Rijksmonumentenregister · Netherlands
Schoenmakerij, Wijk 3 28
Urk, Flevoland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Nijverheid
- Function
- Schoenmakerij
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1880 - 1885
- Address
- Wijk 3 28, 8321 EX Urk (and others)
- Place
- Urk
- Province
- Flevoland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.66196, 5.59498
- Monument number
- 515907
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Twee bij elkaar behorende panden, waarvan het rechter waarschijnlijk omstreeks 1880 werd gebouwd. Het in meer traditionele Urker stijl gebouwde linker pand is mogelijk iets ouder. Samen vormen ze al heel lang een functionele eenheid. Ze dienden tot 1930 als bakkerij met bakkerswinkel en woning voor Lucas Brouwer. In 1930 werd Wijk 3 nr.28 voornamelijk inwendig verbouwd, toen Dubbele de Boer er een SCHOENENWINKEL met SCHOENMAKERIJ in vestigde. Het interieur van de schoenenwinkel is nog voor een belangrijk deel in oorspronkelijke staat bewaard gebleven. Ook de ruimte-indeling is nog grotendeels ongewijzigd. De panden zijn momenteel in gebruik als woonhuis. De bescherming betreft zowel het in de omschrijving vermelde exterieur als het interieur van beide bouwdelen, die na 1930 niet meer zijn gewijzigd. De woning aan de achterkant (Wijk 3 nr. 28a) maakt ook deel uit van het geheel. Met name op de begane grond zijn de panden helemaal in elkaar gebouwd en vormen ze een onlosmakelijke eenheid. Op de verdieping worden de panden met elkaar verbonden door een zolderdeur. Het is mogelijk dat het destijds een ensemble rug-aan-rug woningen betrof.
Omschrijving
Het monument is opgebouwd uit een vanuit rechthoekige plattegrond opgetrokken pand bestaat uit een verdiepingloos linker deel onder een met rode Hollandse pannen gedekt zadeldak en een eveneens verdiepingloos rechter deel onder een met gegolfde friese pannen gedekt schilddak met een schoorsteen op de rechter nokhoek. De woning aan de achterzijde heeft eveneens een rechthoekige plattegrond, is voorzien van een verdieping en wordt overkapt door zadeldak (rode verbeterde Hollandse pannen). Tussen de beide kappen aan de voorzijde bevindt zich een houten verbindingsstuk met zadeldak, waarmee de zolders van beide volumes met elkaar zijn verbonden. De puntgevel van het linker bouwdeel is voorzien van een gepleisterde plint en drie rechtgesloten vensters met T-ramen. Het linker venster is de vervanger van een deur. De geveltop is beschoten en bevat een eveneens rechtgesloten, vernieuwd zoldervenster, een ijzeren beugel en een bekroning in de vorm van een houten makelaar. Het rechter volume met gepleisterde plint had aanvankelijk een andere gevelindeling en heeft links in de gevel een oude paneeldeur met kruisraam en zware drempel onder een geprofileerd kalf en bovenlicht onder strek. Hier rechts van ligt een keldervenster met daarboven twee voormalige etalagevensters, die oorspronkelijk identiek waren aan de twee rechter, iets minder hoge vensters. Deze staan onder een anderhalf steen hoge strek en zijn behangen met persiennes. Het rechter van de twee hogere vensters staat in een middenrisaliet en verving waarschijnlijk in 1930 een deur. De gevelbeëindiging is een houten lijst met op houten klampen rustende dakgoot. Het voorste dakschild is voorzien van een negentiende eeuwse houten dakkapel met zadeldak, openslaand dubbel raam, beschoten top, makelaartje en vleugelstukken. De rechter dakkapel is toegevoegd en voorzien van een lessenaardak en brede vensterpartij. De noordelijke kopgevel is wit geschilderd en voorzien van een grijze, geschilderde plint en een rechtgesloten venster onder strek. De dakrand van het dakschild boven deze gevel ligt iets lager dan het voorste dakschild. De achtergevel en de zuidelijke gevel zijn aan het oog onttrokken door de buurpanden. Beide huisjes zijn voorzien van stoepjes met erfscheiding in de vorm van ijzeren, identieke hekken. De gevels van het huis aan de achterzijde zijn wit geschilderd en hebben een onregelmatige indeling die van recente datum is.
Het interieur van het linker bouwdeel bevatte tot 1930 de bakkersoven en is nu nog voorzien van de uit datzelfde jaar daterende houten schappen voor de schoenen en een toonbank.
Het rechter bouwdeel bevat de originele, in 1930 gebouwde etalagekasten en de bijbehorende toonbank. De vensters van een in deze winkelruimte gebouwde binnenkamer kijken hierop uit. De ruimte-indeling op de zolder is nog geheel negentiende eeuws. Aanwezig zijn ook nog de bedsteden en een houten schouw in één van de zolderkamertjes. Het interieur van het huis aan de achterzijde heeft geen monumentale waarde.
