwstuk, bewerkte houten spijlen en handlijsten met omgekrulde uiteinden; een eenvoudig schouwtje en een vaste vitrinekast in de keuken; schuifdeuren, twee zwart marmeren schouwen, paneeldeuren en stucplafonds (lijsten en middenrozetten) in de kamers-en-suite.
Waardering
HERENHUIS met HEK uit 1902.
- Van architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld van een aanzienlijk herenhuis met beneden- en bovenwoning in overgangsarchitectuur, dat opvalt door hoogwaardige esthetische kwaliteiten in in- en exterieur, zoals gave verhoudingen en gevelindeling, rijk materiaalgebruik en bijzondere ornamentiek in overwegend Art Nouveau-stijl. De symbolen in de tegeltableaus verwijzen wellicht naar het beroep (aannemer/architect?) van de oorspronkelijke bewoner. Opmerkelijk en zeldzaam is de indeling van de woningen met een lichtschacht.
- Van stedebouwkundige waarde als essentieel onderdeel van het destijds ruim opgezette, en met herenhuizen in eclectische stijl bebouwde laat-negentiende eeuwse Boulevardkwartier, waarin het object een beeldbepalende rol speelt vanwege de enigszins afwijkende verschijningsvorm in materiaalgebruik (rode verblendsteen) en detaillering in Art Nouveau-stijl. Bovendien is het pand gesitueerd tegenover een pleinachtige verbreding van de Boulevard Heuvelink, nabij de kruising met de Emmastraat. Het object heeft ensemblewaarde met de haar omringende hoogwaardige bebouwing in voornamelijk historiserende bouwstijlen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
MANSION with ground-floor and upper-floor dwellings and FENCE, built in 1902 in transitional architecture with Art Nouveau influences in detailing and material use. Characteristic is the asymmetrical arrangement of the front facade in red facing brick with stone courses, a side pavilion containing two coupled porticoes, a hanging wooden oriel and a loggia. The balcony fence, the lintels and the tile panels in the arch spandrels are executed in Art Nouveau style.
The building is located in the more or less continuous northern facade wall of Boulevard Heuvelink (between Prins Hendrikstraat and Emmastraat) and therefore forms part of the Boulevard Quarter: a residential district largely developed in the last quarter of the nineteenth century with (rows of) mansions in historicizing styles. The front garden is separated from the pavement by a simple wrought-iron fence.
Description
Cellared two-aisle MANSION of three storeys and attic storey on a composite ground plan. The right aisle widens towards the rear and is extended at the back over the full height. The nearly flat roof has a half-hipped roof at the front which is clad with shingles. This half-hipped roof drains via a profiled wooden rainwater gutter on cut corbels. Two wooden roof dormers are placed in the half-hipped roof: box windows with small panes at the top, boarded gable tops, half-hipped rooflets with zinc finial and overhang on worked brackets. The brick facades are laid in English bond. The asymmetrically divided FRONT FACADE is articulated horizontally by a freestone plinth, stone courses of artificial stone and a closing tiled decorative band with dentil moulding and moulded stones. The worked lintels and corner blocks are likewise executed in artificial stone, the drip mouldings in freestone.
At the somewhat projecting narrow right aisle, a freestone staircase (three steps between trees) leads to two coupled porticoes with polychrome tile floors (quatrefoils in circles), freestone threshold and apron, panel doors with panes and each a wrought-iron grille in Art Nouveau style, profiled capitals and single-light fanlights. Above this entrance arrangement, at the level of the second storey, a rectangular wooden oriel is built out which rests on worked consoles. The oriel is provided with fluted stiles, boarded panels and four single-light windows with leaded glass fanlights. A wrought-iron flagpole holder is attached to the oriel. The balcony on the oriel has wrought-iron railing in Art Nouveau style between worked wooden stiles and handrails, and is accessible from within via a narrow loggia on the third storey. The loggia has a double balcony door under four-light fanlight.
The left aisle is two window bays wide and has in the freestone plinth two basement lights with box windows; in the first and second storeys two rectangular windows with single-light sash windows; in the third storey two rectangular windows with box windows and single-light fanlights. All windows are provided with carved wooden lambrequins at the top. The windows in the first storey are closed above the lintel by blind segmental arches. The arch spandrels are filled with polychrome tiles (left: tendrils with flowers and blue shield with Ionic capital, compass and triangle; right: tendrils with flowers and buds and a blue shield with plane, hammer, compass and pliers). The windows in the second storey have above the lintels three rectangular panels each and a second lintel. The panels are filled with polychrome tiles in Art Nouveau style (from left to right: tendrils with stylised flowers / "AD" / tendrils with stylised flowers - tendrils with stylised flowers / "1902" / tendrils with stylised flowers). The windows in the third storey have only a lintel.
The part of the LEFT SIDE FACADE that projects above the adjoining building is cement rendered and blind. The adjoining building on the right side is of equal height. The REAR FACADE has in the extended aisle two window bays: rectangular basement lights with box windows and rectangular windows with mostly altered window divisions in the four storeys above. All windows are closed by blind segmental arches. To the right of this extension is a basement door of bead parts and two coupled casement windows; in the first storey a wooden conservatory with double sash doors, single-light side lights and leaded glass fanlights; in the second storey two coupled sash windows between side and multi-light fanlights; in the third storey a balcony with renewed baluster railing and double balcony door.
The SPATIAL STRUCTURE of the two-aisle building consists of vestibules, corridors with toilets, kitchen and service rooms in the right aisle. The staircases in this aisle are grouped around a light well which borders the adjoining building. The left aisle contains en-suite rooms and a conservatory. The front part of the basement belongs to the upper dwelling, and the rear part to the ground-floor dwelling. All storeys of the rear part of the extended right aisle belong to the ground-floor dwelling. The INTERIOR of number 191 has a number of valuable elements, such as a draught door with etched glass between side lights and coloured leaded glass fanlights in Art Nouveau style, stuccoed mouldings against the walls and a stucco ceiling with a laurel wreath-shaped central roundel in the vestibule; in the corridor white marble floor, stucco ceiling with roundels and a coloured leaded glass window in Art Nouveau style at the location of the light well; a flight of stairs with a newel piece, worked wooden balusters and handrails with curved ends; a simple fireplace and a fixed display cabinet in the kitchen; sash doors, two black marble fireplaces, panel doors and stucco ceilings (mouldings and central roundels) in the en-suite rooms.
Valuation
MANSION with FENCE from 1902.
- Of architectural-historical value as a fine example of a considerable mansion with ground-floor and upper-floor dwellings in transitional architecture, which stands out for high-quality aesthetic qualities in interior and exterior, such as sound proportions and facade division, rich material use and particular ornamentation predominantly in Art Nouveau style. The symbols in the tile panels may refer to the profession (builder/architect?) of the original resident. Remarkable and rare is the arrangement of the dwellings with a light well.
- Of urban planning value as an essential component of the formerly generously laid out Boulevard Quarter, developed with mansions in eclectic style in the late nineteenth century, in which the object plays a dominant visual role owing to its somewhat different appearance in material use (red facing brick) and detailing in Art Nouveau style. Moreover, the building is situated opposite a square-like widening of Boulevard Heuvelink, near the intersection with Emmastraat. The object has ensemble value with the high-quality buildings surrounding it in predominantly historicizing architectural styles.
Nearby in the register
- Woonhuis, Emmastraat 71Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Emmastraat 75Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Thorbeckestraat 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Boulevard Heuvelink 126Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.