Rijksmonumentenregister · Netherlands
Van Ranzow's Bank
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Handel en kantoor
- Function
- Bankgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1920 - 1921
- Address
- Koningstraat 40, Locatie: Centrum, 6811 DH Arnhem
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.97968, 5.91052
- Monument number
- 516828
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het gebouw van de voormalige VAN RANZOW'S BANK is gesitueerd op de noordwestelijke hoek van de Koningstraat en de Broerenstraat in het centrum van Arnhem en vormt de noordelijke begrenzing van het plein tegenover de Eusebiuskerk. Het gebouw is in 1920 ontworpen door architect J.P. STOK Wzn (?-1942) en draagt de kenmerken van het zogenaamde traditionalisme, een bouwtrant die bouwvormen uit het verleden opnieuw interpreteerde. In dit geval toont het gebouw duidelijke invloeden van de Hollandse Neorenaissance. Architect J.P. Stok ontwierp in Rotterdam diverse bedrijfsgebouwen en een Remonstrantse kerk op de hoek Westersingel/Mathenesserlaan in samenwerking met H. Evers. De invloeden van de Hollandse Neorenaissance zoals aanwezig in de genoemde kerk tonen duidelijke overeenkomsten met de Van Ranzow's Bank in Arnhem.
Omschrijving
Dit geheel onderkelderde hoekpand op rechthoekig grondplan bestaat uit een tweelaags rand met hoge kap aan de straatzijden en een platgedekt eenlaags gedeelte aan de achterzijde.
De beide asymmetrisch ingedeelde straatgevels zijn opgetrokken van in kruisverband gemetselde rode imitatie-handvormbaksteen, afgewisseld met zandstenen blokken en zandstenen speklagen onder de vensters van de bel-étage. Aan de straatzijden is het gebouw afgedekt door een rondgaand hoog zadeldak tussen tuitgevels. De Oud-Hollandse kap, met spanten en dakbeschot zijn uitgevoerd in grenehout. De gevel in de Broerenstraat telt zes traveeën en is aan de linkerzijde over drie traveeën verhoogd. Het verhoogde geveldeel is afgedekt door een tegen het zadeldak aangeschoven hoger schilddak. De gevel in de Koningstraat telt acht traveeën. In beide gevels worden twee traveeën afgesloten door Vlaamse trapgevels: drie identieke kleine en een grote in het verhoogde geveldeel aan de Broerenstraat. De Vlaamse trapgevels zijn aan de bovenzijde afgesloten door geprofileerde zandstenen platen. Het dak is gedekt door leien in Maasdekking en wordt afgesloten door een loden nokvorst met door lood beklede pironnen en hoekkepers. Ter afwatering is een geprofileerde houten dakgoot op klossen aangebracht. Deze verspringt ter plaatse van de verhoogde gevel. Aan de achterzijde van het omlopende zadeldak is een smalle gemetselde schoorsteen aangebracht met enkele uitkragingen en afsluitende betonnen vonkenvanger. Alle vensters in de verdieping hebben aan de onderzijde een gemetselde lekdorpel.
