Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Broekhuizerstraat 8
Wehl, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1860
- Address
- Broekhuizerstraat 8, 7031 GZ Wehl (Doetinchem 25)
- Place
- Wehl
- Municipality
- Doetinchem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.96678, 6.21528
- Monument number
- 515568
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1851 map "Holland." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA met bijbehorend TUINHUISJE gebouwd ca. 1860. De villa is gebouwd op een kunstmatige heuvel op de plek waar ooit een oude woontoren heeft gestaan, van het uit de middeleeuwen stammend huis Broekhuizen, omringd door een gracht. Links achter het huis bevindt zich een moderne garage die niet onder de bescherming valt. De villa is gebouwd in een neo-classicistische stijl. Kenmerkend zijn de symmetrisch ingedeelde gepleisterde, gevels waarvan alleen de voor- en achtergevel zijn voorzien van hoekpilasters. De gevels worden door een omlopend en gecornist fries afgesloten. Boven de 8-ruits schuiframen op de bel-etage sieren gestucte schouderbogen met kuiven de vensters met afgeronde hoeken in de voorgevel. Het tuinhuisje ligt links voor de villa en is met de nok van het zadeldak haaks op de villa gesitueerd. Het is opgetrokken in een traditionele stijl met boven de schuiframen wenkbrauwen en in de topgevel een venster met een Serlio motief. De villa bevindt zich met het tuinhuisje in een fraaie tuin met diverse oude (uitheemse) bomen. De beukenlaan waarlangs de villa is te bereiken is door de aanleg van de Broekhuizerstraat tegenwoordig in tweeën gesplitst. Deze provinciale weg vormt nu een belangrijke verbinding tussen Didam en Doetinchem.
Omschrijving
De VILLA is gebouwd op een vierkant grondplan en bevat een souterrain, een bel-etage en een zolderverdieping. Het afgeplatte schilddak is met leien in maasdekking belegd. In de voor- en achterdakschilden, in de beide dakschilden boven de zijgevels drie dakkapellen met licht getoogde bovenzijde. Deze zijn alle voorzien van gekoppelde ramen met kruisroede waarvan één als draairaam is uitgevoerd. De twee schoorstenen in het dakvlak van de linker zijgevel zijn in schoon metselwerk uitgevoerd terwijl de rechter zijgevel een uitgebouwd en wit geschilderd rookkanaal bevat. De vensters op de bel-etage zijn als schuifraam uitgevoerd 2x(3+1). Ze zijn voorzien van hardstenen lekdorpels. De gevels worden afgesloten door een gepleisterd fries en een zwaar geprofileerde gootlijst. De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL heeft vijf vensterassen. De middelste vensteras is uitgevoerd als middenrisaliet en heeft een hardstenen opgang naar de bel-etage met enkel aan de linkerzijde een eenvoudige gietijzeren leuning met trappaal. De middenas wordt benadrukt door een dakopbouw met een getoogde bovenzijde en een balkon boven de entreepartij. Links van de trap bevinden zich in de hoge borstwering twee getoogde vensters. Rechts van de trap zijn deze openingen blind. De bel-etage heeft aan elke zijde van de bordestrap twee vensters, die alleen in de voorgevel zijn voorzien van schouderbogen en kuiven. De vensteropeningen hebben afgeronde bovenhoeken. De dubbele paneeldeur is voorzien van kussenpanelen en sierroosters. Het van afgeronde bovenhoeken voorziene deurkozijn rust op hardstenen neuten en heeft een drieruits bovenlicht. Het balkonhek boven de entree is niet oorspronkelijk. In de LINKER ZIJGEVEL heeft links een blinde vensternis ter grootte van het als schuifraam uitgevoerd 8-ruits raam rechts in de gevel. Daartussen bevinden zich boven elkaar een getoogde kelderopening en twee 2-ruits kozijnen ter grootte van een liggende rechthoek daarboven. Uiterst links in de gevel bevindt zich een zijingang ter hoogte van de bel-etage. Voor het keldervenster bevindt zich een keldertrap, verscholen achter een laag muurtje met hoekkolommen. De indeling van de ACHTERGEVEL is vergelijkbaar met de voorgevel. In het souterrain zijn rechts drie getoogde vensters aanwezig met stolpramen en diefijzers. De bel-etage heeft vijf vensterassen met ramen als in de voorgevel. Ook hier een risalerende middenas met balkon. In de RECHTER ZIJGEVEL bevindt zich in het midden een uitgemetselde schoorsteen met aan weerszijden een venster met ramen zonder roedenverdeling. Onder de vensters bevindt zich een horizontaal