Rijksmonumentenregister · Netherlands
Winkelwoning, Maarsmansteeg 8
Leiden, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Werk-woonhuis
- Function
- Winkelwoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1905 - 1906
- Address
- Maarsmansteeg 8, 2311 EE Leiden
- Place
- Leiden
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.15871, 4.49065
- Monument number
- 515136
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1905 map "Bl. 17 Leiden, 1905" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De WINKEL met BOVENWONING is in de periode van 1905 tot 1906 in opdracht van C. Christiaanse Jr. ontworpen door de architecten H.J. Jesse en W. Fontein. Zij ontwierpen een hoekpand in een sobere Art Nouveau stijl met elementen in de Vakwerkstijl. Het hoekpand staat in het beschermd stadsgezicht. De twee gevels van het pand grenzen aan de Maarsmansteeg en Kapelstraat. Op de tweede verdieping en onder de kap bevond zich de woning.
In de opdracht stond bedongen dat de gevels aan de straatzijde geheel uit glas zouden bestaan. Bovendien mochten er geen kolommen in de winkel komen.
Vandaar dat de architecten kozen voor een ijzeren skelet-constructie, die in de gevel tot uitdrukking komt. In eerste instantie zijn de ijzeren kolommen op blokken geplaatst, omdat het Zweedse graniet voor de neuten niet op tijd aanwezig was. Door de kolommen met vijzels te lichten, konden de blokken vervangen worden door de granieten neuten. De koepel op het torentje was oorspronkelijk bekleed met goudgeverfde stroken lood, dat vervangen is door zink. Het glas in de hoektravee op de eerste verdieping is vervangen door houten latten.
De inmiddels vrijliggende achtergevel dateert uit de achttiende eeuw.
Omschrijving
Hoekpand van drie bouwlagen op vierkante plattegrond (van 8 bij 8 meter) onder een overstekend tentdak met geglazuurde gele tuile-du-Nordpannen en nokvorsten en een goot op gesneden klampen. Winkel op begane grond en eerste verdieping, woning op tweede verdieping en in kap. Boven de afgeronde hoektravee met overhoekse entree, een achtzijdig torentje van één extra bouwlaag onder een met zink gedekte koepel.
Geklonken ijzeren skelet, in de gevel op de begane grond en eerste verdieping gevuld met glas in houten kozijnen. Op de tweede verdieping ijzeren vakwerk gevuld met een bruinrode geglazuurde baksteen, waarin kruisvensters met zestienruits bovenlichten. Beide identieke gevels twee traveeën breed, met daartussen de hoektravee. De traveeën worden van elkaar gescheiden door de kolommen van het ijzeren skelet. Tussen de verdiepingen de balken van het ijzeren skelet.
Een plint van Zweeds graniet onder de etalagevensters. Etalagevensters op de begane grond en eerste verdieping in houten kozijnen met ruitvormige rasters in de afgeronde hoeken, in een identiek geornamenteerd ijzeren skelet. De overhoekse entree bestaat uit een glasdeur met een opgeklampt houten stootbord in een klein portaal. Waterdorpels onder de vensters van de tweede verdieping op de hoogte van de verdiepingsvloer. Een tweelichtskozijn in de achtergevel.
Het tentdak wordt onderbroken door tweelichts dakkapellen onder lessenaardaken en bekroond door een piron. De extra verdieping van het torentje is een loggia met een gemetselde borstwering, een toegangsdeur en vierkante houten palen met gebogen korbelen waarop de koepel met een piron steunt.
De ruimtes tussen de vloeren en plafonds zijn gevuld met zeegras.
Waardering
De winkel met bovenwoning is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een winkelwoonhuis in een sobere Art Nouveau stijl met elementen in de Vakwerkstijl.
Bovendien is een op deze wijze toegepaste geklonken ijzeren skeletconstructie, waarbij het skelet is gebruikt als geledend element in de gevel relatief zeldzaam.
Stedebouwkundig is het hoekpand van betekenis vanwege de beeldbepalende situering in de binnenstad van Leiden.
Het exterieur van de winkel is vrijwel gaaf.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The SHOP WITH UPPER STOREY was designed in the period from 1905 to 1906 on behalf of C. Christiaanse Jr. by the architects H.J. Jesse and W. Fontein. They designed a corner building in a sober Art Nouveau style with elements in the Timber-frame style. The corner building stands in the protected townscape. The two facades of the building border on the Maarsmansteeg and Kapelstraat. On the second storey and under the roof was situated the dwelling.
In the commission it was stipulated that the facades on the street side should consist entirely of glass. Furthermore, there were to be no columns in the shop.
Therefore the architects opted for an iron skeleton-frame construction, which is expressed in the facade. Initially the iron columns were placed on blocks, because the Swedish granite for the pedestals was not available in time. By lifting the columns with jacks, the blocks could be replaced by the granite pedestals. The dome on the little tower was originally clad with gold-painted strips of lead, which has been replaced by zinc. The glass in the corner bay on the first storey has been replaced by wooden laths.
The now exposed rear facade dates from the eighteenth century.
Description
Corner building of three storeys on a square floor plan (of 8 by 8 metres) under an overhanging pitched roof with glazed yellow Tuile-du-Nord tiles and ridge ornaments and a gutter on cut clamps. Shop on ground floor and first storey, dwelling on second storey and in the roof. Above the rounded corner bay with skew entrance, an octagonal little tower of one extra storey under a zinc-covered dome.
Riveted iron skeleton, on the facade of the ground floor and first storey filled with glass in wooden windows. On the second storey iron timber-frame filled with brownish-red glazed brick, in which cross windows with sixteen-pane fanlights. Both identical facades two bays wide, with the corner bay between them. The bays are separated from each other by the columns of the iron skeleton. Between the storeys the beams of the iron skeleton.
A plinth of Swedish granite under the shop windows. Shop windows on the ground floor and first storey in wooden windows with diamond-shaped glazing bars in the rounded corners, in an identically ornamented iron skeleton. The skew entrance consists of a glass door with an attached wooden bumper in a small portico. Water drip mouldings under the windows of the second storey at the height of the floor level. A two-light window in the rear facade.
The pitched roof is interrupted by two-light roof dormer windows under sloping roofs and crowned by a finial. The extra storey of the little tower is a loggia with a brick parapet, an access door and square wooden posts with curved corbels on which the dome with a finial rests.
The spaces between floors and ceilings are filled with seagrass.
Valuation
The shop with upper storey is of general importance on account of its cultural-historical and architectural-historical value as an example of a shop-dwelling house in a sober Art Nouveau style with elements in the Timber-frame style.
Moreover, a riveted iron skeleton-frame construction applied in this manner, whereby the skeleton is used as an articulated element in the facade, is relatively rare.
From an urban planning perspective, the corner building is significant on account of its image-defining situation in the city centre of Leiden.
The exterior of the shop is virtually intact.
Nearby in the register
- Woonhuis, Maarsmansteeg 2Woonhuisunder 1 mi
- Straatmeubilair, Vismarkt tegenover 3Straatmeubilairunder 1 mi
- Winkelwoning, Breestraat 90Werk-woonhuisunder 1 mi
- Vroom & DreesmanWinkelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.