TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

De Hermitage

Apeldoorn, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1878
Address
Jhr. Mr. G.W. Molleruslaan 38, Locatie: Parken, 7316 AV Apeldoorn
Place
Apeldoorn
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
52.22005, 5.96339
Monument number
514568

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

3 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

Grote vrijstaande VILLA met voormalig KOETSHUIS, gelegen aan de noordzijde van de Jhr.mr. G.W. Molleruslaan (vroeger Vijverlaan) in het verlengde van de Oranjelaan. Deze villa, genaamd 'de Hermitage', dateert uit 1878 en behoort daarmee tot de oudste villabebouwing in de villawijk de Parken, waarvan de ontwikkeling in 1874 met de aankoop van het landgoed De Pasch door Hendrik Christiaan van der Houven van Oordt (1837-1903) een aanvang nam. Dit pand heeft sinds de bouw in 1878 diverse functies gehad. Het pand is in neoclassicistische stijl gebouwd in opdracht van de hiervoor genoemde Van der Houven van Oordt en nog in hetzelfde jaar verkocht aan de brandstoffenhandelaar J.B. Hugenholtz. Op oude kaarten staat het ook aangeduid als "doorgangshuis" (soort pension?) en in 1913 is het in gebruik als kerk van de Protestantse Bond. Later werd het een verpleeghuis. Nu is het weer een woonhuis.

Het oorspronkelijke huis had een rechthoekige plattegrond, zo staat het althans aangegeven op de kadastrale kaart van 1880. Niet lang daarna moeten de zijgevels zijn voorzien van de karakteristieke houten veranda's die later zijn dichtgezet en omgevormd tot serres. In het begin van de 20ste eeuw is de achtergevel van een uitbouw voorzien. Rond het midden van de 20ste eeuw heeft het huis verbouwingen ondergaan naar plannen van de architect J.G. van Dongen jr. (1896-1973). In deze periode zijn waarschijnlijk de vensters op de verdieping vergroot, zijn de veranda's dichtgebouwd en is de uitbouw tegen de achtergevel verhoogd, waarover het zadeldak werd doorgezet.

Omschrijving

Het in kruisverband gemetselde, bakstenen pand is opgetrokken op rechthoekige grondslag en telt twee bouwlagen onder een met bitumen gedekt zadeldak. De gevels bezitten een gepleisterde plint. De verdieping is gepleisterd en wit geschilderd boven een omlopend fries met gestucte rozetversieringen.

De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL bezit op de begane grond een 'arcade', bestaande uit drie gekoppelde gepleisterde rondbogen, waarin enkelruits stolpdeuren, geprofileerde kalven en halfronde 2-ruits bovenlichten. De muurdammen aan weerszijden van de deuren zijn in blokverband gepleisterd. De verdieping heeft een drielicht met in het midden een enkelruits stolpraam en links en rechts smalle enkelruits vensters. Hierboven bevindt zich in geschilderde letters de naam van het huis (de Hermitage) en een klein zoldervenster. Het overstekend dak rust op de verlengde, gesneden uiteinden van de gordingen.

De LINKER ZIJGEVEL heeft rechts een houten serre onder een lessenaarsdak dat doorgetrokken is over de entree. De serres hebben houten stijlen met lijstkapitelen en vellingkanten. Het voorvlak bevat een niet oorspronkelijke gevelvulling onder een band van houten delen met een gesneden onderzijde. De zijvlakken hebben houten panelen achter de betimmering (?) en daarboven meerruits glaspanelen. Hierboven zijn de halve topgevels bekleed met verticale houten delen met een gesneden onderzijde. Links van de serre de entree met forse geprofileerde rondboog en geblokte pilasters. De ingang bezit een dubbele paneeldeur met geprofileerd kalf en 2-ruits bovenlicht. Links bevat de gevel een venster met geprofileerde, deels in blokverband uitgevoerde omlijsting, enkelruits stolpraam, vast kalf en 2-ruits bovenlicht. De verdieping heeft drie naar onder vergrote vensters. De rechter zijgevel van de uitbouw bevat op de begane grond een toegang met 2-ruits bovenlicht. Daarboven een later toegevoegd balkon met niet oorspronkelijke gevelindeling.

