Rijksmonumentenregister · Netherlands
Winkelwoning, Breestraat 90
Leiden, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Werk-woonhuis
- Function
- Winkelwoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1905
- Address
- Breestraat 90, 2311 CV Leiden (and others)
- Place
- Leiden
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.15848, 4.49026
- Monument number
- 515125
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1905 map "Bl. 17 Leiden, 1905" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De WINKEL met BOVENWONING is in 1905 ontworpen door architect Jacobus van der Heijden in opdracht van Albert Timmermann, die herenmode-artikelen verkocht. Het in de bouwstijl van de Art Nouveau ontworpen hoekpand, staat aan de Breestraat en de Maarsmansteeg. Het maakt deel uit van het beschermd stadsgezicht. Het hoektorentje was in oorsprong gedekt met bouletpannen en een abstracte kruisbloem en is nu voorzien van een zinkroefdak en een nieuwe piron. De oorspronkelijke voordeur met Art Nouveau tracering is vervangen. De ingang rechts in de gevel aan de Breestraat is dichtgezet met hout.
Omschrijving
Hoekpand van drie bouwlagen op een rechthoekige plattegrond onder een afgeknot schilddak met roodbruin geglazuurde bouletpannen en een gootlijst op gesneden klampen. Winkel op begane grond, woning op eerste en tweede verdieping en in de kap. Boven de afgesnoten hoektravee met overhoekse entree, een zeszijdig torentje met één extra bouwlaag onder een tentdak.
Gevels van rode baksteen, met op begane grond etalagevensters en op verdiepingen schuifvensters en openslaande vensters met bovenlichten. In de bovenlichten twaalfruits roedenverdeling of veelvoud daarvan. Vensters onder hanekammen of ontlastingsboogjes, met metselwerk in de boogtrommels. Op de eerste verdieping ook een kroonvormige variatie op de hanekam. In de voorgevel (zuidwest) twee vensterassen, in de zijgevel (noordwest) drie. Smeedwerk balkonhekken, tracering, siersmeedwerk en glas-in-lood met typische zweepslagmotieven van Art Nouveau.
Boven een plint van ongepolijst graniet bevinden zich de etalageruiten in houten kozijnen met houten tracering, tussen geklonken ijzeren kwadrantkolommen en onder een geklonken ijzeren puibalk met Art Nouveau ornamenten. Links in de zijgevel en rechts in de voorgevel granieten pilasters. Boven de puibalk ontlastingsbogen van groen en blauw geglazuurde baksteen. Overhoekse entree in een portaal met gebogen zijlichten en een bovenlicht met tracering. Boven de ingang een kwartronde erker met balkon en een driedelig venster in hardstenen lijst. In de extra verdieping van het hoektorentje een venster boven een halfrond hardstenen balkon op een console. Beide balkons met smeedwerk balkonhekjes. Zandstenen hoekblokken op de overgang van de overhoekse gevel naar de zeshoek van het torentje. Op tweede verdieping sierlijk hijsoog.
In de voorgevel aan de Breestraat één etalagevenster. Rechts daarvan een portaal, waarin onder een bovenlicht met tracering een voormalige ingang. Op de eerste verdieping een hardstenen balkon met balkonhek, waarop een dubbele deur met bovenlichten uitkomt. Het balkon steunt op drie ijzeren consoles in de vorm van papegaaien. Rechts naast het balkon een kleine erker onder een lessenaardak met roodbruin geglazuurde bouletpannen. Zowel deze erker als die op de hoek steunen op troggwelfjes van groene en blauwe geglazuurde baksteen.
Links in de zijgevel aan de Maarsmansteeg een houten paneeldeur met venster, boven- en zijlichten van geslepen glas, siersmeedwerk en glas-in-lood in een portaal. Op de wanden en het plafond groen, geel en blauw geglazuurde baksteen, op de vloer en traptreden terrazzo. Rechts naast portaal een smal gebogen etalagevenster en drie brede etalagevensters. Op de eerste en tweede verdieping in het midden een driedeling venster met Franse balkons met Art Nouveau smeedwerk. Aan weerszijden een venster met bovenlicht. Het driedelige venster op de eerste verdieping is licht gebogen en heeft vier hardstenen aanzetstenen. Drie muurankers in de zijgevel.
