Overdok

Omschrijving

Inleiding

De vrijgelegen VILLA met oorspronkelijke GARAGE is gesitueerd op een ruim tuinperceel tussen Harfsen en Gorssel, aan de Lochemseweg ten oosten van de spoorlijn. De villa draagt de naam 'Overdok' (woonhuis tegenover het doktershuis) en is gebouwd in Engelse Landhuisstijl met invloeden van de Amsterdamse school en traditionele bouwelementen. Karakteristiek zijn de inspringende geveldelen met verschillende uitkragingen en de rieten kap. De architect van de villa is A.J. Jansen die veel in de omgeving van Gorssel heeft gewerkt, al dan niet in samenwerking met ir. J.G. Wattjes.

De villa is in opdracht van de familie Telders in 1921 gebouwd als buitenverblijf. In 1976 is aan de rechterzijde van de voorgevel een erker aangebouwd. Hierbij is ook de woon- kamer naar rechts uitgebreid waardoor een beperkte uitbouw aan de rechter zijgevel noodzakelijk was. De garage bevindt zich achter de villa. Aan de oostzijde van de woning bevindt zich nog een oorspronkelijk kerkepad.

Omschrijving

De deels onderkelderde VILLA telt twee bouwlagen en heeft een nagenoeg rechthoekige grondslag. Het pand heeft in kruisverband gemetselde bakstenen gevels. Boven de ten opzichte van elkaar verspringende gevels bevindt zich een samengesteld schilddak met rietdekking. De nokken van de dakpartij zijn belegd met keramische nokvorsten. De gevels zijn voorzien van een hoog omlopend trasraam, afgesloten door een steense rollaag. Boven de gevels bevindt zich een omlopende houten bakgoot. De verschillende vensters van het pand bevatten oorspronkelijk een kozijn met vaste tussenstijlen en een variërend aantal gekoppelde 6-ruits draairamen. Deze worden aan de onderzijde afgesloten door houten lekdorpels. De opgeklampte luiken van de kozijnen op de begane grond zijn voorzien van een geel/zwart geschilderd zandloper-motief. Rond het pand is een grindpad aangelegd. De voor-, achter-, en linker zijgevel hebben aan de bovenzijde een decoratief gemetseld patroon van afwisselend verticaal geplaatste strekken.

De a-symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL van de villa is vanuit de voortuin bereikbaar middels een gemetselde stoep met drie treden. In het midden van de gevel bevindt zich een portaal, afgesloten door een gemetselde rondboog van drie steense rollagen. Hierachter bevindt zich een portiek, voorzien van een halfrond afgesloten deurkozijn op hardstenen neuten en dorpel. Hierin bevindt zich een opgeklampte toegangsdeur met kijkgat en oorspronkelijk hang- en sluitwerk. Het deurkozijn bevat vijf enkelruits bovenlichten, die zijn uitgevoerd in glas-in-lood, waarvan het middelste is voorzien van een eenvoudig decoratief patroon. Rechts naast het portaal is de gevel voorzien van een recente erker. Aan de rechterzijde van de erker wordt de gevel geflankeerd door de zijgevel van de moderne aanbouw, welke is voorzien van een modern venster. Boven het portaal heeft de gevel drie decoratief gemetselde consoles. Hierboven bevindt zich een rechthoekig venster, voorzien van een 3-delig kozijn met drie draairamen. Boven de erker bevindt zich een rechthoekig venster, voorzien van een 4-delig kozijn met 4 draairamen. In het dakschild boven de gevel bevindt zich een halfrond dakvenster, voorzien van een 14-ruits klapraam. Voor de dakkapel bevindt zich een waterslaglijst van rode Muldenpannen. Het terugspringende linker gevelvlak heeft in de belendende muur op begane grond en verdieping twee kleine rechthoekige vensters met 3-ruits klapramen. Links hiervan is de gevel op de begane grond voorzien van een rechthoekig venster, voorzien van een 3-delig kozijn met glas-in-lood draairamen. Het dakschild boven de gevel is voorzien van een aangekapte dakkapel, welke zich uitstrekt tot aan de belendende muur. De aan de linkerzijde schuin aflopende dakkapel heeft binnen een horizontale groen geverfde beschieting drie gekoppelde draairamen, voorafgegaan door een waterslaglijst van rode Muldenpannen. Op de linker daknok bevindt zich een gemetselde taps toelopende schoorsteen met aan iedere zijde een vertikale rij van drie uitgekraagde bakstenen.

De LINKER ZIJGEVEL heeft in het rechter gevelvlak boven het trasraam een rechthoekig venster, voorzien van een 2-delig kozijn met twee glas-in-lood draairamen. Links hiervan bevindt zich in de belendende muur van het vooruitspringende gevelvlak een klein rechthoekig venster met 2-ruits klapraam. Links hiervan heeft de gevel een rechthoekig venster, voorzien van een kozijn met twee 8-ruits draairamen. Geheel links heeft de gevel een klein rechthoekig venster, voorzien van een 2-ruits klapraam. In het dakschild bevindt zich een aangekapt schilddak, met keramische nokvorsten, boven een ruime dakkapel. In een horizontale beschieting bevinden zich twee kozijnen met gekoppelde 6-ruits draairamen. Onder de dakkapel bevindt zich een waterslaglijst die bestaat uit een rij keramische vorsten.