De ACHTERGEVEL heeft rechts een 6-ruits Empirevenster. De achtergevel van de uitbouw heeft op de begane grond links een enkelruits stolpraam met 2-ruits bovenlicht en rechts een klein 2-ruits venster. De RECHTER ZIJGEVEL bevat links een houten serre onder een lessenaarsdak. De serres hebben houten stijlen met lijstkapitelen en vellingkanten. Het voorvlak bevat een niet oorspronkelijke gevelvulling. Het linker zijvlak heeft houten panelen achter de betimmering (?) en daarboven meerruits glaspanelen. Hierboven is de halve topgevel bekleed met verticale houten delen met een gesneden onderzijde. Het rechter vlak is van gepleisterd metselwerk. Rechts van de serre twee vensters, het linker een T-venster met 2-ruits bovenlicht, het rechter nu een enkelruits venster met 2-ruits bovenlicht. De verdieping heeft naar onder vergrote vensters. De rechter zijgevel van de uitbouw heeft op de begane grond een 6-ruits Empirevenster, de verdieping een 2-ruits stolpvenster.

In het INTERIEUR bleven diverse oorspronkelijke elementen bewaard, zoals geprofileerde deurkozijnen, een vestibule met marmeren vloer en tochtportaal met deur met gestraald glas, voorstellende rietpluimen en vogels (vermoedelijk blauwe reigers); voorts enkele eenvoudige zwart marmeren mantels en een vrij sober trappenhuis met gedraaide houten trappaal en (afgetimmerde) houten spijlen. In de keuken een schouwtje en vaste kast met paneeldeuren en dubbele 2-ruits deurtjes. Langs de zachtboardplafonds zijn resten van gestuct lijstwerk aangetroffen, vermoedelijk behorend bij stucplafonds.

Rechts achter het huis staat een klein voormalig koetshuis met rechthoekige plattegrond, één bouwlaag en een zadeldak met gesmoorde tuiles du Nord en houten windveren. De gevels zijn gemetseld in baksteen in halfsteens verband. De voorgevel bevat een vernieuwde garagedeur en een opgeklampte deur (zonder monumentale waarde) en hierboven een getoogd houten luik onder een segmentboog. In de zijgevel een oculusvenster met gietijzeren roosraam.

Het huis is deels gelegen op een bakstenen terras met aan de voorzijde twee bakstenen treden. Van de oorspronkelijke tuin resteert weinig. Wel staat aan de oostzijde nog een groep fraaie forse bomen.

Waardering

Stadsvilla met invloeden van het neoclassicisme uit 1878, met koetshuis.

- Van architectuurhistorische waarde als goed en - vooral wat betreft het exterieur - vrij gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een villa met ornamentiek beïnvloed door het neoclassicisme. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals het geavanceerde materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder de serres. Er is sprake van een ensemblewaarde als onderdeel van de villawijk de Parken, waarbinnen het pand behoort tot de omstreeks 1900 gangbare villatypen, welke samen met de oudere en later typen en stijlen zeer goed de ontwikkeling van de villabouw weergeven.

- Van stedenbouwkundige waarde door de situering aan de Jhr.mr. G.W. Molleruslaan, op de kop van de Oranjelaan. Beide lanen bezitten nog een in vrij gave staat bewaard bestand aan historische huizen, die tezamen met de vele particuliere en openbare groenelementen een aantrekkelijk, waardevol straatbeeld vormen.

- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting van de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale villa's in ruim opgezette romantisch aangelegde villawijken. De Parken behoort tot de grootste en oudste villawijken van dit type in ons land en de aanleg droeg er toe bij dat het aanzien van het dorp en de sociale gelaagdheid van haar bevolking sterk veranderde.

- Van cultuurhistorische waarde als woning van Hendrik Christiaan van der Houven van Oordt, de grondlegger van de Parken.

- Van cultuurhistorische waarde als één van de oudste, zo niet de oudste villa in de Parken.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

Large detached VILLA with former COACH HOUSE, located on the north side of the Jhr.mr. G.W. Molleruslaan (formerly Vijverlaan) in line with the Oranjelaan. This villa, named 'de Hermitage', dates from 1878 and is thus among the oldest villa development in the villa district de Parken, whose development began in 1874 with the purchase of the estate De Pasch by Hendrik Christiaan van der Houven van Oordt (1837-1903). This property has had various functions since its construction in 1878. The building was constructed in neoclassical style at the instigation of the aforementioned Van der Houven van Oordt and was sold in the same year to fuel merchant J.B. Hugenholtz. On old maps it is also indicated as a "transit house" (a type of boarding house?) and in 1913 it was in use as a church of the Protestantse Bond. Later it became a nursing home. Now it is a dwelling house again.

The original house had a rectangular ground plan, as at least indicated on the cadastral map of 1880. Not long after, the side elevations must have been provided with the characteristic wooden verandas which were later closed off and converted into conservatories. In the early 20th century the rear elevation was provided with an extension. Around the middle of the 20th century the house underwent alterations according to plans by architect J.G. van Dongen jr. (1896-1973). In this period the windows on the storey were probably enlarged, the verandas were built in and the extension against the rear elevation was heightened, over which the gabled roof was continued.

