Rijksmonumentenregister · Netherlands
Begraafplaats, Weg langs de Begraafplaatsen 2
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Begraafplaats en -onderdelen
- Function
- Begraafplaats
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1866
- Address
- Weg langs de Begraafplaatsen 2, 6815 AZ Arnhem
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.00312, 5.92063
- Part of complex
- 516724
- Monument number
- 516727
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1861 map "Belgium, Netherlands." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
JOODSE BEGRAAFPLAATS uit 1864, bestaande uit een ommuurd driehoekig terrein dat wordt begrensd door de Apeldoornseweg (oostzijde), de Weg langs de begraafplaatsen (westzijde) en de rooms-katholieke afdeling van de begraafplaats "Moscowa" (noordzijde). Het terrein wordt aan de oost- en westzijde geflankeerd door buiten de ommuring gesitueerde monumentale eikenbomen. Binnen de ommuring bevindt zich slechts enige jonge aanplant. Van een aanleg in tuinhistorische zin is geen sprake.
De hoofdingang tot de begraafplaats bevindt zich in de zuidelijke scherpe hoek van het terrein, nabij de kruising van de Apeldoornseweg en de Weg langs de begraafplaatsen. Links achter deze poort staat het dienstgebouw (monumentnummer 516728).
De eigenlijke begraafplaats achter het dienstgebouw heeft een eenvoudige aanleg die bestaat uit een middenpad met aan weerszijden rijen staande hardstenen zerken. De begraafplaats is aan de noordzijde eenmaal uitgebreid. Dit gedeelte heeft een eigen toegangspoort in de muur aan de Weg langs de begraafplaatsen. De graven in deze uitbreiding dateren overwegend van na de Tweede Wereldoorlog.
De vakken en rijen in het oude gedeelte worden gemarkeerd door gietijzeren paaltjes waarop respectievelijk letters en cijfers zijn aangegeven. Van enige chronologie in het rangschikken van de graven is nauwelijks sprake. Links vooraan op de begraafplaats liggen enkele overgeplaatste zerken van de oudere en in onbruik geraakte joodse begraafplaats aan de Utrechtseweg. Voorts zijn enkele rijen vastgesteld waarin naar onderscheid van functie begraven werd. Zo is de laatste rij aan de linker zijde van het middenpad bestemd voor notabelen binnen joodse gemeenschap van Arnhem. Dit klasseverschil is opmerkelijk voor de joodse religie die leert dat iedereen in de dood gelijk is. Langs de muur aan de oostzijde van de begraafplaats ligt een kohaniempad, bestemd voor de Kohaniem (afstammelingen van Aron; hogepriesters), die, om reden van rituele reinheid, niet nabij een overledene mogen komen. De graven van de Kohaniem - herkenbaar aan de daarop afgebeelde geheven handen - zijn dan ook aan dit pad gesitueerd.
De ca. 2000 overwegend hardstenen zerken zijn eenvoudig van vorm en hebben een sobere versiering. Vrijwel alle stenen zijn rechthoekig van vorm. De afsluiting aan de bovenzijde is recht, boogvormig of in- en uitgezwenkt. Soms zijn twee stenen aan de bovenzijde met elkaar verbonden door een verbindende steen, om aan te geven dat hier man en vrouw zijn begraven. In het oude gedeelte van de begraafplaats wijkt slechts één graf van dit type af: op het graf van I. Waterman is een afgebroken zuil geplaatst, waarop een ganzeveer en boekje zijn afgebeeld. De meeste stenen zijn uitsluitend voorzien van een graftekst. De teksten op de stenen zijn in het algemeen in het Hebreeuws en in het Nederlands geschreven. Stenen van vóór ca. 1880 hebben aan de voorzijde alleen een Hebreeuwse graftekst, soms aan de achterzijde van de steen aangevuld met de naam in het Nederlands. De grafzerken en de hier begraven personen zijn van lokaal/regionaal belang.
In steen gebeeldhouwde afbeeldingen en symbolen zijn op deze begraafplaats zeldzaam. Afbeeldingen van twee geheven handen met de duimen tegen elkaar (de priesterzegen als embleem voor de afstammelingen van Aron) en de eeuwige vlam komen op meerdere zerken voor. Slechts éénmaal is de schaal met schenkkan afgebeeld, voorstellende de rituele handwassing als embleem voor hen die afstammen van de stam van Levie. Het belang van de op de begraafplaats voorkomende graftekens ligt niet zozeer in hun individuele waarde, alswel in de collectieve betekenis die zij, met name door materiaalgebruik, hoofdvorm en rangschikking, hebben voor het zo typisch negentiendede en vroeg twintigste eeuwse karakter ervan.