De RECHTER ZIJGEVEL heeft naast de recente aanbouw aan de rechterzijde een klein venster, afgesloten door een steense korfboog. Het venster is voorzien van een enkel raam met ruitpatroon in glas-in-lood. Rechts van dit venster bevindt zich een grote muuropening voorzien van een deurkozijn op hardstenen neuten en dorpel, met twee enkelruits naar binnen draaiende tuindeuren. Ter hoogte van de vloerlaag heeft de gevel een in donkere baksteen uitgekraagd rechthoekig kader, voorzien van het jaartal 1921. Onder een aangekapt wolfdak met keramische nokvorsten bevindt zich boven het jaartal een Vlaamse gevel, omsloten door geknikte knelplanken. In een horizontale beschieting bevinden zich twee 2-delige kozijnen voorzien van een 6- en 3-ruits draairaam. Het dakschild boven de dakkapel is ter hoogte van de daknok voorzien van een soortgelijke schoorsteen als op de eerder genoemde tegenoverliggende zijde.

De ACHTERGEVEL is aan de rechterzijde voorzien van een deurkozijn op hardstenen dorpel en neuten, afgesloten door een anderhalfsteens rondboog. Het kozijn heeft een opgeklampte houten deur. Boven de deur bevindt zich een houten luifel voorzien van een decoratief gesneden gootlijst met kraal. De luifel rust aan beide zijden op decoratief uitgekraagd metselwerk van vertikale strekken, met daarop houten korbelen. Links van de deur heeft de gevel een rechthoekig venster, voorzien van een 3-delig kozijn met drie gekoppelde draairamen. Verder naar links heeft de gevel een hoger aangebracht rechthoekig venster, voorzien van een beschoten middenstijl met aan beide zijden twee draairamen. Het linker gevelvlak heeft een soortgelijk venster en kozijn als het rechter gevelvlak, echter zonder oorspronkelijke roedenindeling. Onder een aangekapt wolfdak bevindt zich een brede Vlaamse gevel tussen geknikte knelplanken. Deze is voorzien van een horizontale beschieting, welke aan beide uiteinden is voorzien van rechthoekige vensters met 2-delig kozijn en 2 draairamen. Boven een trapsgewijs uitgekraagd geveldeel bevindt zich in het midden van de Vlaamse gevel een venster met drie afgeschuinde hoeken, voorzien van een 3-delig kozijn met drie draairamen.

Het INTERIEUR heeft behoudens enige beperkte wijzigingen de oorspronkelijke indeling behouden. Het pand heeft een centrale hal met bordestrap, voorzien van een rijk gesneden trappaal en getordeerde balusters. Rechts van de hal bevindt zich de woonkamer met daarachter de eetkamer. Links van de hal bevindt zich de oorspronkelijk werkkamer met daarachter de keuken. Het interieur bevat nog veel oorspronkelijke elementen zoals een zwart/wit geblokte tegelvloer in de hal, strakke geprofileerde marmeren schouwen in hal en eetkamer, geprofileerde houten vensterbanken, marmeren dorpels en geprofileerde houten vensterbanken. De oorspronkelijke paneeldeuren zijn voorzien van een schouderboogmotief.

Bij de villa behoort ook de gaaf bewaarde oorspronkelijke GARAGE in gelijksoortige bouwstijl. De garage is opgetrokken op rechthoekige grondslag en voorzien van een zadeldak met rieten dekking. De gevels hebben net als het hoofdhuis een doorlopende steense rollaag ter afsluiting van het hoge trasraam. Boven beide topgevels bevindt zich een eenvoudige houten windveer. De VOORGEVEL heeft opgeklampte gedeelde deuren, afgesloten door een anderhalfsteens segmentboog. Hierboven bevindt zich een smalle rechthoekige muuropening. De LINKER- en RECHTER ZIJGEVEL hebben in het midden een halfrond afgesloten opgeklampte deur onder een omhoog-stulping van het dakschild. Links en rechts van de deur is de gevel boven het trasraam voorzien van een 2-ruits klapraam. De ACHTERGEVEL is boven het trasraam aan de linkerzijde voorzien van een 3-delig kozijn met gekoppelde 6-ruits draairamen. Rechts hiervan bevindt zich een 2-ruits klapraam.

Waardering

VILLA met GARAGE in Engelse Landhuisstijl, gebouwd tussen 1920 en 1925 door A.J. Jansen.

- van architectuurhistorische waarde als gaaf bewaard voorbeeld van een villa in Engelse Landhuisstijl met invloeden van de Amsterdamse school. Het object is kenmerkend voor de ontwikkeling in het oeuvre van de architect A.J. Jansen in de periode tussen 1920 en 1925, die verantwoordelijk was voor de bouw van meerdere soortgelijke buitenverblijven in de regio. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten zoals het geavanceerde materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer de inspringende geveldelen met verschillende uitkragingen, de rieten kap, en de horizontale beschieting van de Vlaamse gevels.

- van stedebouwkundige waarde door de prominente situering aan de Lochemseweg.

- van cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een buitenhuis van de kapitaalkrachtige stedelijke elite, die vooral in deze regio veel buitenverblijven liet bouwen.