Description

The brick building, laid in Flemish bond, is erected on a rectangular ground plan and comprises two storeys under a gabled roof covered with bitumen. The elevations have a plastered plinth. The storey is plastered and painted white above a continuous frieze with stucco rosette ornaments.

The symmetrically arranged FRONT ELEVATION has on the ground floor an 'arcade', consisting of three coupled plastered semicircular arches, containing single-pane double doors, moulded cornices and semicircular 2-pane fanlights. The wall piers on either side of the doors are plastered in block bond. The storey has a three-light with a single-pane double door in the centre and narrow single-pane windows to left and right. Above this, in painted letters, is the name of the house (de Hermitage) and a small attic window. The overhanging roof rests on the extended, cut ends of the roof beams.

The LEFT SIDE ELEVATION has on the right a wooden conservatory under a lean-to roof which is continued over the entrance. The conservatories have wooden posts with list capitals and chamfered edges. The front face contains a non-original elevation filling under a band of wooden parts with a carved underside. The side faces have wooden panels behind the boarding (?) and above these multi-pane glass panels. Above this the half gables are clad with vertical wooden parts with a carved underside. To the left of the conservatory the entrance with substantial moulded semicircular arch and blocked pilasters. The entrance has a double panelled door with moulded cornice and 2-pane fanlight. On the left the elevation contains a window with moulded, partly block-bond executed surround, single-pane double door, fixed cornice and 2-pane fanlight. The storey has three windows enlarged downwards. The right side elevation of the extension contains on the ground floor an access with 2-pane fanlight. Above this a later added balcony with non-original elevation arrangement.

The REAR ELEVATION has on the right a 6-pane Empire window. The rear elevation of the extension has on the ground floor on the left a single-pane double door with 2-pane fanlight and on the right a small 2-pane window. The RIGHT SIDE ELEVATION contains on the left a wooden conservatory under a lean-to roof. The conservatories have wooden posts with list capitals and chamfered edges. The front face contains a non-original elevation filling. The left side face has wooden panels behind the boarding (?) and above these multi-pane glass panels. Above this the half gable is clad with vertical wooden parts with a carved underside. The right face is of plastered masonry. To the right of the conservatory two windows, the left one a T-window with 2-pane fanlight, the right one now a single-pane window with 2-pane fanlight. The storey has windows enlarged downwards. The right side elevation of the extension has on the ground floor a 6-pane Empire window, the storey a 2-pane double window.

In the INTERIOR various original elements were preserved, such as moulded door frames, a vestibule with marble floor and draught porch with door with radiating glass, depicting reed plumes and birds (presumably blue herons); furthermore several simple black marble mantels and a fairly austere stairwell with turned wooden newel post and (boarded-up) wooden balusters. In the kitchen a small fireplace and fixed cupboard with panel doors and double 2-pane doors. Along the softboard ceilings remains of stucco moulding work were found, presumably belonging to stucco ceilings.

To the right behind the house stands a small former coach house with rectangular ground plan, one storey and a gabled roof with damped tuiles du Nord and wooden weather vanes. The elevations are built of brick in half-brick bond. The front elevation contains a renewed garage door and an attached door (without monumental value) and above this a shuttered wooden shutter under a segmental arch. In the side elevation an oculus window with cast-iron grille window.

The house is partly located on a brick terrace with two brick steps at the front. Little remains of the original garden. However, a group of fine sturdy trees still stands on the east side.

Valuation

Urban villa with influences of neoclassicism from 1878, with coach house.

- Of architectural-historical value as a good and - particularly as far as the exterior is concerned - fairly well-preserved example of a villa with ornaments influenced by neoclassicism. The building stands out for high-quality aesthetic qualities, such as the advanced use of materials and rich ornamentation. Characteristic are the conservatories below. There is ensemble value as part of the villa district de Parken, within which the building belongs to the villa types common around 1900, which together with the older and later types and styles very well demonstrate the development of villa construction.

- Of urban planning value by its location on the Jhr.mr. G.W. Molleruslaan, at the head of the Oranjelaan. Both lanes still possess a stock of historical houses preserved in fairly good condition, which together with the many private and public green elements form an attractive, valuable street scene.

- Of cultural-historical value as a recognizable element from a social development. The building was constructed as housing for the new and wealthy urban elite, who preferred to settle in substantial villas in spaciously laid-out Romantically designed villa districts. De Parken is among the largest and oldest villa districts of this type in our country and its development contributed to a marked change in the appearance of the village and the social stratification of its population.

- Of cultural-historical value as residence of Hendrik Christiaan van der Houven van Oordt, the founder of de Parken.

- Of cultural-historical value as one of the oldest, if not the oldest villa in de Parken.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map