Rijksmonumentenregister · Netherlands
Stationsgebouw, Parallelweg 6
Veendam, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Transport
- Function
- Stationsgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1909
- Address
- Parallelweg 6, 9641 KG Veendam (and others)
- Place
- Veendam
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.10392, 6.88503
- Monument number
- 515422
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Composite: 203. Bunde. (Germany)" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
STATIONSGEBOUW met DIENSTWONING en twee zijvleugels gebouwd in 1909 in opdracht van de Noordoosterlocaalspoorweg Mij. (NOLS), waarschijnlijk naar een ontwerp van architect E. Cuypers. In de ene zijvleugel werden twee wachtkamers ingericht en de andere, kortere zijvleugel had als functie de opslag van bestelgoederen. Het station, dat is opgetrokken in een aan het Rationalisme verwante bouwtrant, maakte deel uit van de spoorlijn Zuidbroek-Stadskanaal, die in 1910 werd geopend. Deze spoorlijn was aangelegd om vanaf Zwolle via Ommen, Coevorden, Stadskanaal en Zuidbroek een doorgaande verbinding met Delfzijl tot stand te brengen. In 1930 werd het perron voorzien van een overkapping, vervaardigd bij machinefabriek S. ten Horn te Veendam. Het pand dat nu eigendom is van de NS, werd in 1953 gesloten voor personenvervoer en wordt alleen nog gebruikt als halte voor goederenvervoer. In 1966 werd in het stationsgedeelte een rangeerdersverblijf ingericht. Ondanks deze wijziging is de originele indeling van het gebouw bijna nog geheel intact.
Het gebouw is gelegen aan het einde van de as Stationsstraat-Van Beresteynstraat-Hertenkamp in het als beschermd gezicht voorgedragen gebied Tusschendiepen.
Omschrijving
STATIONSGEBOUW, bestaande uit een twee bouwlagen hoog hoofdgebouw waarin de DIENSTWONING en de stationshal zijn ondergebracht, en aan weerszijden een één bouwlaag hoge zijvleugel met plat dak en goot op klossen. Het gebouw is opgetrokken in een bruine baksteen op een uitspringend trasraam van bruine klinkers afgezet met een geglazuurde rand baksteen. Het hoofdgebouw heeft een samengesteld dak gedekt met een rode geglazuurde tuile du Nord, een goot op klossen, strakke windveren en twee hoge gemetselde schoorstenen. De gevels worden verlevendigd met gevelbanden van beton(?) en geleed door enkele of samengestelde staande vensters met onderdorpels van geglazuurde baksteen en bovenlichten met roedenverdeling onder een gepleisterde latei en een segmentboog met trommel.
De voorgevel (noordwest) heeft een doorgetrokken geveldeel onder een steekkap met wolfeind, piron en strakke windveren, en een zijrisaliet met steekkap met strakke windveren; in de gevel een (vernieuwde) deur met twee zijlichten en bovenlichten met roedenverdeling samengevat onder een gepleisterde latei en drie segmentbogen met trommel; op de verdieping twee T-vensters met bovenlicht met roedenverdeling, en in de topgevel decoratief metselwerk en een dubbel venster. In het zijrisaliet een vernieuwde deur met bovenlicht met roedenverdeling, een T-venster met bovenlicht met roedenverdeling en een dubbel venster met roedenverdeling; aan de zuidwestzijde van het risaliet een vierruits w.c. venster. Alle vensters hebben een gepleisterde latei en segmentboog met trommel.
In de noordoostgevel een vernieuwde deur met latei en segmentboog naar het platte dak van de zijvleugel. In de zuidwestgevel een venster (niet origineel) en een H-venster met bovenlicht met roedenverdeling.
De achtergevel (perronzijde) van het hoofdgebouw maakt een verspringing en heeft een doorgetrokken geveldeel onder een steekkap met wolfeind, piron en strakke windveren. In de achtergevel een driedelig venster met bovenlichten met roedenverdeling onder een gepleisterde latei; een langwerpig tegeltableau met daarin Veendam; twee dubbele vensters met bovenlichten met roedenverdeling en latei met segmentboog; in de topgevel decoratief metselwerk en een dubbel venster met latei en segmentboog. In het verspringende deel een deur met twee deurlichten en twee zijlichten onder bovenlichten met roedenverdeling, samengevat onder één latei en drie segmentbogen; een T-venster en twee smalle H-vensters, alle met bovenlicht met roedenverdeling, latei en segmentboog.
De ZIJVLEUGEL aan de linkerzijde (noordoost) heeft zowel aan de noordwest- als aan de zuidoostzijde dubbele houten schuifdeuren onder een segmentboog en twee staande vensters met roedenverdeling, latei en segmentboog. Boven de deuren in de zuidoostzijde staat "Veendam" geschilderd; de noordwestzijde heeft tevens een klein venster (niet origineel). Aan de noordoostzijde een staand venster met roedenverdeling, latei en segmentboog.
De ZIJVLEUGEL aan de rechterzijde van het hoofdgebouw (zuidwest) heeft aan de noordwestzijde vier driedelige vensters met één middenstijl en bovenlichten met roedenverdeling; aan de perronzijde de perronoverkapping (1930) en vier paneeldeuren met twee deurlichten met diefijzers, twee zijlichten en een driedelig bovenlicht met roedenverdeling, samengevat onder één latei en drie segmentbogen. De overkapping bestaat uit een toegevoegd houten luifeldak met één rij kolommen (drie) van geklonken ijzer. Op een van de kolommen een plaatje met: "Machinefabriek S. ten Horn Veendam".
