Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Steenen Tafel
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1926 - 1928
- Address
- Weg naar de Stenen Tafel 1, Locatie: Park Klarenbeek, 6822 LW Arnhem
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.00150, 5.92407
- Monument number
- 516836
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1920 map "Kaart van de zuidelijke Veluwezoom : oostelijk gedeelte (Oosterbeek tot Dieren) / lithogr. J. Smulders" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WATERTOREN "De Steenen Tafel", gebouwd ca. 1926-1928 naar een ontwerp uit 1925 van de dienst Gemeentewerken Arnhem (projectarchitect J. van Biesen) in een zakelijk expressionistische bouwtrant. In de eerste bouwlaag was oorspronkelijk een café gevestigd, thans een restaurant. Het gebouw bevat verder een waterreservoir, een trappenhuis en een dakterras.
De watertoren is gelegen op de hoek van de Weg naar de Steenen Tafel en de Weg achter het bos, aan de noordelijke rand van de bebouwde kom van Arnhem. Het terrein waarop de watertoren is gebouwd, vormt de noordelijke begrenzing van Klarenbeek; een voormalig landgoed dat in 1886 door de gemeente Arnhem is aangekocht om het als wandelpark open te stellen. De locatie op ruim tachtig meter boven N.A.P. en de 22,5 meter hoge toren zorgen voor voldoende waterdruk om hooggelegen stadswijken zoals Braamberg en Geitenkamp van water te voorzien. Van de oorspronkelijke terreinaanleg zijn restanten bewaard gebleven, zoals grondkerende muurtjes met trappen en een cilindervormige oriëntatietafel met vernieuwde hardstenen windroos. De lantaarn op hoge bakstenen voet bij de ingang aan de westzijde is verdwenen. De naam "Steenen Tafel" is ontleend aan een nabij gesitueerde grafsteen, die afkomstig is uit het (verdwenen) klooster Monnikhuizen.
Omschrijving
WATERTOREN, bestaande uit een hoofdbouw op veelzijdig grondplan en een halfrond, boven de hoofdbouw uitstekend, trappenhuis aan de oostzijde. De hoofdbouw heeft in de eerste bouwlaag een restaurant en een betonnen waterreservoir in de bovenbouw. Hoofdbouw en trappenhuis hebben een plat dak dat als uitzichtterras gebruikt kan worden. De daken zijn afgezet met een gesloten bakstenen balustrade met betonnen afdekking.
De HOOFDBOUW heeft een gepleisterde eerste bouwlaag die op een hoogte van ruim vier meter wordt afgesloten door een hoge betonnen band. De eerste bouwlaag heeft aan de noordzijde drie stolpramen, waarvan twee gekoppeld aan een ingang met bovenlicht, een tweede ingang en twee maal twee gekoppelde valramen, alle voorzien van smeedijzeren tralies. De ingang tot het restaurant aan de westzijde heeft aan weerszijden grote rechthoekige vensters; één in de westgevel en twee in de zuidgevel. De gele bakstenen gevels van de bovenbouw zijn in Vlaams verband gemetseld. Tegen de zuidgevel is boven de betonnen band het smeedijzeren letterornament "DE STEENEN TAFEL" aangebracht (oorspronkelijk boven de vensters in de eerste bouwlaag). De bovenste bouwlaag springt licht in en heeft zowel aan de noordzijde als aan de zuidzijde twee drieruits bandvensters.
Het halfronde TRAPPENHUIS heeft evenals de hoofdbouw een geschilderde pleisterlaag tegen de eerste bouwlaag met afsluitende betonnen band, en een bakstenen opbouw van gele bakstenen in Vlaams verband. In de ronding zijn vier bandvensters aangebracht: in de eerste bouwlaag bestaande uit acht, en in de bovenliggende bouwlagen bestaande uit zes rechthoekige glas-in-lood ramen tussen teruggeplaatste betonnen muurdammen. De vensters worden afgesloten door doorgaande betonnen banden. Het trappenhuis steekt uit boven de hoofdbouw en heeft aan deze zijde een opgeklampte deur, twee draairamen en een vlaggestok in een smeedijzeren houder. De hoge borstwering heeft een betonnen afdekking.
Het INTERIEUR van de watertoren bezit een gerenoveerd, cilindervormig waterreservoir van 600 m3 inhoud, dat op de condensatiezolder gedragen wordt door een betonskelet (vier vrijstaande stijlen in het midden en een reeks stijlen aan de binnenzijde van de gepleisterde, bakstenen reservoir-ommanteling, onderling met elkaar verbonden door liggers). Het trappenhuis bezit een ijzeren bordestrap met eenvoudige buisleuningen om een liftschacht (de liftcabine is verwijderd). De trap geeft toegang tot de lekvloer (condensatiezolder), de omloop boven het reservoir en het dakterras.
