Rijksmonumentenregister · Netherlands
Vrouwenpoortsbrug
Leeuwarden, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Brug
- Function
- Verkeersbrug
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1933 - 1934
- Address
- Oosterkade 139, Binnenstad Leeuwarden
- Place
- Leeuwarden
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.20252, 5.78827
- Part of complex
- 529426
- Monument number
- 516451
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Stanford LibrariesUtrecht University Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1937 map "North west Europe 1:250,000" (Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De huidige BRUG vervangt een draaibrug uit 1879. Toenemende verkeersproblemen deden de gemeenteraad in 1932 besluiten een bredere brug te bouwen op dezelfde plek. Justus Zuidema tekende als gemeentearchitect voor het ontwerp in expressionistische stijl. De bouw begon in 1933, de opening vond plaats op 19 juli 1934. Aannemer was de N.V. Nederlandse Staalindustrie te Rotterdam, de bewegingsinrichting werd geleverd door Jaffa te Utrecht.
Omschrijving
De onderbouw is uitgevoerd in beton, dat bekleed is met baksteen en granieten elementen. De walhoofden sluiten met gebogen wanden aan op de walkanten. De gemetselde onderkanten van leuningen zijn aan de bovenzijde afgerond. De aanhechtingsplaatsen van de railingen uit buismateriaal zijn ingelaten in granieten blokken. Het zuidwestelijk landhoofd is uitgerust met een wenteltrap, die naar een thans dichtgemetseld urinoir leidt. Aan de westzijde zijn de landhoofden te weerszijden van de brugopening voorzien van in graniet gehouwen teksten: 1934 en VROUWENPOORTSBRUG. Ten zuiden van de doorvaartopening bevindt zich een stroomopening ten einde de weerstand voor de schepen zo gering mogelijk te maken. Het noordoostelijke landhoofd bevat een gebogen hellingbaan, die toegang verschaft tot de kelder, die behalve het bewegingsmechaniek nog een toilet en een werkplaats bevat. Het brugwachtershuisje op het zuidoostelijke landhoofd is achtzijdig. Het rust aan de waterzijde op een granieten plint. Het huisje heeft aan zeven zijden een raamlint met hardhouten kozijnen en bronzen vensters. Het interieur is nagenoeg ongewijzigd met een betegelde lambrizering en zwartmarmeren vensterbanken. Het achtzijdige tentdak is bekleed met koper. De oorspronkelijke draaihekken zijn vervangen door moderne slagbomen. De (originele) lantarens hebben een bevestiging in expressieve vormen, verwant aan de Amsterdamse School. De armaturen zijn vervangen door moderne. De leuningen op het val zijn samengesteld uit buismateriaal met een vierkante doorsnede. Staanders en liggers vormen een geometrisch patroon.
Waardering
Brug van algemeen architectuurhistorisch en cultuurhistorisch belang:
- vanwege de nagenoeg ongerepte staat;
- vanwege de expressieve kwaliteiten van de detaillering;
- als representatief voorbeeld van het werk van Justus Zuidema;- vanwege de ligging in samenhang met de Vrouwenpoortsdwinger.
Cultuurhistorische omschrijving
Toen in de Gemeenteraad de vervanging van de draaibrug ter sprake kwam wilde men de nieuwe brug in het verlengde van de Nieuwestad leggen. Daartoe zou de Vrouwenpoortsdwinger moeten worden afgegraven en een gedeelte van de gracht worden gedempt. Dit leidde tot bezwaren, zodat besloten werd de nieuwe brug op de plaats van de oude te leggen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The current BRIDGE replaces a drawbridge from 1879. Increasing traffic problems led the municipal council in 1932 to decide to build a wider bridge on the same site. Justus Zuidema designed it as municipal architect in expressionist style. Construction began in 1933, the opening took place on 19 July 1934. The contractor was the N.V. Nederlandse Staalindustrie in Rotterdam, the operating mechanism was supplied by Jaffa in Utrecht.
Description
The substructure is executed in concrete, which is clad with brick and granite elements. The abutments close with curved walls onto the embankment edges. The mortared lower edges of railings are rounded at the top. The attachment points of the railings made of tubular material are set into granite blocks. The southwestern abutment is equipped with a spiral staircase, which leads to a now bricked-up urinal. On the west side, the abutments on either side of the bridge opening are provided with texts carved in granite: 1934 and VROUWENPOORTSBRUG. South of the navigation opening is a current opening in order to make the resistance for ships as minimal as possible. The northeastern abutment contains a curved ramp, which provides access to the basement, which besides the operating mechanism also contains a toilet and a workshop. The bridge keeper's lodge on the southeastern abutment is eight-sided. It rests on the water side on a granite plinth. The lodge has on seven sides a window strip with hardwood frames and bronze windows. The interior is virtually unchanged with tiled dado panelling and black marble windowsills. The eight-sided hip roof is clad with copper. The original swing gates have been replaced by modern boom gates. The (original) lanterns have a mounting in expressive forms, related to the Amsterdam School. The fittings have been replaced by modern ones. The railings on the deck are composed of tubular material with a square cross-section. Posts and beams form a geometric pattern.
Valuation
Bridge of general architectural and cultural-historical importance:
- because of its virtually untouched condition;
- because of the expressive qualities of the detailing;
- as a representative example of the work of Justus Zuidema;
- because of its location in relation to the Vrouwenpoortsdwinger.
Cultural-historical description
When the replacement of the drawbridge came up in the Municipal Council, there was a desire to place the new bridge in line with the Nieuwestad. For this purpose, the Vrouwenpoortsdwinger would have to be excavated and part of the moat would have to be filled in. This led to objections, so it was decided to place the new bridge in the position of the old one.
Nearby in the register
- Gracht, omwalling en grachten LeeuwardenGrachtunder 1 mi
- Brugwachterswoning(K), Harlingersingel 2Dienstwoningunder 1 mi
- Woonhuis, Harlingersingel 7Woonhuisunder 1 mi
- Kerktoren, Oldehoofsterkerkhof 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.