Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kunstbewaarplaats, Duingebied
Heemskerk, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Opslag
- Function
- Kunstbewaarplaats
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1940
- Address
- Duingebied, Achterweg, Heemskerkerduin Heemskerk
- Place
- Heemskerk
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.51543, 4.62463
- Part of complex
- 515934
- Monument number
- 515936
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity of Amsterdam LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1930 map "Handelskaart van Nederland / naar de nieuwste officiëele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Aangeaarde, in beton uitgevoerde KUNSTBEWAARPLAATS, als onderdeel van het in 1940-1941 gebouwde complex met twee van dergelijke bewaarplaatsen. De bunkers zijn gebouwd naar ontwerp van J. Emmen, hoofdingenieur bij de Rijksgebouwendienst. Opdrachtgever van het complex was de Contactcommissie voor de bescherming van culturele waarden tegen oorlogsgevaren.
Omschrijving
De ingang van de noordoostelijke KUNSTBEWAARPLAATS bestaat uit een in de zandheuvel erboven uitgespaarde open gang van enkele meters met aflopende zijwanden van gewapend beton waarop lage divergerende zijmuurtjes aansluiten die samengesteld zijn uit betonnen platen. In de linker gangwand bevindt zich een stalen deur waarachter de ruimte voor het noodaggregaat dat in geval de stroom uitviel de luchtontvochtigingsapparaten in beide bunkers van elektriciteit moest voorzien. Linksboven de ingang staat op de beboste heuvel de bijbehorende betonnen schoorsteen (80 x 80 cm, ongeveer anderhalve meter hoog en afgedekt met een betonnen plaat van 1,20 bij 1,20 m). Voor het begin van de betonnen gangvloer ligt een door een rond tralierooster afgesloten rondgemetselde put waarin het regenwater weg kan lopen. Achter de hoge plaatstalen toegangsdeur tot de geheel in gewapend beton gegoten bunker zet de 1,50 meter brede en circa 4,70 meter hoge gang zich enkele tientallen meters voort tot aan een zware 17 cm dikke stalen kluisdeur. Voorbij deze deur mondt de gang na enkele meters uit in een ongeveer vijftien meter lange voorhal met een zelfde hoogte en een breedte tot circa 3,30 meter. Haaks hierop zijn links twee naast elkaar gelegen rechthoekige kluizen van zeven bij negen meter gesitueerd. Door het haaks op elkaar staan van de gang en de kluizen kon de drukgolf van een eventuele bominslag beter opgevangen worden. De hoogte van de twee kluizen bedraagt eveneens circa 4,70 meter, zodat hier de grote schuttersstukken van het Rijksmuseum opgeslagen konden worden. Links van de ingang van elke kluis (de achterste had een extra brede scherf- en gasvrije deur) is in de voorhal een rechthoekige betonnen ruimte afgescheiden waarin een luchtontvochtigingsinstallatie staat opgesteld. Beide motorkamers hebben een 2 mm dikke stalen deur. De vochtige lucht wordt vanaf de motorkamer via aan ijzeren beugels tegen het plafond bevestigde eternietbuizen afgevoerd naar ventilatie-openingen boven de toegangsdeur tot de bunker (de buizen zijn om de dikke kluisdeur heen gelegd). Als extra bescherming voor de topstukken in de achterste kluis is in de voorhal ter hoogte van de achterste motorkamer een stalen deur van 9 mm dik plaatstaal aangebracht. De voorste kluis heeft dezelfde indeling als de twee kluizen in de zuidwestelijke bunker: een circa 2,30 breed middenpad en ter weerszijden hiervan vier ruim twee meter brede vakken die van elkaar gescheiden worden door drie 29,5 cm dikke dwarsmuren van 2,35 meter. Bovenlangs de zijmuren loopt een uitkragende betonrand waarop de rails voor de uitschuifbare schilderijrekken rustten. De achterste kluis kent een afwijkende indeling met op circa twee meter van de linker wand een muur in de lengterichting (vermoedelijk bestemd voor de grootste schuttersstukken) en rechts van het midden vier door drie dwarsmuren van 2 meter gescheiden vakken. De langsmuur eindigt op enkele meters van de voormuur en is aan de linkerzijde voorzien van drie één meter lange dwarsmuurtjes. De vloer van de kluizen is 50 cm dik, de wanden hebben een dikte van 80 cm, en de dikte van de plafonds bedraagt 1,50 meter. Hier bovenop kwam een zanddekking van maar liefst twaalf meter (oorspronkelijk begroeid met helmgras, nu evenals de omgeving bebost).
