Rijksmonumentenregister · Netherlands
Nutsbedrijf, Burgemeester Sloblaan 18
Meerkerk, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1935 - 1936
- Address
- Burgemeester Sloblaan 18, 4231 AB Meerkerk (Vijfheerenlanden 26)
- Place
- Meerkerk
- Municipality
- Vijfheerenlanden
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.91933, 4.99375
- Monument number
- 515486
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1930 map "Handelskaart van Nederland / naar de nieuwste officiëele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1935-1936, in opdracht van de Drinkwaterleining De Alblasserwaard en De Vijfheerenlanden gebouwde WATERTOREN. De betonnen toren is gebouwd naar een ontwerp van het Technisch Advies Bureau der Vereeniging van Nederlandse Gemeenten te Amersfoort. Het betreft een toren met een betonnen holbodemreservoir met een inhoud van 560 m3. De 59,72 meter hoge toren is gebouwd in een typische interbellum bouwstijl, die verwant is aan de architectuur van het Functionalisme en het Nieuwe Bouwen. Het uiterlijk van de toren vertoont grote overeenkomsten met de uit 1932 daterende watertoren te Meije. In 1981 is de voorheen grijze toren wit geschilderd.
Omschrijving
Vanuit een octogonale plattegrond, volledig in beton opgetrokken, onderkelderde watertoren met een eveneens betonnen, maar met baksteen beklede basis. De door middel van glijbekisting opgebouwde betonnen torenschacht is samengesteld uit acht dragende wandsegmenten tussen ver uitstekende hoeklisenen. De toren heeft een rond reservoirgedeelte onder een eveneens betonnen kegeldak.
De basis bestaat uit acht vlakke traveeën met een dubbele, rechtgesloten deur.
De deuren staan tussen gemetselde archivolten, een betonnen trap en een eveneens betonnen luifel, waarboven in metalen letters uitgevoerd de tekst 'DRINKWATERLEIDING DE ALBLASSERWAARD en DE VIJFHEERENLANDEN'. In de overige traveeën staan uit smalle vensters samengestelde drielichten met diepliggende, stalen ramen met roedenverdeling en uit grestegels samengestelde onderdorpels. Het torenlichaam heeft terugliggende gevelsegmenten tussen lisenen en per travee drie smalle, boven elkaar staande vensters met roedenverdeling in de ijzeren ramen. Boven het lichaam bevindt zich de ronde reservoirommanteling met vier maal drie, boven elkaar staande smalle vensteropeningen. De toren heeft aan de noord-westzijde een over de gehele lengte van de toren doorgetrokken halfronde uitbouw, die functioneert als trappenhuis. De uitbouw is voorzien van smalle traplichten en wordt bekroond door een kegeldak. De reservoirommanteling heeft aan de bovenkant een trapsgewijs uitkragende rand, waarop een rondlopende omloop met ijzeren balustrade rust. Hierboven bevindt zich nog een klein deel van het reservoirgedeelte en de halfronde uitbouw, die de rechtgesloten deur naar de omloop bevat. Het evenals het exterieur nog in oorspronkelijke staat verkerende inwendige van de toren is geheel open tot de vloer van de lekruimte. In het uitgebouwde trappenhuis staat een ijzeren spiltrap met elf eveneens ijzeren bordessen en aan de buitenmuur bevestigde buizenleuningen. Vanaf het vijfde en het achtste bordes is de open binnenkant van de toren bereikbaar. De rondom lopende betonnen omloopgalerijen zijn voorzien van ijzeren balustrades. Aan het bovenste ijzeren bordes bevindt zich een ijzeren toegangsdeur naar de lekruimte onder het reservoir. Het reservoirgedeelte is bereikbaar via een eveneens uit ijzer vervaardigde deur. De drie trapbordessen hierboven zijn van beton en verbonden met om het ronde reservoir heengetrokken, eveneens betonnen omlopen. De vloer van de lekruimte is aan de onderzijde verstevigd door vier, elkaar krui- sende betonnen balken. In de lekruimte kijkt men tegen de holle bodem van het ronde reservoir aan. Deze koepelvormige bodem is samengesteld uit kleine betonsegmenten, die tesamen een "spinnenwebpatroon" vormen. Het reservoir is aan de bovenkant gesloten en afgedekt met een kegeldak. Via de bovenste deur in het trappenhuis is de uitpandige, ronde omloop te bereiken.