Waardering
Het samengestelde pand is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de stedenbouwkundige waarde.
- Het karakteristieke pand heeft cultuurhistorische waarde vanwege de bijzondere functies die het heeft gehad.
- Het pand architectuurhistorische waarde vanwege de karakteristieke, traditionele vormgeving en het daarmee verbonden materiaalgebruik, en vanwege de aanwezigheid van een bijzonder interieur met inventaris.
- Het pand heeft stedenbouwkundige waarde als belangrijk, afsluitend onderdeel van een gesloten straatwand en vanwege de functionele en visuele samenhang tussen de bouwkundige onderdelen.
- Het ensemble is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de grote mate van gaafheid van ex- en interieur.
- Het samengestelde pand heeft bovendien zeldzaamheidswaarde vanwege de hiervóór genoemde bijzonderheden en kwaliteiten.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Two adjoining buildings, the right one probably built around 1880. The left building, constructed in the more traditional Urk style, is possibly slightly older. Together they have formed a functional unit for a very long time. Until 1930 they served as a bakery with bakery shop and dwelling for Lucas Brouwer. In 1930 Building 3 no. 28 was substantially renovated internally, when Dubbele de Boer established a SHOE SHOP with SHOE REPAIR in it. The interior of the shoe shop has been preserved in its original state to a considerable extent. The spatial layout has also remained largely unchanged. The buildings are currently in use as a dwelling house. The protection concerns both the exterior mentioned in the description and the interior of both building components, which have not been altered since 1930. The dwelling at the rear (Building 3 no. 28a) is also part of the whole. Particularly on the ground floor the buildings are entirely built into each other and form an inseparable unit. On the upper floor the buildings are connected to each other by an attic door. It is possible that this was originally a row of back-to-back dwellings.
Description
The monument consists of a building with a rectangular ground plan comprising a single-storey left section beneath a gabled roof covered with red Dutch tiles and an equally single-storey right section beneath a hipped roof covered with undulating Frisian tiles with a chimney on the right ridge corner. The dwelling at the rear likewise has a rectangular ground plan, is provided with an upper floor and is covered by a gabled roof (red improved Dutch tiles). Between the two roof pitches at the front there is a wooden connecting piece with a gabled roof, by means of which the attics of both volumes are connected to each other. The gable of the left building component is provided with a rendered plinth and three flush windows with T-framed windows. The left window is the replacement of a door. The gable top is boarded and contains an equally flush, renewed attic window, an iron bracket and a crown in the form of a wooden corbel. The right volume with rendered plinth originally had a different gable layout and has on its left an old panelled door with cross window and heavy threshold beneath a profiled soffit and fanlight beneath a lintel. To the right of this lies a basement window with above it two former shop-window openings, which were originally identical to the two right, slightly lower windows. These stand beneath a one-and-a-half brick high lintel and are hung with venetian blinds. The right of the two taller windows stands in a central projection and probably replaced a door in 1930. The gable termination is a wooden list with roof gutter resting on wooden brackets. The front roof slope is provided with a nineteenth-century wooden roof dormer with gabled roof, opening double window, boarded top, small corbel and wing pieces. The right roof dormer was added and provided with a lean-to roof and broad window section. The northern gable wall is painted white and provided with a grey, painted plinth and a flush window beneath a lintel. The roof edge of the roof slope above this gable lies slightly lower than the front roof slope. The rear gable and southern gable are hidden from view by neighbouring buildings. Both cottages are provided with stoops with boundary division in the form of iron, identical fences. The gables of the house at the rear are painted white and have an irregular layout of recent date.
The interior of the left building component contained until 1930 the baker's oven and is still provided with wooden shelving for shoes dating from that same year and a counter.
The right building component contains the original 1930 display cases and the associated counter. The windows of an inner room built in this shop space open onto them. The spatial layout on the attic is entirely nineteenth-century. Also present are bed boxes and a wooden fireplace in one of the attic rooms. The interior of the house at the rear has no heritage value.
Valuation
The composite building is of general interest on account of its cultural-historical, architectural-historical and urban planning value.
- The characteristic building has cultural-historical value on account of the particular functions it has served.
- The building has architectural-historical value on account of its characteristic, traditional design and the associated use of materials, and on account of the presence of a remarkable interior with original furnishings.
- The building has urban planning value as an important, concluding component of a closed street frontage and on account of the functional and visual coherence between the building components.
- The ensemble is also of importance on account of the recognisability and the high degree of integrity of the exterior and interior.
- The composite building moreover has rarity value on account of the aforementioned special features and qualities.
Nearby in the register
- Bakkerij, Wijk 4 20Nijverheidunder 1 mi
- BethelkerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Eben HaezerKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Wijk 2 85Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.