Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Prins Hendrikstraat 15
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1890
- Address
- Prins Hendrikstraat 15, 6828 GN Arnhem (and others)
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.98228, 5.92034
- Monument number
- 516930
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1881 map "05. Arnhem (1881)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Rij van vier aaneengebouwde HERENHUIZEN (beneden- en bovenwoningen) met HEKKEN, omstreeks 1890 gebouwd in de stijl van het eclecticisme met neorenaissance-invloeden.
Deze reeks herenhuizen bevindt zich in het Spijkerkwartier ten oosten van het Arnhemse centrum, en is gesitueerd in de rooilijn van de aaneengesloten oostelijke straatwand van de Prins Hendrikstraat. Het Spijkerkwartier is een grotendeels in het laatste kwart van de 19de eeuw aangelegde woonwijk, waarvan het zuidelijk deel voornamelijk met herenhuizen is bebouwd. De Prins Hendrikstraat is na verkoop van het landgoed aan de gemeente Arnhem in 1878 aangelegd en vervolgens door particulieren bebouwd. De ondiepe voortuinen worden aan de straatzijde afgesloten door eenvoudige smeedijzeren HEKKEN.
Omschrijving
Vier tweebeukige HERENHUIZEN van drie bouwlagen, een souterrain en een zolderverdieping op rechthoekig grondplan. De smalle beuken van de huizen hebben aan de voorzijde een portiek met telkens twee gekoppelde ingangen, en aan de achterzijde een uitbouw die zich tweemaal verjongt: eenmaal ter hoogte van de eerste verdiepingsvloer en eenmaal ter hoogte van de tweede verdiepingsvloer. De brede beuken hebben tussen deze uitbouwen houten serres over twee bouwlagen.
De bakstenen gevels zijn in kruisverband gemetseld. De vier huizen hebben elk afzonderlijk een zadeldak met de nok loodrecht op de voorgevel en een schildeind aan de voorzijde. In elk der schildeinden is een plat gedekte houten dakkapel geplaatst (getoogd stolpraam tussen pilasters met verdiepte velden). De daken zijn voor zover zichtbaar belegd met gesmoorde pannen (gegolfd en plat). Het dakoverstek aan de achterzijde rust op klossen. De VOORGEVEL wordt horizontaal geleed door een geblokt gepleisterde souterrainverdieping, cordonlijsten, speklagen en een afsluitend hoofdgestel. Het hoofdgestel van de huizen 15;17 en 27;29 bestaat uit geprofileerde architraaf, een fries met verdiepte velden en een geprofileerde kroonlijst. Het hoofdgestel van de huizen 19;21 en 23;25 bestaat uit een geprofileerde architraaf, een bakstenen fries met verdiepte velden (enkele gepleisterde diamantkoppen) en een geprofileerde kroonlijst op consoles. De rechthoekige verdiepte velden onder de vensters en de boogvelden boven de vensters zijn gevuld met metselmozaïek waarin patronen en ornamenten zijn aangebracht in wit pleisterwerk.
De identiek uitgevoerde huizen 15;17 en 27;29 hebben in de souterrainverdieping twee rechthoekige vensters met stolpramen, en rechts een ingang onder de trap naar de eerste bouwlaag. Deze trap tussen hoog opgemetselde bomen (gedeeltelijk van hardsteen) leidt naar een segmentboogvormig afgesloten portiek in de eerste bouwlaag. Het portiek bezit een hardstenen vloer, dorpel en neuten, deels betegelde zijwanden, en twee gekoppelde ingangen met bovenlichten aan weerszijden van een bewerkte tussenstijl. De rijk bewerkte paneeldeuren met opgelegde velden, lijsten, pilasters en een getoogd kijkraam zijn gedeeltelijk gewijzigd. Links van het portiek bevinden zich twee hoge vensters met afgeschuinde bovenhoeken, waarin enkelruits onderramen en bovenlichten. De eerste bouwlaag is geblokt en ruw gepleisterd. De sluitstenen boven de ontlastingsbogen zijn voorzien van langgerekte diamantkoppen. De tweede bouwlaag heeft in het midden een op geprofileerde consoles rustend balkon met smeedijzeren hek en houten hoekposten en handlijst. De dubbele balkondeur met bovenlicht heeft aan weerszijden een rechthoekig venster met enkelruits schuifraam en bovenlicht. De ontlastingsbogen met afgeschuinde hoeken zijn voorzien van gepleisterde geboorte- en sluitstenen (druiventrosjes). De speklagen zijn aansluitend op de muuropeningen voorzien van opgelegde rechthoekige velden. De derde bouwlaag bezit drie rechthoekige vensters met stolpramen. De anderhalf steense segmentbogen hebben gepleisterde sluitstenen met elk een druiventrosje.
