Rijksmonumentenregister · Netherlands
Op den Paschviever
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Werk-woonhuis
- Function
- Atelierwoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1914
- Address
- Regentesselaan 12, 7316 AD Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.21823, 5.96376
- Monument number
- 514566
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "Chromo-topographische kaart van Apeldoorn en omgeving op de schaal van 1:25.000 / bew. door de Militaire Verkenningen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Dit WOONHUIS MET VOORMALIG ATELIER is gesitueerd aan de noordoostzijde van de Regentesselaan, naast de kerk van de Protestantenbond (Regentesselaan 14b). Het pand met de naam 'Op den Paschviever' werd in 1914 gebouwd door A.H. Wegerif (1888 - 1963), die tussen 1911 en 1925 een architectenbureau in Apeldoorn had en in dit dorp meerdere panden ontwierp. Het pand ligt tegenover zijn eigen woonhuis met atelier Regentesselaan 11 (1912). Op den Paschviever vormt een onderdeel van de noordoostelijke begrenzing van het Oranjepark. Het pand is ontworpen voor de zuster van Wegerif, Agatha Johanna, die fotografe was. Ook heeft Henk Wegerif er zelf een tijdje gewoond, vermoedelijk na zijn scheiding, toen hij zijn eigen woonhuis, het pand Regentesselaan 11, had verkocht. Tegenwoordig is de atelierruimte ook als woonruimte in gebruik. Het vrij gesitueerde woonhuis is omringd door een zeer kleine tuin met een heg aan de noordwestzijde. Aan de straatzijde bevindt zich een ijzeren hek. Het woonhuis is gebouwd in een voor Wegerif typerende stijl, waarbij traditionele elementen vermengd worden met zakelijke, en soms expressionistische elementen.
Omschrijving
Het pand heeft een onregelmatig grondvlak met één bouwlaag en een verdieping en zolder die opgenomen zijn in een hoog opgaand zadeldak met moderne pannen, windveren en zinken bakgoten. De linkerzijgevel heeft een breed topgevelrisaliet met een brede en hoge vensterpartij waarachter zich het voormalige atelier bevindt. De rechterzijgevel heeft een driezijdige erker over twee bouwlagen die het dakschild doorsnijdt en is afgesloten met een driezijdig schilddak. Op de nok van het zadeldak bevinden zich twee gemetselde schoorstenen. De linkerzijgevel heeft direct achter de voorgevel een hoge uitgemetselde schoorsteen met rondboogvormige spaarvelden en een afsluitende tandlijst aan de bovenzijde. De schoorsteen dient als rookkanaal voor de schouw in de hal. De gevels van het woonhuis zijn in Vlaams verband gemetseld en hebben een door een rollaag afgesloten trasraam. De voorgevel heeft een vanaf de lekdorpels naar boven toe aangebrachte, niet oorspronkelijke, pleisterlaag (ca. 1985).
De VOORGEVEL van het huis is symmetrisch ingedeeld. De gevel heeft een breed en platgedekt, uitgebouwd portiek met de oorspronkelijke voordeur in een rondboogvormig portaal. Dit portaal heeft twee, iets naar voren springende, risalieten waarin zich een rechthoekig en van blank glas-in-lood voorzien raam bevindt. Het is niet duidelijk waar deze nissen, die van binnen uit te bereiken zijn voor gediend hebben. Boven het portaal bevindt zich op de gootlijst de geschilderde naam 'Op den Paschviever Ao 1914'. Aan weerszijden van de ingangspartij bevindt zich een driedelig kozijn met een enkelruits middenraam en twee van blank glas-in-lood voorziene zijramen. De verdieping bevat boven het portiek een vierdelig kozijn met bijna trapeziumvormige ramen en tussenstijlen. Aan weerszijden van dit kozijn bevindt zich een ovaal raam waarin zich blank glas-in-lood met een middenster bevindt.
