Rijksmonumentenregister · Netherlands
Cafe Welgelegen
Tienhoven aan de Lek, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Transport
- Function
- Veerhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1875
- Address
- Lekdijk 75, 4235 VN Tienhoven aan de Lek (Vijfheerenlanden 26)
- Place
- Tienhoven aan de Lek
- Municipality
- Vijfheerenlanden
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.96221, 4.94819
- Part of complex
- 515476
- Monument number
- 515477
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Buitendijks, in een bocht van de dijk, aan de rivier de Lek gelegen complex van voormalig VEERHUIS(1) behorend bij het complex veerhuis met schuur. Het veerhuis functioneert tegenwoordig als café met woning onder de naam 'Café Welgelegen'. Het veerhuis is volgens een datumsteen gebouwd in 1875 en wordt gekenmerkt door een Traditioneel-Ambachtelijke bouwstijl. Naast het voormalige veerhuis staat de schuur, die waarschijnlijk ook uit 1875 dateert en in een vergelijkbare stijl is opgetrokken. Het Tienhovenscheveer, dat direct achter het veerhuis de veerdienst tussen Tienhoven en Jaarsveld (prov. Utrecht) verzorgde, is in het begin van de jaren dertig uit de vaart genomen.
Omschrijving
Iets onder straatniveau staande, vanuit een rechthoekige plattegrond, in schone baksteen met gepleisterde plint opgetrokken pand, onder een met Hollandse pannen gedekt wolfdak. De kopgevels zijn ingezwenkte lijstgevels of afgeknotte klokgevels met een houten profiellijst en licht uitgemetselde deklijsten. De gevelopeningen zijn rechtgesloten en staan onder strekken. De gevels zijn voorzien van decoratieve schotelankers van gietijzer.
De zuidelijke, aan de weg staande langsgevel is symmetrisch met in het midden een entreepartij, die is samengesteld uit twee, onder bovenlichten en latei met profiellijst staande deuren. De twee vensters aan weerszijden bevatten zesruits schuiframen. De gevel wordt beëindigd door een houten lijst en een op klossen rustende dakgoot. Uit het dakschild hierboven steekt een houten dakkapel met vleugelstukken, zinken wangen, schuifraam en plat dak met profiellijst. De oostelijke kopgevel heeft in het midden op de begane grond een onder bovenlicht staande deur. Rechts van de deur staan twee zesruits vensters als die in de voorgevel. Geheel rechts hangt nog een kastje, waarin het tarievenbord met de overzettarieven uit 1929. De gevelpartij links van de deur bevat een driezijdige, onder plat dak met profiellijst staande erker met schuine zijden, een om beide hoeken lopende vensterpartij en een hardstenen stichtingssteen met de vermelding 'DE EERSTE STEEN GELEGD DOOR K. HEIJBOER 19 MEI 1875'. De drie zesruits verdiepingsvensters zijn vergelijkbaar met die op de begane grond en zijn gelijkmatig over de gevel verdeeld. De twee linker vensters in de op de Lek georiënteerde langsgevel zijn als die in de voorgevel en de kopgevel. Tegen het rechter deel van deze gevel staat voor de deur een klein toegevoegd portaal, met rechts ervan een dichtgemetseld venster. Het venster links van de deur is nog wel aanwezig, evenals twee hoog in de gevel geplaatste, liggende vensters er rechts van. Uit het dakschild hierboven steekt een opgemetselde schoorsteen en een dakkapel als die boven de voorgevel. Tegen de westelijke kopgevel staat een uit de bouwtijd daterend opgemetseld ingangsportaal met plat dak voor de woning. Het zesruits venster hier rechts van is vergelijkbaar met die in de voorgevel en de andere gevels. Het venster dat zich links van het portaal bevond is grotendeels dichtgemetseld en bevat nu een klein liggend venster. De drie vensters van de zolderverdieping zijn gelijkmatig over de gevel verdeeld en zijn eveneens vergelijkbaar met die in de overige gevels. Vóór de gevel staan twee leilinden. Het pand is aan deze zijde met een schuur verbonden door middel van een klein tussenlid met lessenaardak.
Het inwendige - met een woning en een café - bevat geen bijzondere onderdelen en is derhalve voor de bescherming van rijkswege van ondergeschikt belang.