rookkanaal dat naar het hoofdkanaal leidt. Het INTERIEUR bezit nog enkele waardevolle onderdelen. De kamer en suite rechts van de gang is uitgerust met rijk geornamenteerde stucplafonds en binnenluiken. De kamer wordt door dubbele schuifdeuren met helder, niet meer oorspronkelijk glas-in-lood gescheiden. Tegen de rechter zijgevel komen onder de vensters twee identieke schouwen voor die hun rookkanaal aan de buitenzijde naar het hoofdkanaal hebben. De hal bevat marmertegels en een geornamenteerd stucplafond. De halfslag keldertrap met halfgebogen treden leidt naar een tongewelfde kelder waarin een keuken met waterpomp, een waterput die is dichtgemaakt en natuurstenen bakken ten behoeve van opslag van gerookt vlees. De bordestrap in de hal bevat een in Art-Decostijl uitgevoerde trappaal met balusters. Op de verdieping bevinden zich zeven kamers en een centrale hal. Het TUINHUISJE is gebouwd op een vierkant grondplan en voorzien van een zadeldak met gesmoorde, opnieuw verbeterde Hollandse pannen. De gevels met gecementeerde voetmuur zijn opgetrokken in baksteen en behalve de geveltoppen die halfsteens zijn uitgevoerd, in kruisverband gemetseld. De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL bezit een opgeklampte recht afgesloten kraalschroten deur met een licht getoogd, door een verticale roede gedeeld bovenlicht. De deur rust op een betondorpel. Ter weerszijde is een lichtgetoogd schuifraam 2x(2+1) geplaatst waarboven gecementeerde wenkbrauwen. Twee staafankers links en rechts boven de deur duiden de balklaag aan. De geveltop heeft een venster met Serlio-motief. Rijk gesneden windveren met eindpannen sluiten de dakvlakken af. De LINKER- en RECHTER ZIJGEVEL zijn blind uitgevoerd en bezitten één staafanker. In de ACHTERGEVEL twee spinnekopraampjes met in de geveltop een rondvenster. Het INTERIEUR bezit een ziende kap met twee draagbalken in de langsrichting en één in de breedte.
Waardering
VILLA gebouwd ca. 1860.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf bewaard voorbeeld van een villa uit de tweede helft 19de eeuw, die gebouwd is in neo-classicistische stijl. De villa valt op door bijzondere esthetische kwaliteiten in het in- en exterieur zoals gave verhoudingen en een fraaie detaillering. Het interieur bezit nog enkele waardevolle onderdelen zoals geornamenteerde stucplafonds, schuifdeuren en twee schouwen met een bijzondere aanleg van het rookkanaal. Het tuinhuisje heeft een gave hoofdvorm, goede verhoudingen en decoratief gesneden windveren. Villa en tuinhuisje vormen samen een fraai ensemble. - Van stedenbouwkundige waarde als voorbeeld van een villa met tuinhuisje die als ensemble onderdeel uitmaken van een historisch gegroeid klein landschappelijk gebied. Villa en tuinhuisje spelen daarin een beeldbepalende rol.
- Van cultuurhistorische waarde vanwege de situering op een kunstmatige heuvel waarop een woontoren heeft gestaan. Rond 1860 werd de toren afgebroken ten gunste van dit door gravin von der Goltz gebouwd huis. De woning heeft tevens dienst gedaan als burgemeesterswoning.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA with accompanying GARDEN HOUSE built c. 1860. The villa is built on an artificial mound at the place where once an old residential tower stood, from the medieval house Broekhuizen, surrounded by a moat. To the left behind the house is a modern garage which is not under protection. The villa is built in a neo-classical style. Characteristic are the symmetrically arranged rendered facades, of which only the front and rear facade are provided with corner pilasters. The facades are closed off by a continuous and corniced frieze. Above the 8-pane sash windows on the principal storey, stucco shoulder arches with cutwaters ornament the windows with rounded corners in the front facade. The garden house lies to the left in front of the villa and is positioned with the ridge of its gabled roof at right angles to the villa. It is constructed in a traditional style with eyebrows above the sash windows and in the gable top a window with a Serlio motif. The villa is located with the garden house in a fine garden with various old exotic trees. The beech avenue along which the villa is reached has been split in two by the construction of Broekhuizerstraat and is now a provincial road forming an important connection between Didam and Doetinchem.