De LINKER ZIJGEVEL heeft rechts naast de brede uitgebouwde schoorsteen een smal raam. Links van de schoorsteen bevinden zich drie smalle ramen met daartussen een enkel raam in de vorm van een liggende rechthoek. Alle ramen zijn afgesloten met rollagen aan de boven- en aan de onderzijde. Het dakvlak boven dit deel van de gevel bevat een aangekapte dakkapel met een drielicht met ramen bezet met glas-in-lood. Het brede topgevelrisaliet links in de gevel heeft vlechtingen en heeft een zeer grote raampartij over twee verdiepingen, die bestaat uit drie, door een horizontale houten latei met elkaar verbonden en door een bakstenen stijl van elkaar gescheiden, houten ramen. De ramen bestaan elk uit een 9-ruits onderraam. De bovenramen van de beide buitenste raampartijen hebben een 6-ruits verdeling die bestaat uit drie liggende rechthoeken en drie grotere staande rechthoeken. Het bovenraam in het midden heeft een gelijkvormige 6-ruits verdeling. Dit raam wordt bekroond met een 3-ruits raam dat ook met een houten lateibalk is afgesloten. De bakstenen raamstijlen hebben een blokvormig element ter plaatse van de scheiding tussen onder- en bovenramen. De stijlen van de bovenramen worden naar boven toe breder, waardoor hetzelfde effect als bij het verdiepingsraam in de voorgevel ontstaat. Boven dit raam bevindt zich een smal achtzijdig zolderraam. Links van het risaliet bevindt zich een 9-ruits venster, aan boven- en onderzijde afgesloten met een halfsteens rollaag.
De van vlechtingen voorziene ACHTERGEVEL heeft een platgedekte aanbouw met balkon over de hele gevelbreedte. Het houten balkonhek is ooit vernieuwd. De aanbouw heeft een moderne gevelinvulling met een brede raampartij. Links bevinden zich twee rechthoekige raampjes met afsluitende rollagen. Rechts in de aanbouw bevindt zich aan de achterzijde een modern 6-delig raam, de linkerzijgevel bevat een dubbele deur met een bovenlicht in glas-in-lood. Op het balkon komt een dubbele balkondeur uit. Deze bevindt zich in een ongewoon hoog kozijn waarin zich ook het 2-ruits zolderraam bevindt. Tussen de deur en het zolderraam bevindt zich een in graatmotief gemetseld baksteenveld.
De RECHTER ZIJGEVEL heeft een driezijdige erker over twee bouwlagen. Elk van de drie zijden bevat boven elkaar twee ramen in één kozijn met daartussen een in visgraatmotief gemetseld baksteenveld. Rechts van de erker bevinden zich nog een tweedelig, een vierdelig en een enkel kozijn met afsluitende rollagen en kelderlichten daaronder. Het vierdelig kozijn bevat glas-in-lood.
Het INTERIEUR heeft nog voor een deel de oorspronkelijke indeling en inrichting, waarbij de hal en het voormalige atelier de belangrijkste ruimten vormen. De ruime hal heeft een schouw met een houten betimmering en zitjes aan weerszijden. Boven de spiegel is een tekst aangebracht: "Geen huis wordt ooit zoo goed gemaakt/ of iemand is er die het laakt/ was hij maar bytyds gekomen/ 'k had gaarne dan zyn raad vernomen". Het huis heeft nog de oorspronkelijke deurkozijnen en betimmeringen in ondermeer het atelier. De schouw in het atelier is oud (17de eeuw, maar behoorde niet bij het ontwerp. De achterkamer van het huis is in 1952 en later in 1987 vernieuwd. In de hal en in de middengang bevindt zich nog de oorspronkelijke houten zoldering.