De identiek uitgevoerde en aan elkaar grenzende huizen 19;21 en 23;25 hebben in de souterrainverdieping twee getoogde vensters met stolpramen, en rechts een ingang onder de trap naar de eerste bouwlaag. Deze trap tussen hoog opgemetselde bomen (gedeeltelijk van hardsteen) leidt naar een segmentboogvormig afgesloten portiek in de eerste bouwlaag. Het portiek bezit een hardstenen vloer, dorpel en neuten, deels betegelde zijwanden, en twee gekoppelde ingangen met getoogde bovenlichten aan weerszijden van een bewerkte tussenstijl. De rijk bewerkte paneeldeuren met opgelegde velden, lijsten, pilasters en een kijkraam met schouderboog zijn bij enkele huizen licht gewijzigd. Links van het portiek bevinden zich twee getoogde vensters, waarin enkelruits schuiframen en bovenlichten. De speklagen zijn aansluitend op de muuropeningen voorzien van diamantkoppen. De tweede bouwlaag bezit in het midden van beide huizen een op geprofileerde consoles rustend balkon met smeedijzeren hek. De dubbele balkondeur met bovenlicht heeft aan weerszijden een rechthoekig venster met enkelruits schuifraam en bovenlicht. De speklagen zijn tussen de muuropeningen voorzien van een halve bol. De derde bouwlaag bezit in beide huizen drie rechthoekige vensters met stolpramen. De ontlastingsbogen van de uitgespaarde muuropeningen variëren van segmentbogen in de eerste bouwlaag, architraafjes met blinde korfbogen in de tweede bouwlaag en blinde getoogde hanekammen in de derde bouwlaag. Alle ontlastingsbogen zijn voorzien van een sluitsteen met een hoofd; vrouwehoofden in de middelste vensteras van de huizen en overigens bebaarde mannehoofden. Eenvoudige houten trappen leiden vanuit de ommuurde achtertuinen naar een bewerkte houten serre in de eerste bouwlaag (deur met bovenlicht en groot vierruits stolpraam met bovenlicht). Deze serre is doorgetrokken over de tweede bouwlaag en bezit aldaar een dubbele schuifdeur met frans balkon tussen zij- en bovenlichten. Bij enkele huizen is de oorspronkelijke roedenverdeling en de sierlijk bewerkte druiplijst bewaard gebleven. De gemetselde uitbouwen bezitten overwegend rechthoekige vensters met (T-)schuiframen en bovenlichten (in de tweede bouwlaag per twee gekoppeld). De derde bouwlaag heeft per huis twee rechthoekige vensters met stolpramen. De zolderverdieping heeft in elke topgevel een rechthoekig venster met stolpraam. Alle muuropeningen in de achtergevel worden afgesloten door rechte strekken. De RUIMTELIJKE STRUCTUUR van de tweebeukige benedenwoningen bestaat uit gangen, vestibule, trappenhuis, toilet en kabinetten in de rechter beuk, en oorspronkelijke keuken (souterrain) en kamers en suite met serre in de linker beuk. De woningen bezitten een aantal oorspronkelijke INTERIEURELEMENTEN, zoals een schouwbalk en vitrinekast in de souterrain-keuken; diverse paneeldeuren met geprofileerde omlijstingen; kamers en suite met stucplafond, zwart marmeren schouwen en schuifdeuren; gestucte wanden en plafond, wit marmeren vloer en plinten, een tochtdeur met kalf (diamantkoppen) en bovenlicht (gebogen roeden) in de vestibule.
De RUIMTELIJKE STRUCTUUR van de tweebeukige bovenwoningen bestaat uit een trappenhuis met gangen, toilet, keuken en kabinet in de rechter beuk, en kamers en suite met serre (tweede bouwlaag) en een voor- en achterkamer met verbindingsdeur en kastenwand (derde bouwlaag) in de linker beuk. De woningen bezitten een aantal oorspronkelijke INTERIEURELEMENTEN, zoals stucplafonds en zwart marmeren schouwen in de kamers en suite en diverse paneeldeuren met geprofileerde omlijstingen.
Waardering
Rij van vier HERENHUIZEN met HEKKEN uit ca 1890.
