Rijksmonumentenregister · Netherlands
Abel Tasman
Delfzijl, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1930
- Address
- Abel Tasmanplein 4, 9934 GD Delfzijl (Eemsdelta 20)
- Place
- Delfzijl
- Municipality
- Eemsdelta
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.33119, 6.92157
- Monument number
- 516191
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1901 map "Composite: 172. Emden. (Germany)" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
SCHOOLGEBOUW, oorspronkelijk genaamd Noorderkweekschool Abel Tasman, gebouwd in 1930 door gemeente-architect C.C.J. Welleman en de aannemers firma Gebr. De Boer uit Delfzijl in een verstrakte regionale Amsterdamse School-stijl. In 1856 werd de school voor nijverheid en zeevaart opgericht. Pas in 1930 kreeg de school een nieuw gebouw. Uit een situatietekening uit 1941 blijkt dat de inrichting van de openbare ruimte bestond uit een driehoekig perceel afgescheiden van de weg door een laag bakstenen hekwerk met aan de voorzijde van de school een driehoekig plantsoen. Deze inrichting is in de loop der tijd gewijzigd. Sinds 1988 is het IVAK, een instelling voor sociaal-culturele doeleinden, in de school gevestigd. Voor deze nieuwe functie hebben enkele ondergeschikte wijzigingen plaatsgevonden: de vensterindeling werd veranderd omdat van één lokaal twee werden gemaakt, de roedenverdeling verdween in sommige vensters en er werden nieuwe dakkapellen geplaatst.
De school is gelegen op een ruime driehoekige kavel achter de oude vestingsgracht aan de kop van een uitbreidingswijk uit de jaren dertig, een gebied met bijzondere stedebouwkundige en architectonische waarde. Rondom het terrein (haag)beplanting en esdoorns. Aan de voorzijde ligt centraal een pad, met aan weerszijden een perk, dat toegang verleent tot de school; aan de achterzijde en deels aan de linker- en rechterzijde een laag bakstenen muurtje; centraal aan de achterzijde een tweedelig houten hek met aan weerszijden een els; aan de rechterzijde een niet-originele oprit. De school is een herinnering aan de zeevaart, die historisch gezien van groot belang is geweest voor de ontwikkeling van Delfzijl.
Omschrijving
Het SCHOOLGEBOUW is opgebouwd uit een drie bouwlagen hoog plat volume met aan de achterzijde een hoger opgaand deel, met aan weerszijden een twee bouwlagen tellende vleugel onder schilddak. Aan de zijkant van de rechter vleugel een één bouwlaag hoge fietsenberging onder schilddak waarachter een twee bouwlagen hoog rechthoekig volume onder schilddak, dwars op de vleugel geplaatst. Het schoolgebouw op nagenoeg rechthoekige plattegrond is opgetrokken in rode baksteen op een trasraam van bruin/paarse baksteen en wordt gedekt door een samengestelde kap waarop opnieuw verbeterde zwarte Hollandse pannen; overkragende houten goot; bruin/paars bakstenen fries; aan de voorzijde twee dakkapellen onder plat dak waarin een driedelig venster, aan de oostzijde een dakkapel waarin een liggend venster, in de achtergevel vier niet-originele dakkapellen; één gemetselde schoorsteen.
De gevels van het hoge platte volume worden beëindigd door een uitkragende betonnen rand, waaronder een bruin/paars bakstenen fries en waarboven een rand van staande dakpannen; bruin/paars bakstenen onderbouw. De gevels worden geleed door liggende meerdelige vensters met drieruits zij- en bovenlichten onder een rollaag en onderdorpel van zwarte tegels.
