Rijksmonumentenregister · Netherlands
Historische aanleg, Kasteellaan bij 17
Loon op Zand, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Historische aanleg
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Kasteellaan bij 17, 5175 BC Loon op Zand
- Place
- Loon op Zand
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.62452, 5.07487
- Part of complex
- 515254
- Monument number
- 515256
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Zeelandiae Comitatus" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 2:
PARKAANLEG, bestaande uit a. dwarslaan b. zichtlaan en weiden c. voorplein d. binnenplaats e. parkje f. moestuin g. landbouwgebied
ad a.: de loodrecht op de Kasteellaan staande rechte dwarslaan (als tracee vroeg XIX of ouder) dient als oprijlaan naar het voorplein, dat onder een scherpe hoek over de aarden dam in de noordarm van de buitengracht bereikt wordt; de laan heeft een grindverharding en aan weerszijden een beplanting van een enkele bomenrij, onregelmatig gemengd beuken en linden en enkele eiken. ad b.: de zichtlaan, XIX of ouder, onder een hoek van 60 graden met de dwarslaan, loopt als verlenging en onderdeel van de centrale as van het kasteel, de binnenplaats en het voorplein van de genoemde dam naar het dorp; de beplanting wordt gevormd door enkele rijen linden; de laan heeft een grasmat en wordt niet voor verkeer gebruikt; naast de laan aan beide kanten een weide; deze zijn uit visueel, landschappelijk en (cultuur)historisch oogpunt zeer belangrijk als overgang tussen het dorp en de historische buitenplaats. ad c.: het voorplein, XVIII of ouder, is eigenlijk een korte brede laan, die verhard is met puin van grijze breuksteen; symmetrisch aan beide zijden in het verlengde van de bouwhuizen beplant met ten dele zeer oude (XVIII) linden; aan de noordzijde wordt het plein begrensd door de buitengracht. ad d.: de binnenplaats, XVIII of ouder, ligt tussen de beide bouwhuizen en is van het voorplein gescheiden door een muur waarin in het midden het toegangshek (zie onder 5). Aan de zuidzijde (= kasteelzijde) wordt de plaats begrensd door de grachtmuur (zie onder 3) van de binnengracht, waarin het kasteel ligt; de nieuwgelegde bakstenen bestrating valt buiten de bescherming. ad e.: het eigenlijke parkgedeelte, XVIII, is klein en ligt samen met de moestuin binnen de buitengracht; een deel van de westgrens wordt gevormd door de Kasteellaan, namelijk daar waar de gracht ontbreekt. De parkdelen naast de bouwhuizen worden gekenmerkt door geaccidenteerdheid in de vorm van dijkjes waarop nog vrij veel oude linden (XVIII) staan; onderbegroeiing van struiken en gras; restanten van een eenvoudig padenpatroon, met name op de dijkjes. Ten zuiden van het kasteel een kleine parkdriehoek, bestaande uit een grasveld met een enkele solitairboom; deze driehoek wordt begrensd door de Kasteellaan, de binnengracht en het grachtdeel, dat de buitengracht met de binnengracht verbindt. Opvallend is de grote beslotenheid van het park in relatie tot het omringende land. Aan de overzijde van de Kasteellaan bevinden zich (beschermde) restanten van de parkaanleg die wat verder van het kasteel af ligt. ad f.: de moestuin, XVIII, ligt ten zuidoosten van het kasteel en is aan drie zijden door de buitengracht omgeven; tussen de moestuin en het noordoostelijk parkdeel ligt een haakvormig stuk gracht, dat uitkomt in de oostelijke arm van de buitengracht; de moestuin bestaat thans uit een aantal compartimenten, waarin recent tuintjes zijn aangelegd. ad g.: een deel van de open landerijen en parkrestanten met waterlopen ten noorden en zuiden van het parkgedeelte van de buitenplaats, belangrijk als complementair economie-onderdeel ten opzichte van het meer op 'sieraad'(recreatie) gerichte parkgedeelte.
Waardering
PARKAANLEG van algemeen belang
- vanwege de ouderdom
- vanwege de cultuurhistorische en landschappelijk-visuele waarden
- vanwege de samenhang tussen de beslotenheid van het primair recreatieve park en de openheid van een deel van het omringende landschap; tevens bestaan er sterke relaties tussen deze twee aspecten en de relatie met de ontginnings- en waterhuishoudingsgeschiedenis die hier (evenals op veel andere Brabantse buitenplaatsen) zo'n grote rol speelt.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description of component 2:
PARK LAYOUT, consisting of a. transverse avenue b. vista avenue and meadows c. forecourt d. courtyard e. park f. vegetable garden g. agricultural land
ad a.: the straight transverse avenue perpendicular to the Kasteellaan (as a route from early 19th century or older) serves as a driveway to the forecourt, which is reached at a sharp angle over the earthen dam in the northern arm of the outer moat; the avenue has a gravel surface and on both sides a planting of a single row of trees, irregularly mixed beeches and lindens and some oaks. ad b.: the vista avenue, 19th century or older, running at a 60-degree angle to the transverse avenue, continues as an extension and component of the central axis of the castle, the courtyard and the forecourt from the said dam towards the village; the planting is formed by a few rows of lindens; the avenue has a grass surface and is not used for traffic; beside the avenue on both sides a meadow; these are very important from a visual, landscape and (cultural) historical perspective as a transition between the village and the historic country estate. ad c.: the forecourt, 18th century or older, is actually a short broad avenue, which is surfaced with rubble of grey stone chips; symmetrically on both sides in the extension of the residential buildings planted with partly very old (18th century) lindens; on the north side the forecourt is bounded by the outer moat. ad d.: the courtyard, 18th century or older, lies between the two residential buildings and is separated from the forecourt by a wall in which in the middle the access gate (see under 5). On the south side (= castle side) the courtyard is bounded by the moat wall (see under 3) of the inner moat, in which the castle lies; the newly laid brick paving falls outside the protection. ad e.: the actual park section, 18th century, is small and lies together with the vegetable garden within the outer moat; part of the western boundary is formed by the Kasteellaan, namely where the moat is absent. The park sections beside the residential buildings are characterised by unevenness in the form of small embankments on which quite a few old lindens (18th century) still stand; undergrowth of shrubs and grass; remains of a simple path pattern, in particular on the small embankments. South of the castle a small park triangle, consisting of a grass field with a single solitary tree; this triangle is bounded by the Kasteellaan, the inner moat and the moat section that connects the outer moat with the inner moat. Striking is the great enclosure of the park in relation to the surrounding land. On the far side of the Kasteellaan there are (protected) remains of the park layout that lies somewhat further from the castle. ad f.: the vegetable garden, 18th century, lies to the southeast of the castle and is surrounded by the outer moat on three sides; between the vegetable garden and the northeastern park section lies a hook-shaped section of moat, which opens into the eastern arm of the outer moat; the vegetable garden currently consists of a number of compartments, in which small gardens have been recently laid out. ad g.: a part of the open fields and park remains with watercourses to the north and south of the park section of the country estate, important as a complementary economic component in relation to the park section more focused on 'ornament' (recreation).
Valuation
PARK LAYOUT of general importance
- because of its age
- because of its cultural-historical and landscape-visual values
- because of the coherence between the enclosure of the primarily recreational park and the openness of a part of the surrounding landscape; furthermore there are strong relationships between these two aspects and the relationship with the reclamation and water management history which here (as on many other Brabant country estates) plays such a great role.
Nearby in the register
- Loon op ZandKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Bouwhuis, Kasteellaan bij 17Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Brug(L), Kasteellaan bij 17Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuinmuur, Kasteellaan bij 17Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.