- Van architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld in opzet en detaillering van een laat negentiende eeuwse rij aanzienlijke woonhuizen in eclectische stijl met neorenaissance-invloeden. Het object valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten van met name het voorgevel-ontwerp, dat wordt gekenmerkt door gevarieerd materiaalgebruik en overvloedige, zeer rijke ornamentiek. Het object is gaaf qua hoofdvorm, detaillering en ruimtelijke structuur. De identiek opgezette woningen bezitten waardevolle interieurelementen, zoals stucplafonds, marmeren schouwen en vloeren, paneel- en schuifdeuren (de oorspronkelijke situatie is niet in alle woningen even gaaf behouden).
- Van stedebouwkundige waarde als essentieel onderdeel van het laat-negentiende eeuwse, met herenhuizen in historiserende bouwstijlen bebouwde Spijkerkwartier dat zich ter plaatse van het vroegere landgoed Geldersch Spijker bevindt. Het object heeft ensemblewaarde in relatie met de relatief gave negentiende eeuwse bebouwing en aanleg van de Prins Hendrikstraat, en valt in dit straatbeeld op vanwege de uitermate rijke detaillering.
- Van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van de laat-negentiende eeuwse particuliere woningbouw, die zich kenmerkt door een traditionele tweebeukige opzet met beneden- en bovenwoningen, een representatieve voorgevel in historiserende stijl en toepassing van industrieel vervaardigde ornamenten in het in- en exterieur. Als zodanig is het object gaaf bewaard gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Row of four adjoining TOWNHOUSES (ground-floor and upper-floor flats) with GATES, built around 1890 in the style of eclecticism with neo-Renaissance influences.
This series of townhouses is located in the Spijkerkwartier east of Arnhem's city centre, and is situated in the building line of the continuous eastern street frontage of Prins Hendrikstraat. The Spijkerkwartier is a residential district largely laid out in the final quarter of the 19th century, with the southern part predominantly built with townhouses. Prins Hendrikstraat was laid out after the sale of the estate to the municipality of Arnhem in 1878 and subsequently built by private parties. The shallow front gardens are closed off at street level by simple wrought-iron GATES.
Description
Four two-aisled TOWNHOUSES of three storeys, a basement and an attic storey on a rectangular ground plan. The narrow aisles of the houses have a porch at the front with two paired entrances, and at the rear an extension which tapers twice: once at the height of the first-floor level and once at the height of the second-floor level. The wide aisles have wooden conservatories spanning two storeys between these extensions.
The brick facades are laid in English bond. The four houses each individually have a gabled roof with the ridge perpendicular to the front facade and a half-hipped end at the front. In each of the half-hipped ends a flat-roofed wooden dormer is placed (arched sash window between pilasters with recessed fields). The roofs are, as far as visible, covered with pantiles (corrugated and flat). The roof overhang at the rear rests on corbels. The FRONT FACADE is horizontally articulated by a blocked plastered basement storey, stringcourses, brick courses and a closing cornice. The cornice of houses 15;17 and 27;29 consists of a profiled architrave, a frieze with recessed fields and a profiled cornice. The cornice of houses 19;21 and 23;25 consists of a profiled architrave, a brick frieze with recessed fields (some plastered diamond-shaped finials) and a profiled cornice on consoles. The rectangular recessed fields below the windows and the arched fields above the windows are filled with brick mosaic in which patterns and ornaments are arranged in white plasterwork.
The identically executed houses 15;17 and 27;29 have in the basement storey two rectangular windows with sash windows, and on the right an entrance under the stairs to the first storey. This stair between highly built-up trees (partly of ashlar) leads to a segmentally arched porch in the first storey. The porch has an ashlar floor, threshold and mullions, partly tiled side walls, and two paired entrances with fanlights on either side of an elaborately worked mullion. The richly worked panel doors with applied fields, mouldings, pilasters and an arched light are partly altered. To the left of the porch are two tall windows with chamfered upper corners, with single-light lower sashes and fanlights. The first storey is blocked and roughly plastered. The keystones above the relieving arches are provided with elongated diamond-shaped finials. The second storey has in the centre a balcony resting on profiled consoles with wrought-iron railing and wooden corner posts and handrail. The double glazed balcony door with fanlight has on either side a rectangular window with single-light sash window and fanlight. The relieving arches with chamfered corners are provided with plastered spring and keystones (grape clusters). The brick courses are provided with applied rectangular fields adjacent to the wall openings. The third storey has three rectangular windows with sash windows. The one-and-a-half brick segmental arches have plastered keystones each with a grape cluster.