De entree bevindt zich in de voorgevel (noordzijde) van het risalerende geveldeel van het platte volume, dat wordt omlijst door bruin/paars bakstenen pilasters en bekroond met twee houten vlaggenmasten. De entree in portiek bestaat uit dubbele houten deuren waarin glas en ijzeren platen aan de onderzijde, onder een natuurstenen en betonnen luifel; drie treden hoge gemetselde stoep; niet-originele opgang voor invaliden; aan weerszijden een gemetselde halfronde bloembak; aan de rechterzijde een brievenbus. Boven de entree twee vensters met zij- en vijfdelig bovenlicht. Aan de rechterzijde een driedelig venster, twee vensters met zij- en vierdelig bovenlicht en een driedelig venster. In de voorgevel van de linker vleugel twee vensters met tweedelige zij- en zesdelige bovenlichten en twee vensters met zij- en vierdelige bovenlichten; op de hoek een rechthoekige gemetselde bloembak. In de voorgevel van de rechter vleugel vier tweedelige vensters, twaalf kleine vensters en een niet-originele deur. In de voorgevel van de fietsenberging centraal een houten paneeldeur onder een betonnen luifel op betonnen klossen; aan weerszijden een driedelig venster en twee rechthoekige gemetselde bloembakken.
In het linker naar voren springende geveldeel van de oostgevel twee vensters met zij- en vierdelig bovenlicht. In het rechter geveldeel twee staande vensters met tweedelig bovenlicht en twee vensters met zij- en vierdelig bovenlicht.
In de achtergevel (zuidzijde) van het risalerende geveldeel van het platte volume centraal een tweedelig liggend venster met aan weerszijden een houten paneeldeur met tweeruits zijlicht onder een betonnen luifel op betonnen klossen waarvoor een drie treden hoge natuurstenen stoep. Boven de deuren vier staande smalle vensters met roedenverdeling. Aan de linkerzijde in het dak een driedelig venster. In de achtergevel van de linker vleugel vier vensters met tweedelige zij- en zesdelige bovenlichten. In de achtergevel van de rechter vleugel vier vensters met tweedelige zij- en zesdelige bovenlichten. In de gevel van het naar voren springende bouwvolume links aan de achterzijde een venster met tweedelige zij- en vierdelige bovenlichten (oorspronkelijk dubbele paneeldeuren) waarvoor een niet-originele bloembak en waarboven een venster met tweedelige zij- en zesdelige bovenlichten. Aan de rechter zijkant twee staande zesdelige vensters (onderste deels dichtgezet).
In de westgevel vier vensters met zij- en vierdelig bovenlicht. In de westgevel van de naar voren springende fietsenberging niet-originele garagedeuren. In de westgevel van de rechter vleugel een driedelig venster (drieruits).
In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: de plattegrond, bestaande uit een centrale hal met aan weerszijden gangen die toegang verlenen tot de lokalen, de gladde houten deuren, in de hal en gangen de rood/zwart/witte tegelvloer, de lambrizering van gele tegels, de dubbele houten tochtdeuren waarin glas, de natuurstenen bordestrappen met houten balustrade en tegellambrizering.
Waardering
Zeevaartschool van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een zeevaartschool uit 1930 in de provincie Groningen
- vanwege de opvallende vormgeving en detaillering
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur
- als goed voorbeeld van het oeuvre van gemeente-architect C.C.J. Welleman
- vanwege de bijzondere en beeldbepalende ligging aan de kop van een uitbreidingswijk met bijzondere architectonische en stedebouwkundige waarde
- als herinnering aan de zeevaart, historisch gezien van groot belang voor Delfzijl
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
SCHOOLBUILDING, originally called Noorderkweekschool Abel Tasman, built in 1930 by municipal architect C.C.J. Welleman and the contracting firm Gebr. De Boer from Delfzijl in a strict regional Amsterdam School style. In 1856 the school for crafts and seafaring was founded. Only in 1930 did the school receive a new building. From a site plan from 1941 it appears that the arrangement of the public space consisted of a triangular plot separated from the road by low brickwork fencing with a triangular garden in front of the school. This arrangement has been modified over time. Since 1988 the IVAK, an institution for socio-cultural purposes, has been housed in the school. For this new function some minor alterations took place: the window arrangement was changed because one classroom was divided into two, the glazing bars disappeared in some windows and new roof dormers were installed.
