Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Handelsstraat 8
Stadskanaal, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1881
- Address
- Handelsstraat 8, 9501 ET Stadskanaal
- Place
- Stadskanaal
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.00035, 6.93267
- Monument number
- 516260
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding In 1881 in opdracht van T. Oosterwijk gebouwde DWARSHUISBOERDERIJ van het kop-hals-romptype met zijbaander. De in het oude centrum van de bebouwde kom, aan de oostzijde van het kanaal staande boerderij heeft een in eclectische stijl uitgevoerd woongedeelte in de vorm van een herenhuis, dat met de voorgevel op de weg is gericht. De boerderij staat dwars op het kanaal en de weg. In de oorspronkelijk rechts van de boerderij liggende tuin is in 1964 een kerk gebouwd. De boerderij heeft geen agrarische functie meer. Ten behoeve van het huidige gebruik is de indeling van de schuur is gewijzigd.
Omschrijving De boerderij bestaat uit een woongedeelte, een hals en een schuur, die alle zijn opgetrokken vanuit een rechthoekige plattegrond. WOONGEDEELTE. Het onderkelderde woonhuis heeft twee bouwlagen onder een met geglazuurde, zwarte pannen gedekt schilddak met schoorstenen met kapje op de beide nokhoeken. Evenals de gevels van de hals zijn de lijstgevels van het woonhuis boven de gepleisterde plinten opgetrokken in rode kalkzandsteen, respectievelijk voorzien van een later opgebrachte bekleding van kalkzandsteen. Alleen het zichtbare bovenste deel van de achtergevel van het huis laat nog de oorspronkelijke baksteen zien. De gevels worden geleed door lisenen en kordonlijstjes en worden beëindigd door omlopende entablementen met geprofileerde gootlijsten. In de gevels rechtgesloten vensters met T-ramen, staande boven hardstenen onderdorpels. De symmetrische voorgevel heeft een hoger opgaande, terugstaande ingangstravee, die wordt bekroond door een topgeveltje met bol op de deklijst. De door middel van lisenen geaccentueerde hoeken staan overhoeks. De middentravee staat boven een drie treden hoge hardstenen stoep en bevat tussen gepleisterde pilasters en een geprofileerd kalf staande, bewerkte vleugeldeuren met naald. Het rondboogvormige bovenlicht wordt omlijst door een rondboog van pleisterwerk met blokmotief. Het balkon boven de deur rust op overhoekse consoles, die aan de hoeklisenen zijn bevestigd. Het balkon heeft een eenvoudige houten spijlenbalustrade. Op het balkon komen openslaande glas-paneeldeuren uit. Deze staan onder een rondboogvormig bovenlicht en een gepleisterde omlijsting met zwikken in de hoeken en een frontonbekroning. De eveneens rondboogvormige, openslaande zolderdeuren staan onder een gepleisterde Florentijnse boog. De twee keer twee vensters op de begane grond staan onder versierde, afhangende kroonlijsten met sluitstenen en diamantkoppen, die de bovenramen omlijsten. De kroonlijsten van de verdiepingsvensters zijn doorgetrokken over de lisenen en eveneens voorzien van sluitstenen. In de twee traveeën brede linker (noordzijde) zijgevel staan vier vensters, waarvan de bovenramen een omlijsting hebben als die van de vensters in de voorgevel. De vensters in de linker travee zijn blind, die in de rechter hebben T-ramen. De rechter (zuidzijde) is voorzien van vensters als die in de voor- en de linker zijgevel. HALS. De één bouwlaag met mezzanino (zaadzolder) hoge hals staat onder een met geglazuurde zwarte pannen gedekt zadeldak met gietijzeren dakgoten met ojiefprofiel. In de door lisenen gelede noordgevel twee rechtgesloten vensters en twee liggende zoldervensters. Hiertussen ligt een dunne kordonlijst. Geheel links in de gevel bevindt zich een gietijzeren roosvenster. De eveneens door lisenen en een dunne kordonlijst gelede zuidgevel bevat een venster met T-raam, twee stel openslaande terrasdeuren met bovenlicht, een vleugeldeur met gietijzeren raamroosters en vier liggende zoldervensters, waarvan het rechter blind is. SCHUUR. De in schone baksteen opgetrokken schuur staat onder een zadeldak, dat is gedekt met rode en gesmoorde pannen. De schuur heeft een doorrit aan de noordzijde met inrijdeuren in de westelijke en de oostelijke kopgevel. Een deel van de gevelopeningen in de deels opnieuw opgetrokken langsgevels is gewijzigd. De kopgevel van het type puntgevel aan de achterzijde is vrijwel symmetrisch ingedeeld met getoogde en ronde gevelopeningen en staafankers. Rechts in de gevel staan de inrijdeuren onder een getoogde houten latei, rollaag en een gietijzeren roosvenster. Links ervan drie vensters, twee deuren onder bovenlicht en een klein rond venster links in de gevel. Op een niveau hoger bevinden zich twee gietijzeren roosvensters en twee vensters. Hoog in de gevel staat een groot roosvenster met decoratief maaswerk van ijzer.
Waardering
De boerderij is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de ensemblewaarde.