Description
The VILLA is built on a square ground plan and contains a basement, a principal storey and an attic storey. The truncated hipped roof is covered with slate in Maas bond. In the front and rear roof slopes, in both roof slopes above the side facades three roof dormers with slightly arched tops. These are all provided with coupled windows with cross glazing bars, of which one is executed as a casement. The two chimneys in the roof slope of the left side facade are executed in fair-faced brickwork while the right side facade contains an extended and white-painted smoke flue. The windows on the principal storey are executed as sash windows 2x(3+1). They are provided with sandstone drip moulds. The facades are closed off by a rendered frieze and a heavily profiled cornice. The symmetrically arranged FRONT FACADE has five window axes. The central window axis is executed as a central projecting section and has a sandstone staircase leading to the principal storey with only on the left side a simple cast-iron railing with newel. The central axis is emphasized by a roof structure with an arched top and a balcony above the entrance. To the left of the stairs are in the high parapet two arched windows. To the right of the stairs these openings are blind. The principal storey has on either side of the front stair two windows, which only in the front facade are provided with shoulder arches and cutwaters. The window openings have rounded top corners. The double panel door is provided with cushion panels and ornamental grilles. The door frame with rounded top corners rests on sandstone sills and has a three-pane fanlight. The balcony railing above the entrance is not original. In the LEFT SIDE FACADE on the left is a blind window recess the size of the 8-pane sash window executed on the right in the facade. Between these are stacked above each other an arched basement opening and two 2-pane frames the size of a horizontal rectangle above. At the far left in the facade is a side entrance at the height of the principal storey. In front of the basement window is a basement stair, concealed behind a low wall with corner columns. The arrangement of the REAR FACADE is comparable to the front facade. In the basement there are on the right three arched windows with hopper frames and burglar bars. The principal storey has five window axes with frames as in the front facade. Here too a projecting central axis with balcony. In the RIGHT SIDE FACADE is in the middle a built-up chimney with on either side a window with frames without glazing bar division. Below the windows is a horizontal smoke flue leading to the main flue. The INTERIOR possesses some valuable components. The room en suite to the right of the corridor is equipped with richly ornamented stucco ceilings and interior shutters. The room is separated by double sliding doors with clear, no longer original stained glass. Against the right side facade below the windows are two identical fireplaces with their smoke flue on the outside leading to the main flue. The hall contains marble tiles and an ornamented stucco ceiling. The half-flight basement stair with half-curved steps leads to a barrel-vaulted cellar containing a kitchen with water pump, a water well which has been sealed and natural stone tanks for storage of smoked meat. The front stair in the hall contains a newel in Art Deco style with balusters. On the storey are seven rooms and a central hall. The GARDEN HOUSE is built on a square ground plan and provided with a gabled roof with hipped, newly improved Dutch tiles. The facades with cemented plinth wall are constructed in brick and, except for the gable tops which are executed in half bond, laid in English bond. The symmetrically arranged FRONT FACADE has a fixed straight-ended bead moulding door with a slightly arched, by a vertical glazing bar divided fanlight. The door rests on a concrete sill. On either side is a slightly arched sash window 2x(2+1) placed above which are cemented eyebrows. Two bar anchors left and right above the door indicate the beam level. The gable top has a window with Serlio motif. Richly carved wind braces with end tiles close off the roof slopes. The LEFT and RIGHT SIDE FACADES are executed blind and possess one bar anchor. In the REAR FACADE two spinneret windows with in the gable top a round window. The INTERIOR possesses a collar tie roof with two bearing beams in the longitudinal direction and one in the transverse direction.
Valuation
VILLA built c. 1860.
- Of architectural historical value as a good and intact preserved example of a villa from the second half of the 19th century, which was built in neo-classical style. The villa stands out for its special aesthetic qualities in the interior and exterior such as fine proportions and beautiful detailing. The interior possesses some valuable components such as ornamented stucco ceilings, sliding doors and two fireplaces with a special arrangement of the smoke flue. The garden house has a fine main form, good proportions and decoratively carved wind braces. Villa and garden house together form a fine ensemble. - Of urban planning value as an example of a villa with garden house that as an ensemble form part of a historically developed small landscape area. Villa and garden house play a characterizing role in it.
- Of cultural-historical value because of the situation on an artificial mound on which a residential tower stood. Around 1860 the tower was demolished in favour of this house built by Countess von der Goltz. The residence also served as a burgomeister's residence.
Nearby in the register
- Kerk, Kerkplein 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Pastorie(F), Kerkplein 4Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Boerderij, Groenestraat 4Boerderijunder 1 mi
- Stoomfabriek, Stationsstraat 30 AIndustrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.