Waardering
Het voormalige veerhuis is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde, vanwege de architectuurhistorische waarde en vanwege de situationele waarde.
- Het voormalige veerhuis is van cultuurhistorisch belang vanwege de oorspronkelijke functie die het had bij het inmiddels verdwenen pontveer.
- Het voormalige veerhuis is van architectuurhistorische waarde vanwege de specifieke negentiende eeuwse vormgeving.
- Het voormalige veerhuis heeft situationele en ensemblewaarde vanwege de bijzondere situering aan de dijk, vanwege de bijzondere ruimtelijke en visuele relatie met de nabijgelegen kerk en vanwege de samenhang met de bijbehorende schuur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Located outside the dike, in a bend of the dike, on the river the Lek, a complex of former FERRYMAN'S HOUSE(1) belonging to the complex of ferryman's house with barn. The ferryman's house nowadays functions as a café with residence under the name 'Café Welgelegen'. According to a date stone, the ferryman's house was built in 1875 and is characterised by a Traditional-Craft building style. Next to the former ferryman's house stands the barn, which probably also dates from 1875 and is constructed in a similar style. The Tienhoven ferry, which immediately behind the ferryman's house provided ferry service between Tienhoven and Jaarsveld (prov. Utrecht), was taken out of service in the early 1930s.
Description
A building situated slightly below street level, erected from a rectangular ground plan, in fair-faced brickwork with plastered plinth, under a roof with Dutch tiles of half-hipped type. The gable ends are recessed cornice-topped facades or truncated bell gables with a wooden moulding and slightly relieved drip mouldings. The openings in the facades are square-headed and stand under lintels. The facades are provided with decorative cast-iron bollards.
The southern, street-facing long facade is symmetrical with in the centre an entrance arrangement, which consists of two doors standing under fanlights and lintel with moulding. The two windows on either side contain six-pane sash windows. The facade is terminated by a wooden moulding and a gutter resting on corbels. From the roof plane above protrudes a wooden roof dormer with wing pieces, zinc sides, sash window and flat roof with moulding. The eastern gable end has a door in the centre at ground level standing under a fanlight. To the right of the door stand two six-pane windows like those in the front facade. Entirely to the right hangs a small cabinet containing the tariff board with the ferry rates from 1929. The facade section to the left of the door contains a three-sided bay window with sloped sides standing under a flat roof with moulding, a window arrangement running around both corners and a sandstone foundation stone with the inscription 'THE FIRST STONE LAID BY K. HEIJBOER 19 MAY 1875'. The three six-pane first-floor windows are comparable to those at ground level and are evenly distributed across the facade. The two left windows in the long facade facing the Lek are like those in the front facade and the gable end. Against the right part of this facade in front of the door stands a small added portico, with to its right a bricked-up window. The window to the left of the door is still present, as are two windows placed high in the facade to the right of it. From the roof plane above protrudes a brick chimney and a roof dormer like the one above the front facade. Against the western gable end stands a brick entrance portico dating from the building's construction period with a flat roof for the residence. The six-pane window to the right of it is comparable to those in the front facade and the other facades. The window that was to the left of the portico is largely bricked up and now contains a small horizontal window. The three windows of the attic storey are evenly distributed across the facade and are likewise comparable to those in the other facades. In front of the facade stand two linden trees. On this side the building is connected to a barn by means of a small intermediate section with a lean-to roof.
The interior - with a residence and a café - contains no particularly notable components and is therefore of subordinate importance for protection by the state.
Valuation
The former ferryman's house is of general importance because of its cultural-historical value, its architectural-historical value and its situational value.
- The former ferryman's house is of cultural-historical importance because of its original function in the now disappeared ferry service.
- The former ferryman's house is of architectural-historical value because of its specific nineteenth-century design.
- The former ferryman's house has situational and ensemble value because of its special situation on the dike, because of the special spatial and visual relationship with the neighbouring church and because of the relationship with the associated barn.
Nearby in the register
- Cafe WelgelegenOpslagunder 1 mi
- Kerk, Lekdijk 74Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Erfscheiding, BY Lekdijk 84Erfscheidingunder 1 mi
- Dijkpaal, Lekdijk West bij 2Grensafbakeningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.