The school is located on a spacious triangular lot behind the old fortified moat at the head of an expansion district from the nineteen-thirties, an area of particular town-planning and architectural value. Around the grounds (hedge) planting and maples. At the front there is centrally a path, with a bed on either side, which provides access to the school; at the rear and partly on the left and right sides a low brick wall; centrally at the rear a two-part wooden gate with an alder on either side; on the right side a non-original drive. The school is a reminder of seafaring, which historically has been of great importance for the development of Delfzijl.
Description
The SCHOOLBUILDING consists of a three-storey high flat volume with a higher section at the rear, with a two-storey wing under a hipped roof on either side. At the side of the right wing a one-storey bicycle shed under a hipped roof behind which a two-storey rectangular volume under a hipped roof, placed transverse to the wing. The schoolbuilding on a nearly rectangular floor plan is built in red brick on a brick base of brown/purple brick and is covered by a composite roof covered with newly improved black Dutch tiles; overhanging wooden gutter; brown/purple brick frieze; on the front two roof dormers with flat roof containing a three-part window, on the east side a roof dormer containing a horizontal window, on the rear facade four non-original roof dormers; one brick chimney.
The facades of the high flat volume are terminated by a projecting concrete edge, below which is a brown/purple brick frieze and above which is a course of standing roof tiles; brown/purple brick base. The facades are articulated by horizontal multi-part windows with three-pane side and fanlights under a roll course and sill of black tiles.
The entrance is located in the front facade (north side) of the projecting facade section of the flat volume, which is framed by brown/purple brick pilasters and topped with two wooden flagpoles. The entrance in a porch consists of double wooden doors with glass and iron plates at the bottom, under a natural stone and concrete canopy; three-step brick stoop; non-original ramp for disabled access; on either side a brick semi-circular planter; on the right side a letterbox. Above the entrance two windows with side and five-part fanlight. On the right side a three-part window, two windows with side and four-part fanlights and a three-part window. In the front facade of the left wing two windows with two-part side and six-part fanlights and two windows with side and four-part fanlights; on the corner a rectangular brick planter. In the front facade of the right wing four two-part windows, twelve small windows and a non-original door. In the front facade of the bicycle shed centrally a wooden panel door under a concrete canopy on concrete blocks; on either side a three-part window and two rectangular brick planters.
In the left projecting facade section of the east facade two windows with side and four-part fanlight. In the right facade section two vertical windows with two-part fanlight and two windows with side and four-part fanlight.
In the rear facade (south side) of the projecting facade section of the flat volume centrally a two-part horizontal window with on either side a wooden panel door with two-pane side light under a concrete canopy on concrete blocks in front of which a three-step natural stone stoop. Above the doors four vertical narrow windows with glazing bars. On the left side in the roof a three-part window. In the rear facade of the left wing four windows with two-part side and six-part fanlights. In the rear facade of the right wing four windows with two-part side and six-part fanlights. In the facade of the projecting building volume on the left at the rear a window with two-part side and four-part fanlights (originally double panel doors) in front of which a non-original planter and above which a window with two-part side and six-part fanlights. On the right side two vertical six-part windows (lower part partly filled in).
In the west facade four windows with side and four-part fanlight. In the west facade of the projecting bicycle shed non-original garage doors. In the west facade of the right wing a three-part window (three-pane).
In the INTERIOR the following are of note: the floor plan, consisting of a central hall with corridors on either side providing access to the classrooms, the smooth wooden doors, in the hall and corridors the red/black/white tile floor, the wainscoting of yellow tiles, the double wooden draught doors with glass, the natural stone grand staircase with wooden balustrade and tile wainscoting.
Valuation
Seafaring school of general importance due to its architectural and cultural-historical value:
- as an example of a seafaring school from 1930 in the province of Groningen
- due to its striking design and detailing
- due to the relatively high degree of integrity of both exterior and parts of the interior
- as a good example of the work of municipal architect C.C.J. Welleman
- due to its special and visually distinctive location at the head of an expansion district with special architectural and town-planning value
- as a reminder of seafaring, historically of great importance for Delfzijl
Nearby in the register
- Pastorie(F), Buitensingel 18Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- St. Jozeph ParochieKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Menno van Coehoornsingel 25Woonhuisunder 1 mi
- AdamIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.