De VOORGEVEL van beide straten rust op een doorlopende granieten plint, gedeeltelijk onderbroken door drie (oorspronkelijk vier) enkelruits keldervensters, voorzien van smeedijzeren raambeschermers en zandstenen omlijstingen. Hierboven bevinden zich drie doorlopende speklagen van zandsteen. In de eerste bouwlaag van de gevel aan de Koningstraat zijn zes houten kruiskozijnen aangebracht, die worden afgesloten door strekken met zandstenen geboorte- en sluitstenen. De kozijnen bevatten twee enkelruits ramen met daarboven twee gekoppelde vierruits bovenlichten. Op de verdieping bevinden zich zeven rechthoekige vensters met zesruits stolpramen. Tussen de vensters bevinden zich decoratieve stroken van verticaal gemetselde strekken, opgevuld met metselwerk in keperverband en afgesloten door twee bewerkte terracotta-blokjes. Deze decoratie keert ook terug in de gevel aan de Broerenstraat. De tweede- en zevende travee worden afgesloten door Vlaamse trapgevels met daarin een rondboogvenster. Boven dit venster bevindt zich een geprofileerd zandstenen blok met daarop een smalle driehoekige uitkraging. Deze gaat over in een overhoeks gemetselde pinakel als bekroning van de trapgevel. In het zevende travee van de gevel in de Koningstraat bevindt zich een rondboogvormig afgesloten ingangspartij. Deze oorspronkelijke hoofdingang bevat een houten kozijn op granieten neuten, met daarin een dubbele paneeldeur en een gewijzigd meerruits bovenlicht. De meest rechter travee heeft een afwijkende indeling van drie verdiepingen. Op de plaats van de huidige betaalautomaten bevond zich oorspronkelijk een rechthoekige ingang met aan weerszijden een smal venster. Thans zijn hiervan nog dichtgemetselde delen zichtbaar alsmede de gemetselde afsluitende strekken. In de tussenverdieping hierboven (ter hoogte van de bovenlichten van de bel-étage) bevinden zich drie rechthoekige vensters met vierruits ramen en rechte strekken. In de bovenste verdieping bevindt zich een groot rechthoekig venster met driedelig kozijn. Hierin zijn een negenruits middenraam met twee flankerende zesruits ramen aangebracht.
De afgeronde hoek bezit twee uitkragingen ter hoogte van de verdiepingsvloer, met daarboven drie geprofileerde zandstenen blokken.
De rechter drie traveeën van de gevel aan de Broerenstraat zijn identiek aan de eerste zes traveeën van de hierboven beschreven gevel aan de Koningstraat. Het linker gedeelte onder het verhoogde aangeschoven schilddak heeft in de eerste bouwlaag drie grote rondboogvensters met zandstenen sierblokken en zesdelige kozijnen waarin meerruits ramen. Ter hoogte van de verdiepingsvloer bevindt zich de oorspronkelijke naam van de bank in letters van terracotta, aan de uiteinden geflankeerd door de eerder genoemde sierstroken en daaronder twee vierkante terracotta blokjes. Op de verdieping bevinden zich in het midden van de verhoogde gevel drie rechthoekige vensters met zesruits ramen, die worden afgesloten door drie gekoppelde blinde rondbogen met zandstenen geboorte- en sluitstenen. Aan beide zijden worden deze vensters geflankeerd door drie gekoppelde rechthoekige vensters met vierruits ramen. Genoemde vensters worden ter hoogte van de onderdorpels en afsluitende strekken met elkaar verbonden door een halfsteens rollaag. In het midden bevindt zich een grote Vlaamse trapgevel met daarin een rond zoldervenster voorzien van zandstenen blokken.
Achter de tweelaags rand met steil dak bevindt zich een rechthoekig eenlaags gedeelte met plat dak waarop (vernieuwde) lichtkoepels. De achterzijde van de hoge randbebouwing heeft boven genoemd plat dak een reeks rechthoekige vensters (deels met zesruits draairamen).
De aan een binnenhof grenzende ACHTERGEVEL van het eenlaags gedeelte bezit links een gewijzigde gevelindeling. Het rechter gedeelte heeft een afwijkende indeling van twee bouwlagen met (ter plaatse van de toiletgroepen) enkele en gekoppelde rechthoekige vensters met vierruits ramen.
De oorspronkelijke INDELING van het pand is nog goeddeels herkenbaar. De kelder bezit in het midden een grote safe-deposit en aan de koningstraat-zijde een verwarmings- en kolenhok. De begane grond bezit aan de Koningstraat-zijde van links naar rechts een directiekamer, spreekkamer, bestuurskamer en vestibule. Hierachter strekt zich het kantoor uit (oorspronkelijk met balie, thans geheel open met een toegevoegde muur over de volledige breedte). Rechts achter bevinden zich twee trappenhuizen en de toiletgroepen voor mannen en vrouwen (laatste gemoderniseerd). De verdieping van de hoge rand bezit archiefruimten aan de Broerenstraat-zijde en een voormalige dienstwoning aan de zijde van de Koningstraat.