Waardering
JOODSE BEGRAAFPLAATS uit 1864 van algemeen cultuurhistorisch belang:
- wegens de funerair-historische en lokale/regionale genealogische waarde;
- wegens de eenvoudige aanleg en complete opzet die karakteristiek is voor de sobere opvatting van de joden over een rustplaats voor doden;
- wegens het grote aantal zerken, waarvan het belang ligt in de collectieve betekenis die zij door plaatsing, vorm, materiaalgebruik en ornamentering hebben voor het kenmerkende laat-negentiende en vroeg-twintigste eeuwse karakter van deze begraafplaats;
- als herinnering aan de joodse gemeente van Arnhem;
- wegens de kenmerkende ligging aan de rand van de bebouwde kom, bovendien als onderdeel van de voor Arnhem karakteristieke groene vingers die vanuit het buitengebied de stad binnen dringen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
JEWISH CEMETERY from 1864, consisting of a walled triangular site bounded by the Apeldoornseweg (east side), the Weg langs de begraafplaatsen (west side) and the Roman Catholic section of the "Moscowa" cemetery (north side). The site is flanked on the east and west sides by monumental oak trees situated outside the walls. Within the walls there is only some young planting. There is no garden-historical layout in the true sense.
The main entrance to the cemetery is located at the southern acute angle of the site, near the intersection of the Apeldoornseweg and the Weg langs de begraafplaatsen. To the left behind this gate stands the service building (monument number 516728).
The actual cemetery behind the service building has a simple layout consisting of a central path with rows of upright sandstone tombstones on either side. The cemetery was extended once on the north side. This section has its own access gate in the wall at the Weg langs de begraafplaatsen. The graves in this extension date predominantly from after the Second World War.
The sections and rows in the old section are marked by cast-iron posts on which letters and numbers are indicated respectively. There is hardly any chronology in the arrangement of the graves. At the front left of the cemetery lie a few relocated tombstones from the older and disused Jewish cemetery on the Utrechtseweg. Furthermore, several rows have been identified in which burials were made according to functional distinctions. For example, the last row on the left side of the central path is reserved for notables within the Jewish community of Arnhem. This class distinction is remarkable for the Jewish faith which teaches that everyone is equal in death. Along the wall on the east side of the cemetery lies a Kohanim path, intended for the Kohanim (descendants of Aaron; high priests), who, for reasons of ritual purity, may not come near a deceased person. The graves of the Kohanim - identifiable by the raised hands depicted on them - are thus situated at this path.
The approximately 2000 predominantly sandstone tombstones are simple in form and have sober ornamentation. Almost all stones are rectangular in shape. The finish at the top is straight, arched or curved in and out. Sometimes two stones at the top are connected to each other by a connecting stone, to indicate that a man and woman are buried here. In the old section of the cemetery, only one grave deviates from this type: on the grave of I. Waterman a broken column has been placed, on which a goose feather and booklet are depicted. Most stones are provided only with an epitaph. The texts on the stones are generally written in Hebrew and Dutch. Stones from before circa 1880 have only a Hebrew epitaph on the front, sometimes supplemented on the reverse of the stone with the name in Dutch. The grave markers and the persons buried here are of local/regional significance.
Sculpted images and symbols in stone are rare on this cemetery. Depictions of two raised hands with thumbs together (the priestly blessing as an emblem for descendants of Aaron) and the eternal flame appear on several stones. The scale with pouring jug, representing ritual handwashing as an emblem for those descended from the tribe of Levi, is depicted only once. The significance of the grave markers found in the cemetery lies not so much in their individual value, but rather in the collective meaning which they, particularly through material use, principal form and arrangement, have for its characteristic nineteenth and early twentieth century character.
Evaluation
JEWISH CEMETERY from 1864 of general cultural-historical significance:
- due to the funerary-historical and local/regional genealogical value;
- due to the simple layout and complete design which is characteristic of the Jewish sober conception of a resting place for the dead;
- due to the large number of tombstones, whose significance lies in the collective meaning which they have through placement, form, material use and ornamentation for the characteristic late-nineteenth and early-twentieth century character of this cemetery;
- as a reminder of the Jewish community of Arnhem;
- due to the characteristic location at the edge of the built-up area, furthermore as part of the characteristic green fingers of Arnhem which penetrate the city from the surrounding countryside.
Nearby in the register
- Begraafplaatsaula, Weg langs de Begraafplaatsen 2Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Begraafplaatshek, Weg langs de Begraafplaatsen bij 2Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- MoscowaBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- MoscowaBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.