Twee dakkapellen onder steekkappen met sierspanten. Drie kleine dakkapellen onder opgelichte dakvlakken. Alle vijf met roodbruin geglazuurde bouletpannen en tweeruits vensters.
Waardering
De winkel met bovenwoning is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde als representatief voorbeeld van een hoekwinkelpand uit het begin van de twintigste eeuw in Art Nouveaustijl.
De stedebouwkundige waarde ontleend het hoekpand aan de beeldbepalende situering in de binnenstad van Leiden.
Het exterieur is gaaf.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The SHOP WITH UPPER STOREY was designed in 1905 by architect Jacobus van der Heijden on commission of Albert Timmermann, who sold gentlemen's fashion articles. The corner building, designed in the Art Nouveau architectural style, stands on the Breestraat and the Maarsmansteeg. It forms part of the protected townscape. The corner turret was originally covered with curved glazed tiles and an abstract cross flower and is now provided with a zinc roof and a new final. The original front door with Art Nouveau tracery has been replaced. The entrance on the right in the facade on the Breestraat is blocked with wood.
Description
Corner building of three storeys on a rectangular ground plan under a hipped roof with reddish-brown glazed curved tiles and a gutter moulding on cut corbels. Shop on ground floor, dwelling on first and second floor and in the roof space. Above the cut-off corner bay with angled entrance, a hexagonal turret with one additional storey under a tent roof.
Facades of red brick, with display windows on the ground floor and on the upper floors sash windows and casement windows with fanlights. In the fanlights twelve-light glazing bars or multiples thereof. Windows under dog-tooth cornices or relieving arches, with brickwork in the arch drums. On the first floor also a crown-shaped variation on the dog-tooth cornice. In the front facade (south-west) two window bays, in the side facade (north-west) three. Wrought-iron balcony railings, tracery, decorative ironwork and leaded glass with typical whiplash motifs of Art Nouveau.
Above a plinth of unpolished granite are the display window panes in wooden frames with wooden tracery, between riveted iron quadrant columns and under a riveted iron display beam with Art Nouveau ornaments. Left in the side facade and right in the front facade granite pilasters. Above the display beam relieving arches of green and blue glazed brick. Angled entrance in a portal with curved side lights and a fanlight with tracery. Above the entrance a quarter-round oriel with balcony and a three-part window in a stone list. In the extra storey of the corner turret a window above a semicircular stone balcony on a console. Both balconies with wrought-iron balcony railings. Sandstone corner stones at the transition from the angled facade to the hexagon of the turret. On second floor an elegant hoist eye.
In the front facade on the Breestraat one display window. To the right of it a portal, in which under a fanlight with tracery a former entrance. On the first floor a stone balcony with balcony railing, onto which a double door with fanlights opens. The balcony is supported on three iron consoles in the form of parrots. To the right beside the balcony a small oriel under a leanto roof with reddish-brown glazed curved tiles. Both this oriel and the one on the corner are supported on barrel vaults of green and blue glazed brick.
Left in the side facade on the Maarsmansteeg a wooden panelled door with window, fanlight and side lights of ground glass, decorative ironwork and leaded glass in a portal. On the walls and ceiling green, yellow and blue glazed brick, on the floor and stair treads terrazzo. To the right beside the portal a narrow curved display window and three broad display windows. On the first and second floor in the centre a three-part window with French balconies with Art Nouveau ironwork. On either side a window with fanlight. The three-part window on the first floor is slightly curved and has four stone setting stones. Three wall anchors in the side facade.
Two roof dormers under pitched roofs with decorative roof truss structures. Three small roof dormers under raised roof planes. All five with reddish-brown glazed curved tiles and two-light windows.
Valuation
The shop with upper storey is of general importance because of its cultural-historical and architectural-historical value as a representative example of a corner shop building from the beginning of the twentieth century in Art Nouveau style.
The urban planning value of the corner building derives from its image-defining location in the city centre of Leiden.
The exterior is well preserved.
Nearby in the register
- Overheidsgebouw, Breestraat bij 92Overheidsgebouwunder 1 mi
- Woonhuis, Breestraat 99Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Breestraat 99Woonhuisunder 1 mi
- Erfscheiding, Breestraat bij 101Erfscheidingunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.