Het INTERIEUR is grotendeels gemoderniseerd.
Waardering
BANKGEBOUW uit 1920-1921.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld in exterieur van een bankgebouw uit 1920-1921 in de stijl van het traditionalisme met invloeden van de Hollandse neorenaissance. Het object is van belang voor het oeuvre van architect J.P. STOK Wzn (?-1942), mede vanwege de keuze van de bouwstijl die verwijst naar soliditeit en het pand als bankgebouw herkenbaar maakt. Het interieur is voor de bescherming van ondergeschikt belang.
- Van cultuurhistorische waarde vanwege de bestemming (Van Ranzow's Bank is in het verleden opgegaan in het huidige ABN-Amro), welke verbonden is met de economische ontwikkeling van de financiële markt en een daarbij passende verschijningsvorm.
- Van stedebouwkundige waarde als markant gesitueerd hoekpand in de aaneengesloten gevelwanden van de Broerenstraat en Koningstraat. Het object vormt een essentieel onderdeel van de historisch gegroeide kleinschalige Arnhemse binnenstad, gesitueerd op de grens met het grootschalig opgezette wederopbouwgebied in de omgeving van de Eusebiuskerk.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The building of the former VAN RANZOW'S BANK is situated on the northwestern corner of the Koningstraat and the Broerenstraat in the centre of Arnhem and forms the northern boundary of the square opposite the Eusebiuskerk. The building was designed in 1920 by architect J.P. STOK Wzn (?-1942) and bears the characteristics of the so-called traditionalism, a building style that reinterpreted building forms from the past. In this case the building shows clear influences from Dutch Neo-Renaissance. Architect J.P. Stok designed various business buildings in Rotterdam and a Remonstrant church at the corner of Westersingel/Mathenesserlaan in collaboration with H. Evers. The influences of Dutch Neo-Renaissance as present in the aforementioned church show clear similarities with the Van Ranzow's Bank in Arnhem.
Description
This completely cellar-based corner building on a rectangular ground plan consists of a two-storey perimeter with a high pitched roof on the street sides and a flat-roofed single-storey section on the rear.
Both asymmetrically arranged street facades are built of red imitation hand-moulded bricks laid in English bond, alternated with sandstone blocks and sandstone speckled courses below the windows of the bel-étage. On the street sides the building is topped with a high gabled roof running around between spout gables. The Old Dutch roof truss structure, with rafters and roof boards, is executed in pinewood. The facade on the Broerenstraat has six bays and is heightened on the left side over three bays. The heightened facade section is topped with a higher hipped roof pushed against the gabled roof. The facade on the Koningstraat has eight bays. In both facades two bays are enclosed by Flemish stepped gables: three identical small ones and one large one in the heightened section on the Broerenstraat. The Flemish stepped gables are closed at the top by profiled sandstone slabs. The roof is covered with slates in Dutch bond and is finished with a lead ridge with lead-clad finials and hip rafters. For drainage, a profiled wooden gutter on brackets has been installed. This is stepped at the location of the heightened facade. On the rear of the running gabled roof a narrow brick chimney has been built with some corbels and finishing concrete spark arrester. All windows on the storey have a brick drip course at the bottom.