Waardering
WATERTOREN "De Steenen Tafel" uit ca. 1926-1928.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld van een multi-functionele watertoren (watervoorziening, horeca, uitzichttoren) in een zakelijk expressionistische bouwtrant, en als zodanig van belang voor het werk van de dienst Gemeentewerken Arnhem. De watertoren neemt een belangrijke plaats in in het oeuvre van architect J. VAN BIESEN, die verder in Arnhem onder andere het Gymnasium aan de Statenlaan 6;8 en de ULO-school aan de Heselbergherweg ontwierp.
- Van stedebouwkundige waarde wegens de markante situering op een hoog gelegen terrein aan de noordelijke rand van Park Klarenbeek, en als zodanig van bijzondere betekenis voor het aanzien van het gebied.
- Van cultuurhistorische waarde vanwege de bestemming en verschijningsvorm, welke verbonden zijn met de geschiedenis van de drinkwatervoorziening en de recreatie (vertier en ontspanning) in het Arnhemse stadspark Klarenbeek.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
WATER TOWER "De Steenen Tafel", built ca. 1926-1928 according to a design from 1925 by the Municipal Public Works Department of Arnhem (project architect J. van Biesen) in a businesslike expressionistic style. In the first storey was originally a café, now a restaurant. The building further contains a water reservoir, a stairwell and a roof terrace.
The water tower is situated at the corner of Weg naar de Steenen Tafel and Weg achter het bos, on the northern edge of the built-up area of Arnhem. The site on which the water tower is built forms the northern boundary of Klarenbeek; a former country estate which was purchased by the municipality of Arnhem in 1886 to be opened as a walking park. The location at over eighty metres above mean sea level and the 22.5-metre-high tower provide sufficient water pressure to supply water to high-lying urban districts such as Braamberg and Geitenkamp. Remains of the original site layout have been preserved, such as retaining walls with steps and a cylindrical orientation table with a renewed stone wind rose. The lamp on a high brick base at the entrance on the west side has disappeared. The name "Steenen Tafel" is derived from a nearby situated gravestone, which originates from the (disappeared) monastery Monnikhuizen.
Description
WATER TOWER, consisting of a main building on a multi-sided ground plan and a half-cylindrical stairwell protruding above the main building on the east side. The main building has a restaurant in the first storey and a concrete water reservoir in the upper structure. Main building and stairwell have a flat roof which can be used as a viewing terrace. The roofs are bordered with a closed brick balustrade with concrete coping.
The MAIN BUILDING has a plastered first storey which is closed at a height of over four metres by a high concrete band. The first storey has on the north side three sash windows, two of which coupled to an entrance with fanlight, a second entrance and two times two coupled drop sashes, all provided with wrought-iron grilles. The entrance to the restaurant on the west side has large rectangular windows on both sides; one in the west gable and two in the south gable. The yellow brick facades of the upper structure are laid in Flemish bond. Against the south gable above the concrete band is a wrought-iron letter ornament "DE STEENEN TAFEL" (originally above the windows in the first storey). The uppermost storey steps back slightly and has two three-light band windows both on the north side and on the south side.
The half-cylindrical STAIRWELL has, like the main building, a painted plaster layer against the first storey with closing concrete band, and a brick structure of yellow bricks in Flemish bond. In the curve are four band windows: in the first storey consisting of eight, and in the upper storeys consisting of six rectangular leaded glass windows between set-back concrete wall mullions. The windows are closed by continuous concrete bands. The stairwell protrudes above the main building and has a clamped door on this side, two casement windows and a flagpole in a wrought-iron holder. The high parapet has concrete coping.
The INTERIOR of the water tower possesses a renovated, cylindrical water reservoir of 600 m³ capacity, which is supported on the condensation floor by a concrete skeleton (four free-standing columns in the middle and a series of columns on the inside of the plastered, brick reservoir casing, interconnected by beams). The stairwell has an iron spiral stair with simple tube handrails around a lift shaft (the lift cabin has been removed). The stair provides access to the leak floor (condensation floor), the walkway above the reservoir and the roof terrace.
Valuation
WATER TOWER "De Steenen Tafel" from ca. 1926-1928.
- Of architectural-historical value as a good and intact example of a multi-functional water tower (water supply, hospitality, observation tower) in a businesslike expressionistic style, and as such of importance for the work of the Municipal Public Works Department of Arnhem. The water tower occupies an important place in the oeuvre of architect J. VAN BIESEN, who further designed in Arnhem among other things the Gymnasium at Statenlaan 6;8 and the ULO school at Heselbergherweg.
- Of urban-planning value due to the striking situation on elevated terrain at the northern edge of Klarenbeek Park, and as such of particular significance for the appearance of the area.
- Of cultural-historical value because of the purpose and appearance, which are connected with the history of drinking water supply and recreation (entertainment and relaxation) in the Arnhem city park Klarenbeek.
Nearby in the register
- Nutsbedrijf, Weg naar de Stenen Tafel 1 AIndustrieunder 1 mi
- Begraafplaatsaula, Weg langs de Begraafplaatsen 2Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Begraafplaatshek, Weg langs de Begraafplaatsen bij 2Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Begraafplaats, Weg langs de Begraafplaatsen 2Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.