Waardering
Woonhuis met voormalig atelier, ontworpen door A.H. Wegerif in 1914
- Dit pand is van architectuurhistorische waarde als woonhuis, gebouwd door de bekende architect A.H. Wegerif. Hij bouwde dit pand voor zijn zus, die fotografe was. Het atelier bepaalt voor een groot deel de vorm van het pand dat opvalt door haar esthetische kwaliteiten, de gave verhoudingen en de bijzondere detaillering in vormgeving en materiaalgebruik. Het object bevat tevens bijzondere onderdelen in het interieur. Het pand vormt met een aantal andere panden in de directe omgeving een goed voorbeeld van de ontwerpwijze van architect Wegerif. De gebruikte bouwstijl is een mengvorm van traditionele en meer zakelijke, zelfs expressionistische elementen. Samen met het tegenovergelegen woonhuis van dezelfde ontwerper, vormt dit pand een belangrijk ensemble.
- Van stedebouwkundige waarde als onderdeel van de villawijk De Parken en als grensbebouwing van het Oranjepark. Het gebouw speelt door haar markante bouwmassa een belangrijke rol in het ter plaatse nog grotendeels aanwezige historische straatbeeld, te midden van in kwalitatief opzicht hoogwaardige villa-architectuur. Het pand vormt in combinatie met de vele particuliere en openbare groenelementen een belangrijk onderdeel van deze wijk.
- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand werd gebouwd als huisvesting van de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale villa's in ruim opgezette romantisch aangelegde villawijken. De Parken behoort tot de grootste en oudste villawijken van dit type in ons land en de aanleg droeg er toe bij dat het aanzien van het dorp en de sociale gelaagdheid van haar bevolking sterk veranderde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
This RESIDENTIAL HOUSE WITH FORMER STUDIO is situated on the north-eastern side of the Regentesselaan, next to the church of the Protestantenbond (Regentesselaan 14b). The building named 'Op den Paschviever' was built in 1914 by A.H. Wegerif (1888 - 1963), who maintained an architectural practice in Apeldoorn between 1911 and 1925 and designed multiple buildings in this village. The building is located opposite his own residential house with studio Regentesselaan 11 (1912). Op den Paschviever forms part of the north-eastern boundary of the Oranjepark. The building was designed for Wegerif's sister, Agatha Johanna, who was a photographer. Henk Wegerif himself also lived here for some time, presumably after his divorce, when he had sold his own residential house, the building at Regentesselaan 11. Nowadays the studio space is also used as living space. The detached residential house is surrounded by a very small garden with a hedge on the north-western side. On the street side there is an iron fence. The residential house was built in a style typical of Wegerif, in which traditional elements are mixed with functional, and sometimes expressionistic elements.
Description
The building has an irregular ground plan with one storey and a first floor and attic incorporated into a steeply pitched gabled roof with modern tiles, wind bracing and zinc gutters. The left side gable has a wide gable risalit with a broad and tall window section behind which the former studio is located. The right side gable has a three-sided bay window extending over two storeys which cuts through the roof and is topped with a three-sided hipped roof. On the ridge of the gabled roof are two brick chimneys. The left side gable has, directly behind the front facade, a tall brick chimney with semicircular segmental arches and a crenellated band at the top. The chimney serves as the flue for the fireplace in the hall. The facades of the residential house are built in Flemish bond and have a trash frame capped by a drip moulding. The front facade has, applied from the drip moulds upwards, a non-original plaster layer (c. 1985).
The FRONT FACADE of the house is symmetrically laid out. The facade has a broad and flat-topped, projecting porch with the original front door in a semicircular portal. This portal has two slightly projecting risalits in which there is a rectangular window fitted with clear leaded glass. It is unclear what purpose these niches, which are accessible from inside, served. Above the porch, on the cornice line, is the painted name 'Op den Paschviever Ao 1914'. On either side of the entrance section is a three-part window frame with a single-pane middle window and two side windows fitted with clear leaded glass. The first floor contains above the porch a four-part window frame with almost trapezoidal panes and intermediate mullions. On either side of this window frame is an oval window containing clear leaded glass with a central star.