De boerderij is van cultuurhistorisch belang als een goed voorbeeld van een typologische ontwikkeling in de boerderijenbouw in Nederland in het algemeen en als een bijzonder voorbeeld van een monumentale herenboerderij in het noorden van het land, waar het object bovendien representatief is voor een economische ontwikkeling.
De boerderij is van architectuurhistorisch belang als een goed voorbeeld van een in een eclectische stijl gebouwde herenboerderij met voor de bouwtijd karakteristieke hoofdvorm, detaillering en materiaalgebruik.
De boerderij heeft tevens ensemblewaarde vanwege de prominente situering aan het kanaal in het oude deel van Stadskanaal.
De boerderij is tevens van belang vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van het exterieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction A TRANSVERSE-PLAN FARMHOUSE of the head-neck-body type with side extension, built in 1881 by order of T. Oosterwijk. The farmhouse, situated in the old centre of the built-up area, on the east side of the canal, has a residential section executed in eclectic style in the form of a manor house, which is oriented towards the road with its front facade. The farmhouse stands transverse to the canal and the road. In the garden originally lying to the right of the farmhouse, a church was built in 1964. The farmhouse no longer has an agricultural function. For the purposes of its current use, the layout of the barn has been modified.
Description The farmhouse consists of a residential section, a neck section and a barn, all erected from a rectangular floor plan. RESIDENTIAL SECTION. The cellared dwelling house has two storeys under a hipped roof covered with glazed black tiles with chimneys with caps on both ridge ends. Like the gables of the neck section, the cornice-topped facades of the residential house above the rendered plinths are built in red calcium silicate brick, respectively provided with a later-applied facing of calcium silicate brick. Only the visible upper part of the rear facade of the house still shows the original brickwork. The gables are articulated by pilasters and stringcourses and are terminated by running entablatures with profiled gutters. In the gables are flush windows with T-glazed frames, standing above hard stone sills. The symmetrical front facade has a higher-rising, recessed entrance bay, which is crowned by a small gable with ball on the roofline. The corners, accentuated by means of pilasters, stand at angles. The central bay stands above a hard stone stoop three steps high and contains, between rendered pilasters and a profiled capital, worked wing doors with needle bolts. The semicircular fanlight is framed by a semicircular arch of plasterwork with block motif. The balcony above the door rests on angled consoles, which are attached to the corner pilasters. The balcony has a simple wooden balustrade. Glass panel doors opening outwards come out onto the balcony. These stand under a semicircular fanlight and a rendered frame with corbels at the corners and a pediment crown. The likewise semicircular, opening attic doors stand under a rendered Florentine arch. The two by two windows on the ground floor stand under decorated, hanging cornices with keystones and diamond heads, which frame the upper lights. The cornices of the upper-storey windows are continued over the pilasters and likewise provided with keystones. In the two bays wide left (north side) side gable are four windows, the upper lights of which have a frame like those of the windows in the front facade. The windows in the left bay are blind, those in the right have T-glazed frames. The right (south side) is provided with windows like those in the front and left side gables. NECK SECTION. The one-storey-with-mezzanine (seed loft) high neck section stands under a gabled roof covered with glazed black tiles with cast-iron gutters with ogee profile. In the north gable articulated by pilasters are two flush windows and two horizontal attic windows. Between these lies a thin stringcourse. Far left in the gable is a cast-iron grid window. The likewise pilaster and thin stringcourse articulated south gable contains a window with T-glazed frame, two sets of opening terrace doors with fanlight, a wing door with cast-iron window grilles and four horizontal attic windows, of which the right is blind. BARN. The barn, erected in fair-faced brickwork, stands under a gabled roof covered with red and smoked tiles. The barn has a passage on the north side with entrance doors in the western and eastern end gables. Part of the gable openings in the partly newly erected longitudinal facades has been altered. The end gable of the pointed gable type on the rear side is laid out almost symmetrically with arched and round gable openings and staffed anchors. Right in the gable are the entrance doors under an arched wooden lintel, roll moulding and a cast-iron grid window. To the left of it three windows, two doors under fanlight and a small round window left in the gable. On a level higher are two cast-iron grid windows and two windows. High in the gable is a large grid window with decorative iron tracery.
Valuation
The farmhouse is of general importance because of its cultural-historical, architectural-historical and group value.
The farmhouse is of cultural-historical importance as a good example of a typological development in farmhouse building in the Netherlands in general and as a particularly notable example of a monumental manor farmhouse in the north of the country, where the object is moreover representative of an economic development.
The farmhouse is of architectural-historical importance as a good example of a manor farmhouse built in an eclectic style with characteristic main form, detailing and material use of the building period.
The farmhouse also has group value because of its prominent situation on the canal in the old part of Stadskanaal.
The farmhouse is also of importance because of the relatively high degree of integrity of its exterior.
Nearby in the register
- Woonhuis, Handelsstraat 17Woonhuisunder 1 mi
- Winkelwoning, Handelsstraat 59Werk-woonhuisunder 1 mi
- Tweede Verlaat/OlthofsverlaatWaterkering en -doorlaatunder 1 mi
- Kerk, Poststraat 30Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.