Waardering
De kunstbewaarplaats is van algemeen belang als historisch-functioneel onderdeel van het bunkercomplex. Van cultuurhistorische waarde vanwege de bestemming welk is verbonden met de geschiedenis van de veiligstelling tegen oorlogsdreiging van topstukken uit het Nederlands culturele erfgoed tijdens de tweede werldoorlog.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Earth-covered, concrete-built ART STORAGE FACILITY, as part of the complex built in 1940-1941 with two such storage facilities. The bunkers were built to the design of J. Emmen, chief engineer at the Rijksgebouwendienst. The commissioning party for the complex was the Contact Committee for the Protection of Cultural Values Against War Dangers.
Description
The entrance to the northeastern ART STORAGE FACILITY consists of an open passage of several metres hollowed out in the sand dune above it with sloping side walls of reinforced concrete to which low diverging side walls of concrete slabs are attached. In the left passage wall is a steel door behind which is the space for the emergency generator which, in case of power failure, was to supply electricity to the air dehumidifying apparatus in both bunkers. To the upper left of the entrance stands the associated concrete chimney (80 x 80 cm, approximately one and a half metres high and covered with a concrete slab of 1.20 by 1.20 m) on the wooded hillside. Before the beginning of the concrete passage floor lies a brick-built circular pit sealed with a round grating into which rainwater can drain. Behind the tall sheet-steel entrance door to the bunker, which is entirely cast in reinforced concrete, the 1.50 metre wide passage, approximately 4.70 metres high, continues for several tens of metres until a heavy 17 cm thick steel vault door. Beyond this door the passage opens after several metres into an approximately fifteen metre long vestibule of the same height and a width of up to approximately 3.30 metres. At right angles to this are two rectangular vaults situated side by side on the left, each seven by nine metres. By the perpendicular arrangement of the passage and the vaults, the blast wave from a possible bomb impact could be better absorbed. The height of the two vaults is likewise approximately 4.70 metres, so that the large historical paintings from the Rijksmuseum could be stored here. To the left of the entrance to each vault (the rear one had an extra wide blast and gas-sealed door) a rectangular concrete space is separated off in the vestibule in which an air dehumidifying installation is positioned. Both engine rooms have a 2 mm thick steel door. The humid air is conducted from the engine room via asbestos cement tubes attached to iron brackets to the ceiling towards ventilation openings above the bunker entrance (the tubes run around the thick vault door). As extra protection for the top pieces in the rear vault, a 9 mm thick sheet-steel door is installed in the vestibule at the level of the rear engine room. The front vault has the same layout as the two vaults in the southwestern bunker: an approximately 2.30 metre-wide central passage and on either side of this four compartments over two metres wide which are separated from each other by three 29.5 cm thick cross walls of 2.35 metres. Along the top of the side walls runs a projecting concrete edge on which the rails for the extendable painting racks rested. The rear vault has a different layout with, approximately two metres from the left wall, a wall running lengthwise (presumably intended for the largest historical paintings) and to the right of the centre four compartments separated by three cross walls of 2 metres. The lengthwise wall ends several metres from the front wall and is provided on the left side with three cross walls one metre long. The vault floor is 50 cm thick, the walls have a thickness of 80 cm, and the thickness of the ceilings is 1.50 metres. On top of this came a sand covering of no less than twelve metres (originally covered with marram grass, now wooded like the surroundings).
Valuation
The art storage facility is of general importance as a historical-functional component of the bunker complex. Of cultural-historical value because of its purpose which is connected with the history of the securing against wartime threat of top pieces from Dutch cultural heritage during the Second World War.
Nearby in the register
- Kunstbewaarplaats, DuingebiedOpslagunder 1 mi
- Wachtpost, DuingebiedMilitair wachtgebouwunder 1 mi
- De KruisbergBoerderijunder 1 mi
- 't VoerhuisBedrijfs-,fabriekswoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.