Rijksmonumentenregister · Netherlands
Villa Linnaeus
De Bilt, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1890
- Address
- De Holle Bilt 17, 3732 HM De Bilt
- Place
- De Bilt
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.10302, 5.19011
- Monument number
- 514671
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1879 map "De Nieuwe Hollandsche Waterlinie en de stelling in de Geldersche Vallei / ontworpen door M.H.J. Plantenga ; geteekend door M. van Meurs" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het in 1890 gebouwde woonhuis, type VILLA ("Linnaeus") was oorspronkelijk onderdeel van de boomkwekerij Groenewegen en zoon uit Amsterdam, die zich in 1886 in De Bilt vestigde. De firma in De Bilt richtte zich, naast het kweken van bomen, voornamelijk op het ontwerpen en aanleggen van tuinen. In 1890 bedroeg het terrein van de kwekerij zesendertig hectare. De villa werd gebouwd als woning van de eigenaar J.B. Groenewegen, waaraan later de naam Linnaeus is gegeven. Door de aanleg van het nieuwe tracé van de Utrechtseweg in 1937 achter de villa, is deze sindsdien fysiek van de kwekerij gescheiden. Na de oorlog werd de villa verkocht en heeft sindsdien geen relatie meer met de kwekerij. De villa draagt tegenwoordig de naam "De Wende".
Omschrijving
Villa "De Wende", met neogotische en chaletstijlinvloeden, evenwijdig aan de Holle Bilt gelegen. De plattegrond van de villa heeft een samengestelde vorm en bestaat uit twee bouwlagen en een souterrain onder een met grijze kruispannen gedekt, samengesteld zadeldak. De overstekende dakschilden van de topgevels hebben geprofileerde daklijsten en worden ondersteund door versierde schoorconstructies met toog en makelaar die op natuurstenen consoles rusten.
De in baksteen uitgevoerde gevels zijn geprofileerd met spitsboogvelden, waarvan een aantal uitlopend in drie- en vierpassen die met rollagen in een lichtere rode baksteen zijn geaccentueerd. Voorts zijn de gevels verrijkt met ontlastingsbogen, boogtrommels en blindnissen, vensteromlijstingen (gecantonneerd of gebiljoend) en banden in siermetselwerk, eveneens uitgevoerd in een lichtere rode baksteen. Het souterrainniveau is uitgevoerd als omlopende plint van ongeveer één meter hoogte met gebosseerde blokken van hardsteen die door middel van een geprofileerde band is afgesloten. De vensters bestaan voornamelijk uit dubbele draairamen met of zonder bovenlichten en schuiframen. In de plint zijn uitsluitend tweelichtsvensters met dubbele draairamen gezet. De gevels zijn voorzien van staafankers met krul.
De topgevel aan de Holle Biltzijde (noord) heeft in totaal drie vensterassen. De symmetrisch ingedeelde topgevel heeft een geleding, die in de tweede bouwlaag versmalt en ter hoogte van de schoorconstructie overgaat in een driepasveld. In de geleding is in de eerste bouwlaag een samengesteld venster en in de tweede bouwlaag twee vensters gezet. Ter hoogte van de schoorconstructie zijn twee smalle vensters gezet onder een hardstenen latei die in de knik van de driepas als aanzetsteen doorloopt. In de top van de geleding bevindt zich een rozetnis met gemetseld zandloper motief. Ter weerszijden van de geleding eindigt de gevel in een spitsboog, waarin een vierpas is gemetseld.
De linker zijgevel heeft eveneens een geleding die tot onder het dakschild doorloopt. Ook deze geleding versmalt ter hoogte van de tweede bouwlaag. Meer naar achter bevindt zich een torenachtig bouwvolume van twee-en-een-halve bouwlaag. De torenpartij heeft een vierkante grondvorm en wordt door een met leien in maasdekking gedekte, uitkragende spits bekroond. De halve bouwlaag onder de spits heeft afgeschuinde hoeken. In de torenpartij bevindt zich aan de noordzijde de hoofdingang. Deze is te bereiken via een gemetselde trap van zeven treden met een smeedijzeren hekwerk. De getoogde vleugeldeur met bovenlicht, ligt enigszins verdiept in de voorgevel. Boven de ingang is een luifel geplaatst die op houten schoren rust. De achterzijde (zuiden) van de torenpartij, die een smaller gevelvlak heeft, is voorzien van een ingang naar het souterrain. Deze is via een trap te bereiken. De rechter zijgevel (westen) bestaat uit een topgevel met voorsprong onder een zadeldak met lagere voet en nok. De gevel is minder gedetailleerd dan de gevel aan de noordzijde. Vóór de topgevel is een houten serre onder lessenaarsdak gezet die via een gemetselde trap te bereiken is. Boven de serre, in de tweede bouwlaag, bevinden zich twee vensters. In de top is later een drielichtsvenster gezet dat het driepasveld heeft verstoord. De rechter zijgevel van de topgevel heeft in de eerste bouwlaag één venster. De achtergevel is op twee boven elkaar geplaatste vensters na geheel blind. Op de rechthoek is de gevel met een liggende ellipsboog opengewerkt ten behoeve van een portiek, die via een trap in de linker zijgevel te bereiken is. De linker zijgevel heeft vier, onregelmatig geplaatste vensters. Tegen de achtergevel is een brandtrap bevestigd.