The STREET FACADES of both streets rest on a continuous granite plinth, partially interrupted by three (originally four) single-pane basement windows, provided with wrought-iron window guards and sandstone surrounds. Above these are three continuous speckled courses of sandstone. In the first storey of the facade on the Koningstraat six timber cross windows have been installed, which are finished with frames with sandstone impost stones and keystones. The frames contain two single-pane windows with above them two coupled four-pane fanlights. On the upper storey there are seven rectangular windows with six-pane sash windows. Between the windows there are decorative strips of vertically laid frames, filled with brickwork in herringbone bond and finished by two worked terracotta blocks. This decoration also appears in the facade on the Broerenstraat. The second and seventh bays are enclosed by Flemish stepped gables with a round-arched window. Above this window is a profiled sandstone block with a narrow triangular corbel. This merges into a diagonally laid brick pinnacle as the crowning of the stepped gable. In the seventh bay of the facade on the Koningstraat there is a round-arched entrance section. This original main entrance contains a timber frame on granite plinths, with a double panel door and an altered multi-pane fanlight. The rightmost bay has a different arrangement of three storeys. In the place of the current cash dispensers there was originally a rectangular entrance with a narrow window on each side. Now dichtgemetselde sections are still visible there as well as the brick finishing frames. In the intermediate storey above (at the height of the fanlights of the bel-étage) there are three rectangular windows with four-pane frames and straight frames. In the uppermost storey there is a large rectangular window with a three-part frame. In this are a nine-pane central window with two flanking six-pane windows.
The rounded corner has two corbels at the height of the storey floor, with above them three profiled sandstone blocks.
The right three bays of the facade on the Broerenstraat are identical to the first six bays of the facade on the Koningstraat described above. The left section under the heightened pushed hipped roof has in the first storey three large round-arched windows with sandstone decorative blocks and six-part frames in which multi-pane windows. At the height of the storey floor is the original name of the bank in terracotta letters, flanked at the ends by the aforementioned decorative strips and below two square terracotta blocks. On the upper storey in the middle of the heightened facade are three rectangular windows with six-pane windows, which are finished with three coupled blind round arches with sandstone impost stones and keystones. On both sides these windows are flanked by three coupled rectangular windows with four-pane windows. The aforementioned windows are connected to each other at the height of the drip courses and finishing frames by a half-brick roll course. In the middle is a large Flemish stepped gable with a round attic window provided with sandstone blocks.
Behind the two-storey perimeter with steep roof is a rectangular single-storey section with flat roof on which (renewed) roof lights. The rear side of the high perimeter building has above the mentioned flat roof a series of rectangular windows (partly with six-pane casement windows).
The REAR FACADE of the single-storey section adjoining an inner courtyard has on the left an altered facade arrangement. The right section has a different arrangement of two storeys with (in the location of the toilet groups) single and coupled rectangular windows with four-pane frames.
The original ARRANGEMENT of the building is still largely recognizable. The cellar has in the middle a large safe-deposit and on the Koningstraat side a heating and coal storage. The ground floor has on the Koningstraat side from left to right a director's office, consultation room, board room and vestibule. Behind this extends the office (originally with counter, now completely open with an added wall over the full width). To the right rear are two staircases and the toilet groups for men and women (the latter modernized). The storey of the high perimeter has archive rooms on the Broerenstraat side and a former service apartment on the Koningstraat side.
The INTERIOR has been largely modernized.
Valuation
BANK BUILDING from 1920-1921.
- Of architectural historical value as a good and intact example in exterior of a bank building from 1920-1921 in the style of traditionalism with influences from Dutch Neo-Renaissance. The object is of significance for the oeuvre of architect J.P. STOK Wzn (?-1942), also because of the choice of building style which refers to solidity and makes the building recognizable as a bank building. The interior is of subordinate significance for the protection.
- Of cultural historical value because of the destination (Van Ranzow's Bank in the past merged into the current ABN-Amro), which is connected with the economic development of the financial market and an appropriate appearance.
- Of urban planning value as a striking corner building situated in the continuous facades of the Broerenstraat and Koningstraat. The object forms an essential part of the historically grown small-scale Arnhem city centre, situated on the border with the large-scale post-war reconstruction area in the surroundings of the Eusebiuskerk.
Nearby in the register
- Presickhaeffs HuysWerk-woonhuisunder 1 mi
- DuivelshuisBestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Distributiegebouw, Kerkstraat 23Opslagunder 1 mi
- Grote/Sint EusebiuskerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.