TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

De Kruisberg

Heemskerk, Noord-Holland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Boerderij
Function
Boerderij(M1)
Category
onroerend gebouwd
Built
1869
Address
Kruisberg 4 A, Locatie: Heemskerkerduin, 1969 MR Heemskerk
Place
Heemskerk
Province
Noord-Holland
Country
Netherlands
Coordinates
52.52394, 4.62748
Monument number
515941

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1838 map "Amsterdam" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

STOLPBOERDERIJ 'De Kruisberg' uit 1869, gelegen aan de westrand van een duinontginning en op de oostelijke helling van de beboste Kruisberg. Deze stolpboerderij van het afgeleide West-Friese type werd gebouwd in opdracht van J. Spaans Jz. uit Barsingerhorn en de gebroeders K.S. en D.Jz. Kaan, landbouwondernemers te Wieringerwaard. Gezamenlijk hadden zij in het genoemde jaar het circa 800 hectare grote Heemskerkerduin gekocht, waarna zij begonnen met een grootschalige ontginning in het gebied rond de Kruisberg. In 1872 was 200 hectare voor akkerbouw in gebruik waarvan verreweg het grootste deel voor de teelt van aardappelen. Dit bleek op de arme zandgrond geen succes: reeds in 1878 waren de meeste akkers weer woeste grond en twee jaar later verkochten de eigenaren het Heemskerkerduin. De stolpboerderij is inwendig verbouwd.

Omschrijving

Op rechthoekig grondplan gebouwde stolpboerderij onder een schilddak met rode (voor- en zijschilden) en gesmoorde (achterschild) Hollandse pannen. Zowel op het voor- als achterschild staat een in grondvlak vierkante schoorsteen van rode machinale baksteen. De gevels zijn opgetrokken in rode handvormsteen (formaat circa 22 x 5 cm) in halfsteens verband met snijvoeg, en worden afgesloten door een bakgoot op geprofileerde klampen. In de voorgevel (NO) is links en in het midden een negenruits schuifvenster aangebracht. Rechts van het door schootankers geflankeerde middenvenster bevindt zich een klein vierruits draaivenster, en rechts naast het linker venster de voordeur, een opgeklampte deur van vertikale kraalschroten met een drieruits bovenlicht. De terugliggende dubbele darsdeur rechts is samengesteld uit opgeklampte vertikale rabatdelen. De muurdelen direct ter weerszijden van de darsdeur zijn zwaarder uitgevoerd (geen halfsteens maar kruisverband). De lange zijgevels hebben een gecementeerde plint en worden verstevigd door tweesteens brede lisenen die de gevels op regelmatige wijze in negen traveeën geleden. In de vierde travee van de rechterzijgevel (NW) bevindt zich een schuurdeur van rabatdelen. De overige acht traveeën van de rechterzijgevel zijn elk voorzien van een halfrond gietijzeren tuimelraam. De linkerzijgevel (ZO) heeft tweeruits valramen van hout (vroeger halfronde stalramen als in de rechterzijgevel). De achtergevel (ZW) wordt door drie lisenen geleed en telt vier halfronde gietijzeren tuimelramen. Rechts van het meest linker stalvenster bevindt zich een schuurdeur met drieruits bovenlicht.

De inwendige houten draagconstructie bestaat uit een dubbel vierkant.

Waardering

De stolpboerderij 'De Kruisberg' is van algemeen belang wegens cultuur- en architectuurhistorische waarde als merendeels gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een in het kader van een duinontginning gebouwde stolpboerderij uit het derde kwart van de negentiende eeuw. De boerderij heeft tevens situationele waarde vanwege de bijzondere ligging op de grens van een duinontginning en een beboste duintop.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

STOLP FARMHOUSE 'De Kruisberg' from 1869, located on the western edge of a dune reclamation and on the eastern slope of the wooded Kruisberg. This stolp farmhouse of the derived West Frisian type was built on the orders of J. Spaans Jz. from Barsingerhorn and the brothers K.S. and D.Jz. Kaan, agricultural entrepreneurs at Wieringerwaard. Together they had purchased the approximately 800 hectare Heemskerkerduin in the said year, after which they began large-scale reclamation in the area around the Kruisberg. In 1872, 200 hectares were in use for arable farming of which by far the largest part was for the cultivation of potatoes. This proved unsuccessful on the poor sandy soil: already in 1878 most of the fields were waste ground again and two years later the owners sold the Heemskerkerduin. The stolp farmhouse has been internally renovated.

Description

Stolp farmhouse built on a rectangular ground plan under a hipped roof with red (front and side hipped ends) and smothered (rear hipped end) Dutch tiles. On both the front and rear hipped end stands a square in ground plan chimney of red machine-made brick. The gables are built up in red hand-moulded brick (format approximately 22 x 5 cm) in half-brick bond with struck joint, and are finished with a roof gutter on profiled cleats. In the front gable (NE) on the left and in the middle a nine-pane sash window has been installed. To the right of the centre window flanked by wall anchors is a small four-pane casement window, and to the right next to the left window is the front door, a pegged door of vertical beaded planks with a three-pane fanlight. The recessed double threshing floor door on the right is composed of pegged vertical rabatted sections. The wall parts directly on either side of the threshing floor door are more heavily executed (not half-brick but cross bond). The long side gables have a cemented plinth and are reinforced by two-brick wide pilasters that divide the gables in a regular manner into nine bays. In the fourth bay of the right side gable (NW) is a barn door of rabatted sections. The remaining eight bays of the right side gable are each provided with a semicircular cast-iron tilting window. The left side gable (SE) has two-pane wooden case windows (formerly semicircular stable windows as in the right side gable). The rear gable (SW) is divided by three pilasters and has four semicircular cast-iron tilting windows. To the right of the leftmost stable window is a barn door with a three-pane fanlight.

The internal wooden load-bearing structure consists of a double square.

Valuation

The stolp farmhouse 'De Kruisberg' is of general importance for its cultural and architectural historical value as a largely well-preserved example of a stolp farmhouse built in the context of dune reclamation from the third quarter of the nineteenth century. The farmhouse also has situational value because of its exceptional location on the boundary between a dune reclamation and a wooded dune top.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map