The identically executed and adjoining houses 19;21 and 23;25 have in the basement storey two arched windows with sash windows, and on the right an entrance under the stairs to the first storey. This stair between highly built-up trees (partly of ashlar) leads to a segmentally arched porch in the first storey. The porch has an ashlar floor, threshold and mullions, partly tiled side walls, and two paired entrances with arched fanlights on either side of an elaborately worked mullion. The richly worked panel doors with applied fields, mouldings, pilasters and a light with shoulder arch are in some houses slightly altered. To the left of the porch are two arched windows, with single-light sash windows and fanlights. The brick courses are provided with diamond-shaped finials adjacent to the wall openings. The second storey has in the centre of both houses a balcony resting on profiled consoles with wrought-iron railing. The double glazed balcony door with fanlight has on either side a rectangular window with single-light sash window and fanlight. The brick courses between the wall openings are provided with a half sphere. The third storey has in both houses three rectangular windows with sash windows. The relieving arches of the recessed wall openings vary from segmental arches in the first storey, small architraves with blind basket arches in the second storey and blind arched chicory-leaves in the third storey. All relieving arches are provided with a keystone with a head; female heads in the middle window axes of the houses and otherwise bearded male heads. Simple wooden stairs lead from the enclosed rear gardens to an elaborately worked wooden conservatory in the first storey (door with fanlight and large four-light sash window with fanlight). This conservatory is continued over the second storey and has there a double sash door with french balcony between side and fanlights. In some houses the original glazing bars and the elegantly worked drip moulding have been preserved. The brick extensions predominantly have rectangular windows with (T-)sash windows and fanlights (in the second storey coupled in pairs). The third storey has per house two rectangular windows with sash windows. The attic storey has in each gabled end a rectangular window with sash window. All wall openings in the rear facade are closed by straight stretches. The SPATIAL STRUCTURE of the two-aisled ground-floor flats consists of corridors, vestibule, stairwell, toilet and small rooms in the right aisle, and original kitchen (basement) and rooms en suite with conservatory in the left aisle. The flats possess a number of original INTERIOR ELEMENTS, such as a mantelbeam and display cabinet in the basement kitchen; various panel doors with profiled surrounds; rooms en suite with stucco ceiling, black marble fireplaces and sliding doors; plastered walls and ceiling, white marble floor and skirting boards, a draught door with diamond pattern (diamond-shaped ornaments) and fanlight (curved glazing bars) in the vestibule.
The SPATIAL STRUCTURE of the two-aisled upper-floor flats consists of a stairwell with corridors, toilet, kitchen and small room in the right aisle, and rooms en suite with conservatory (second storey) and a front and rear room with connecting door and wardrobe wall (third storey) in the left aisle. The flats possess a number of original INTERIOR ELEMENTS, such as stucco ceilings and black marble fireplaces in the rooms en suite and various panel doors with profiled surrounds.
Valuation
Row of four TOWNHOUSES with GATES from c. 1890.
- Of architectural-historical value as a fine example in conception and detailing of a late nineteenth century row of substantial residential houses in eclectic style with neo-Renaissance influences. The object is notable for high-quality aesthetic qualities in particular of the front facade design, which is characterized by varied use of materials and abundant, very rich ornamentation. The object is intact in terms of main form, detailing and spatial structure. The identically set up flats possess valuable interior elements, such as stucco ceilings, marble fireplaces and floors, panel and sliding doors (the original situation has not been equally well preserved in all flats).
- Of urban-planning value as an essential component of the late nineteenth century Spijkerkwartier, built with townhouses in historicizing architectural styles, which is located at the site of the former estate Geldersch Spijker. The object has ensemble value in relation to the relatively intact nineteenth century building and layout of Prins Hendrikstraat, and stands out in this street view due to its extremely rich detailing.
- Of cultural-historical value as a particular expression of late nineteenth century private residential construction, which is characterized by a traditional two-aisled layout with ground-floor and upper-floor flats, a representative front facade in historicizing style and the use of industrially manufactured ornaments in the interior and exterior. As such, the object has been well preserved.
Nearby in the register
- Woonhuis, Prins Hendrikstraat 13Woonhuisunder 1 mi
- Lorentz H.B.S.Onderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Woonhuis, Kastanjelaan 7Woonhuisunder 1 mi
- Villa Gelders SpijkerWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.