In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in het stationsgedeelte, voor zover aanwezig de houten balkenplafonds en de houten lambrizering. In de dienstwoning de houten trap met trappaal en houten stijlen; de marmeren schouw; de gestucte plafonds met rozet; de paneeldeuren met deurlicht.
Waardering
Stationsgebouw met dienstwoning van algemeen belang vanwege cultuur-, architectuurhistorische en stedenbouwkundige waarde
- als voorbeeld van een stationsgebouw met dienstwoning uit 1910
- ter herinnering aan de NOLS-spoorlijn
- als voorbeeld van een stationsgebouw in een aan het Rationalisme verwante bouwtrant
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid
- vanwege de beeldbepalende ligging aan het einde van de as Stationsstraat-Van Beresteynstraat-Hertenkamp in het als beschermd gezicht voorgedragen gebied Tusschendiepen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
STATION BUILDING with SERVICE DWELLING and two side wings built in 1909 on behalf of the Noordoosterlocaalspoorweg Company (NOLS), probably after a design by architect E. Cuypers. In one side wing two waiting rooms were arranged and the other, shorter side wing served the purpose of storage of goods. The station, which was constructed in a building style related to Rationalism, formed part of the railway line Zuidbroek-Stadskanaal, which was opened in 1910. This railway line was laid out to establish a through connection from Zwolle via Ommen, Coevorden, Stadskanaal and Zuidbroek to Delfzijl. In 1930 the platform was provided with a canopy, manufactured at engineering works S. ten Horn in Veendam. The building, which is now owned by NS, was closed in 1953 for passenger transport and is now used only as a halt for goods transport. In 1966 a marshalling staff room was fitted out in the station section. Despite this alteration the original layout of the building is almost completely intact.
The building is situated at the end of the axis Stationsstraat-Van Beresteynstraat-Hertenkamp in the area Tusschendiepen, which has been nominated as a protected streetscape.
Description
STATION BUILDING, consisting of a two-storey main building in which the SERVICE DWELLING and the station hall are housed, and on either side a one-storey side wing with flat roof and gutter on corbels. The building is constructed in brown brick on a projecting trasraam of brown clinker bricks edged with a glazed border brick. The main building has a compound roof covered with red glazed tuile du Nord, a gutter on corbels, taut wind bracing and two tall brick chimneys. The facades are enlivened with concrete(?) facade bands and articulated by single or composite tall windows with under-sills of glazed brick and fanlights with glazing bars under a plastered lintel and a segmental arch with drum.
The front facade (northwest) has a continuous gable section under a half-hip roof with half-hip end, piron and taut wind bracing, and a side risalit with half-hip roof with taut wind bracing; in the facade a (renewed) door with two side lights and fanlights with glazing bars combined under a plastered lintel and three segmental arches with drum; on the first floor two T-windows with fanlight with glazing bars, and in the gable decorative brickwork and a double window. In the risalit a renewed door with fanlight with glazing bars, a T-window with fanlight with glazing bars and a double window with glazing bars; on the southwest side of the risalit a four-pane w.c. window. All windows have a plastered lintel and segmental arch with drum.
In the northeast facade a renewed door with lintel and segmental arch to the flat roof of the side wing. In the southwest facade a window (not original) and an H-window with fanlight with glazing bars.
The rear facade (platform side) of the main building has a setback and a continuous gable section under a half-hip roof with half-hip end, piron and taut wind bracing. In the rear facade a three-part window with fanlights with glazing bars under a plastered lintel; a rectangular tile panel with Veendam in it; two double windows with fanlights with glazing bars and lintel with segmental arch; in the gable decorative brickwork and a double window with lintel and segmental arch. In the recessed section a door with two door lights and two side lights under fanlights with glazing bars, combined under one lintel and three segmental arches; a T-window and two narrow H-windows, all with fanlight with glazing bars, lintel and segmental arch.
The SIDE WING on the left side (northeast) has double wooden sash doors under a segmental arch and two tall windows with glazing bars, lintel and segmental arch on both the northwest and the southeast side. Above the doors on the southeast side "Veendam" is painted; the northwest side also has a small window (not original). On the northeast side a tall window with glazing bars, lintel and segmental arch.
The SIDE WING on the right side of the main building (southwest) has four three-part windows with one centre mullion and fanlights with glazing bars on the northwest side; on the platform side the platform canopy (1930) and four panel doors with two door lights with anti-theft bars, two side lights and a three-part fanlight with glazing bars, combined under one lintel and three segmental arches. The canopy consists of an added wooden canopy roof with one row of columns (three) of riveted iron. On one of the columns a plate with: "Engineering Works S. ten Horn Veendam".
In the INTERIOR are notable: in the station section, as far as present the wooden beam ceilings and the wooden wainscoting. In the service dwelling the wooden stair with stair newel and wooden posts; the marble chimneypiece; the plastered ceilings with rosette; the panel doors with door light.
Valuation
Station building with service dwelling of general importance on account of cultural, architectural-historical and urban planning value
- as an example of a station building with service dwelling from 1910
- in remembrance of the NOLS railway line
- as an example of a station building in a building style related to Rationalism
- on account of the relatively high degree of integrity
- on account of the image-determining location at the end of the axis Stationsstraat-Van Beresteynstraat-Hertenkamp in the area Tusschendiepen, which has been nominated as a protected streetscape.
Nearby in the register
- Woonhuis, Parallelweg 13Woonhuisunder 1 mi
- Kantoorwoning, Pieter Sneeuwplein 3Werk-woonhuisunder 1 mi
- Spoorbrug, Molenstreek bij 312Brugunder 1 mi
- Nutsbedrijf, Molenstreek 312Industrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.