The LEFT SIDE GABLE has, to the right of the broad projecting chimney, a narrow window. To the left of the chimney are three narrow windows with a single window in the form of a horizontal rectangle between them. All windows are capped with drip moulds at the top and bottom. The roof plane above this part of the facade contains an attached roof dormer with a three-light window fitted with leaded glass. The broad gable risalit on the left of the facade has inter-wall patterns and has a very large window section extending over two storeys, consisting of three wooden windows connected by a horizontal wooden lintel and separated from each other by a brick mullion. Each window consists of a 9-pane lower sash. The upper windows of the two outer window sections have a 6-pane division consisting of three horizontal rectangles and three larger vertical rectangles. The middle upper window has an identical 6-pane division. This window is surmounted with a 3-pane window which is also capped with a wooden lintel beam. The brick window mullions have a block-shaped element at the division between lower and upper windows. The mullions of the upper windows become wider towards the top, creating the same effect as in the first-floor window on the front facade. Above this window is a narrow octagonal attic window. To the left of the risalit is a 9-pane window, capped with a half-brick drip moulding at top and bottom.
The inter-wall patterned REAR FACADE has a flat-topped outbuilding with a balcony spanning the full width of the gable. The wooden balcony railing has been renewed. The outbuilding has a modern facade infill with a broad window section. On the left are two rectangular small windows with capping drip moulds. On the right of the outbuilding, at the rear, is a modern 6-part window, the left side gable contains a double door with a fanlight in leaded glass. A double balcony door opens onto the balcony. This is located in an unusually tall window frame which also contains the 2-pane attic window. Between the door and the attic window is a brick field laid in a herringbone pattern.
The RIGHT SIDE GABLE has a three-sided bay window extending over two storeys. Each of the three sides contains above one another two windows in one frame with a brick field laid in a herringbone pattern between them. To the right of the bay window are a two-part, a four-part and a single window frame with capping drip moulds and basement windows below. The four-part window frame contains leaded glass.
The INTERIOR still retains in part the original layout and fittings, with the hall and former studio forming the principal rooms. The spacious hall has a fireplace with wooden panelling and benches on either side. Above the mirror is inscribed a text: "Geen huis wordt ooit zoo goed gemaakt/ of iemand is er die het laakt/ was hij maar bytyds gekomen/ 'k had gaarne dan zyn raad vernomen". The house still has the original door frames and panelling in, among other places, the studio. The fireplace in the studio is old (17th century), but did not form part of the design. The back room of the house was renewed in 1952 and later again in 1987. In the hall and in the central corridor the original wooden ceiling is still present.
Valuation
Residential house with former studio, designed by A.H. Wegerif in 1914
- This building is of architectural historical value as a residential house built by the renowned architect A.H. Wegerif. He built this building for his sister, who was a photographer. The studio largely determines the form of the building, which stands out for its aesthetic qualities, pleasing proportions and distinctive detailing in design and use of materials. The object also contains special interior elements. The building, together with a number of other buildings in the immediate vicinity, provides a good example of architect Wegerif's design approach. The building style used is a hybrid form of traditional and more functional, even expressionistic elements. Together with the opposite residential house by the same designer, this building forms an important ensemble.
- Of urban planning value as part of the villa district De Parken and as boundary development of the Oranjepark. The building, through its striking building mass, plays an important role in the largely still present historic streetscape of this area, amidst high-quality villa architecture. The building, in combination with the many private and public green elements, forms an important part of this district.
- Of cultural-historical value as a recognizable element from a societal development. The building was constructed as housing for the new and wealthy urban elite, who preferred to settle in substantial villas in spaciously laid out romantically designed villa districts. De Parken is one of the largest and oldest villa districts of this type in the country and its development contributed to a profound change in the appearance of the village and the social stratification of its population.
Nearby in the register
- Woonhuis, Regentesselaan 10Woonhuisunder 1 mi
- RegentessekerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- De PaschWerk-woonhuisunder 1 mi
- OranjeparkBrugunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.