Het het gewijzigde interieur is, met uitzondering van de opmerkelijk vormgegeven trappartij en de tegelvloer in de hal en gang, van ondergeschikt belang.
Waardering
De villa is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde vanwege de ontstaansgeschiedenis als voormalige directeurswoning in relatie met de kwekerij Linnaeus van de firma Groenewegen, alsmede vanwege de architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld van een villa met neogotische- en chaletstijlinvloeden.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The residential villa of the VILLA type ("Linnaeus") built in 1890 was originally part of the tree nursery Groenewegen and son from Amsterdam, which established itself in De Bilt in 1886. The firm in De Bilt focused, in addition to growing trees, mainly on the design and laying out of gardens. In 1890 the nursery grounds measured thirty-six hectares. The villa was built as the residence of the owner J.B. Groenewegen, to which the name Linnaeus was later given. Following the construction of the new route of the Utrechtseweg in 1937 behind the villa, it has since been physically separated from the nursery. After the war the villa was sold and has since had no further connection with the nursery. The villa nowadays bears the name "De Wende".
Description
Villa "De Wende", with Neo-Gothic and chalet-style influences, situated parallel to the Holle Bilt. The floor plan of the villa has a composite form and consists of two storeys and a basement under a hipped roof covered with grey cross tiles. The overhanging roof skirts of the gable ends have moulded drip mouldings and are supported by decorated chimney structures with arch and brace resting on natural stone corbels.
The brick-built facades are profiled with pointed arch fields, a number of which end in three- and four-lobed designs that are accentuated with rows in a lighter red brick. Furthermore the facades are enriched with relieving arches, arch drums and blind recesses, window surrounds (cantonned or bevelled) and bands in ornamental brickwork, likewise executed in a lighter red brick. The basement level is executed as a continuous plinth of approximately one metre height with rusticated blocks of hard stone separated by a moulded band. The windows consist mainly of double casement windows with or without fanlights and sash windows. In the plinth exclusively two-light windows with double casement windows are set. The facades are provided with wall anchors with scroll.
The gable end on the Holle Bilt side (north) has a total of three window bays. The symmetrically arranged gable end has a division which narrows in the second storey and transforms at the height of the chimney structure into a four-lobed field. In the division a composite window is set in the first storey and two windows in the second storey. At the height of the chimney structure two narrow windows are set under a hard stone lintel which runs as a springstone in the bend of the four-lobe. At the top of the division is a rose recess with brick hourglass motif. On either side of the division the gable ends in a pointed arch in which a four-lobe is laid.
The left side facade likewise has a division that extends below the roof skirt. This division also narrows at the height of the second storey. Further back is a tower-like building volume of two-and-a-half storeys. The tower section has a square ground plan and is crowned by a projecting spire covered with slates in Dutch bond. The half storey beneath the spire has chamfered corners. In the tower section on the north side is the main entrance. This is reached via a brick staircase of seven steps with wrought iron railing. The arched double doors with fanlight are set somewhat recessed in the front facade. Above the entrance a canopy is placed which rests on wooden brackets. The rear (south) of the tower section, which has a narrower facade, is provided with an entrance to the basement. This is reached via a staircase. The right side facade (west) consists of a gable end with projection under a hipped roof with lower eaves and ridge. The facade is less detailed than the facade on the north side. In front of the gable end a wooden conservatory under a lean-to roof is placed which is reached via a brick staircase. Above the conservatory, in the second storey, are two windows. At the top a three-light window was later inserted which has disturbed the four-lobed field. The right side facade of the gable end has one window in the first storey. The rear facade is entirely blank except for two windows placed one above the other. On the rectangle the facade is pierced with a lying elliptical arch for the benefit of a portico, which is reached via a staircase in the left side facade. The left side facade has four irregularly placed windows. A fire escape is attached to the rear facade.
The modified interior is, with the exception of the remarkably designed staircase section and the tiled floor in the hall and corridor, of subsidiary importance.
Valuation
The villa is of general importance because of its cultural-historical value due to its origins as the former director's residence in relation to the Linnaeus nursery of the firm Groenewegen, as well as because of its architectural-historical value as a good example of a villa with Neo-Gothic and chalet-style influences.
Nearby in the register
- """De Ketting"""Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, De Holle Bilt bij 20Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Grenspaal, De Holle Bilt bij 10Grensafbakeningunder 1 mi
- Tuinmanswoning(L), De Holle Bilt 10Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.