Waardering
De watertoren is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de stedebouwkundige waarde.
- De watertoren is cultuurhistorisch belang als een bijzondere uitdrukking van de geschiedenis van de drinkwatervoorziening in Nederland in het algemeen en van die in de regio in het bijzonder.
- De watertoren is architectuurhistorisch vanwege de karakteristieke, aan het gebruik gerelateerde vormgeving en vanwege de bouwtechnische kwaliteiten.
- De toren heeft ensemblewaarde vanwege de bijzondere betekenis als herkennings- en oriëntatiepunt en is als beeldbepalend object ook van groot belang voor het aanzien van het dorp.
- De toren is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en vanwege de gaafheid van in- en exterieur.
- De toren heeft bovendien zeldzaamheidswaarde vanwege de toegepaste constructiemethode.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
In 1935-1936, commissioned by the Drinkwaterleining De Alblasserwaard and De Vijfheerenlanden, a WATER TOWER was built. The concrete tower was built to a design by the Technical Advisory Bureau of the Association of Dutch Municipalities in Amersfoort. This is a tower with a concrete hollow-base reservoir with a capacity of 560 m3. The 59.72 metre high tower was built in a typical interwar architectural style, which is related to the architecture of Functionalism and the Modern Movement. The appearance of the tower shows great similarities with the water tower in Meije dating from 1932. In 1981 the previously grey tower was painted white.
Description
From an octagonal floor plan, entirely constructed in concrete, a basement-level water tower with a base also made of concrete but faced with brickwork. The concrete tower shaft, built using sliding formwork, is composed of eight load-bearing wall segments between far-projecting corner pilasters. The tower has a round reservoir section under an equally concrete conical roof.
The base consists of eight flat bays with a double, flush door.
The doors are set between mortared archivolts, a concrete staircase and an equally concrete canopy, above which in metal letters is the text 'DRINKWATERLEIDING DE ALBLASSERWAARD and DE VIJFHEERENLANDEN'. In the remaining bays are three-light windows composed of narrow lights with deeply recessed steel frames with glazing bars and sills made of majolica tiles. The tower body has recessed facade segments between pilasters and per bay three narrow, vertically stacked windows with glazing bars in the iron frames. Above the body is the round reservoir cladding with four groups of three, vertically stacked narrow window openings. The tower has on the north-west side a half-round projection running the full length of the tower, which functions as a stairwell. The projection is provided with narrow stairwell lights and is crowned by a conical roof. The reservoir cladding has at the top a step-like projecting edge, upon which a continuous gallery with iron balustrade rests. Above this is still a small part of the reservoir section and the half-round projection, which contains the flush door to the gallery. The interior of the tower, like the exterior still in original condition, is completely open to the floor of the drip space. In the built-out stairwell stands an iron spiral staircase with eleven equally iron landings and pipe railings attached to the outer wall. From the fifth and eighth landings the open interior of the tower is accessible. The concrete galleries running around are provided with iron balustrades. At the uppermost iron landing is an iron access door to the drip space beneath the reservoir. The reservoir section is accessible via a door also made of iron. The three stair landings above this are of concrete and connected with galleries equally of concrete drawn around the round reservoir. The floor of the drip space is reinforced on the underside by four intersecting concrete beams. In the drip space one looks at the hollow base of the round reservoir. This dome-shaped base is composed of small concrete segments, which together form a "spider-web pattern". The reservoir is closed at the top and covered with a conical roof. Via the upper door in the stairwell the protruding, round gallery can be reached.
Valuation
The water tower is of general importance because of its cultural-historical, architectural-historical and urban-planning value.
- The water tower is of cultural-historical importance as a distinctive expression of the history of drinking water supply in the Netherlands in general and of that in the region in particular.
- The water tower is of architectural-historical importance because of its characteristic design related to its use and because of its building technical qualities.
- The tower has ensemble value because of its distinctive significance as a landmark and point of orientation and as an image-defining object is also of great importance for the appearance of the village.
- The tower is furthermore of importance because of its recognisability and the integrity of its interior and exterior.
- The tower moreover has rarity value because of the construction method employed.
Nearby in the register
- Kerk, Kerkstraat 3Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Kerkstraat 2 aWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Tolstraat 1Woonhuisunder 1 mi
- Hotel Sap en SapWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.