Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Kerklaan 41
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1890
- Address
- Kerklaan 41, Locatie: Parken, 7311 AC Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.21843, 5.95867
- Monument number
- 514565
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1892 map "Kaart ten behoeve der cavaleriemanoeuvres in 1892 op de schaal van 1:50.000 / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Grote vrijstaande VILLA gelegen aan de zuidwestzijde van de Kerklaan als onderdeel van de randbebouwing aan deze zijde van het Oranjepark. Het pand is vermoedelijk gebouwd rond 1890 in een overgangsstijl die invloeden vertoont van de Neo Renaissance en de Chaletstijl. Het pand werd in 1926 aan de achterzijde gewijzigd door architect Chr. ten Tuynte voor Dr. B. Winter. Er werd toen een wachtkamer bijgebouwd die in 1963 weer werd vergroot. De moderne aanbouw aan de achterzijde valt niet onder de bescherming. Het pand is nog steeds als dokterswoning in gebruik. Het pand is door een smalle voortuin met een heg van de Kerklaan gescheiden.
Omschrijving
De villa heeft een samengestelde plattegrond en twee bouwlagen met een omlopend afgeplat schilddak met steekkappen naar de topgevels in de voor- en in de linkerzijgevel. De dakschilden zijn met geglazuurde rode tuiles du Nord pannen belegd en hebben gedecoreerde houten bakgoten op gesneden klossen. Ter plaatse van de topgevels bevinden zich rondboogvormige schijnspanten op geprofileerde korbeelstellen met gedecoreerde panelen in de voorgevel en waaiervormig aangebrachte stijlen in de zijgevel. De gedecoreerde panelen in het voorgevelspant bevatten gestileerde vogelmotieven. Op het rechterzijschild bevinden zich twee, en op het linkerzijschild één gemetselde schoorsteen. Het voorschild heeft een dakkapel met een lessenaarsdak, gedecoreerde stijlen en draairamen.
De gevels zijn in kruisverband gemetseld en hebben in kalkzandsteen uitgevoerde sierbanden ter plaatse van de onder- en bovendorpels van de ramen. Boven de ramen bevinden zich segmentbogen met in kalkzandsteen uitgevoerde geboorte- en sluitstenen. De boogvelden hebben vermoedelijk in Art Nouveaustijl uitgevoerde tegeltableaus, die helaas over zijn geschilderd. De wisseldorpels lopen schuin af.
De VOORGEVEL heeft rechts een risaliet met een driezijdige erker met balkon op de begane grond. De erker heeft drie enkelruits ramen met een 4-ruits bovenlicht aan de voorzijde en een 2-ruits bovenlicht aan beide zijkanten. De ramen zijn afgesloten met een strek. Op het balkon met een houten balkonhek komt een dubbele balkondeur met een 4-ruits bovenlicht uit. De zolder heeft een dubbel raam met twee 2-ruits bovenlichten. Links van het risaliet bevinden zich boven elkaar twee enkelruits ramen met 4-ruits bovenlichten. De wissellijsten zijn voorzien van een tandlijst.
De LINKER ZIJGEVEL heeft rechts een houten serre met balkon. De serre is voorzien van fraai houtsnijwerk met dubbele deuren aan de lange zijkant. De deuren hebben twee zijlichten. In totaal bevinden zich aan deze zijde vier getoogde enkelruits bovenlichten. De twee korte zijkanten hebben elk één groot raam met drie getoogde bovenlichten. Tussen de onderramen en de bovenramen bevindt zich een tandlijst. De geprofileerde kroonlijst wordt ondersteund door bewerkte houten consoles. Op het balkon, dat door een houten balkonhek wordt afgesloten komt een dubbele balkondeur met een 5-ruits bovenlicht uit. Ter plaatse van de zolder bevindt zich onder het topgevelspant een draairaam met een 2-ruits bovenlicht. Links van de serre bevinden zich boven elkaar twee ramen met een enkelruits onderraam en een 4-ruits bovenraam. De wisseldorpel heeft een tandlijst.
De RECHTER ZIJGEVEL bevat de ingangspartij. De fraai bewerkte en van deurroosters voorziene voordeur bevindt zich in een getoogd afgesloten en in breedte verspringend portiek. Daarboven bevindt zich een stolpraam met een 4-ruits bovenlicht. Rechts in de gevel bevinden zich nog een kruiskozijn met twee ramen, elk met een 2-ruits bovenlicht, een getralied raam en een schuifraam met een middenroede en een 4-ruits bovenlicht. Onder dit raam bevindt zich een kelderlicht. De verdieping heeft rechts nog een blinde vensternis. Uiterst rechts bevindt zich de ingang van de dokterspraktijk.
De ACHTERGEVEL heeft een risalerend gedeelte waartegen de moderne en buiten de bescherming vallende aanbouw is geplaatst. Boven de aanbouw bevinden zich een balkondeur en een nieuw ingehakte deur- of raamopening. In de rechterzijkant van het risalerende gedeelte bevinden zich op de begane grond een deuropening en op de verdieping een vensteropening met een schuifraam.
Rechts bevindt zich op de begane grond een tuindeuropening met een moderne invulling en een vijfruits bovenlicht. Op de verdieping een dubbele, naar binnen draaiende deur, met een vijfruits bovenlicht. Voor de gevelopening is een modern hekwerk aangebracht.
Het INTERIEUR van het pand is redelijk goed bewaard gebleven. Hoewel de schouwen en enkele tussenmuurtjes ontbreken zijn er in het interieur nog drie zeer rijk gedecoreerde stucplafonds, binnenluiken, paneeldeuren, een in marmer uitgevoerde hal en een bijzonder gesneden houten trapbaluster aanwezig.
Waardering
Rond 1890 gebouwde VILLA in Overgangsarchitectuur met invloeden van de Neo-Renaissance en de Chaletstijl.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en vrij gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een villa, gebouwd in een Overgangsstijl die invloed van de Neo-Renaissance en de Chaletstijl laat zien. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn ondermeer de fraai bewerkte houten schijnspanten en de serre tegen de linkerzijgevel. In het interieur zijn nog diverse oorspronkelijke onderdelen bewaard gebleven. Er is sprake van een ensemblewaarde als onderdeel van de villawijk de Parken, waarbinnen het pand behoort tot de omstreeks 1900 gangbare villatypen, welke samen met de oudere en latere typen en stijlen zeer goed de ontwikkeling van de villabouw in dit gebied weergeven.
- Van stedebouwkundige waarde door de situering aan de zuidwestzijde van de Kerklaan. Deze straat bezit hier nog een in vrij gave staat bewaard gebleven bestand aan historische huizen, die tezamen met de vele particuliere en openbare groenelementen een aantrekkelijk, waardevol straatbeeld vormen. De Kerklaan vormt de zuidwestelijke begrenzing van het Oranjepark.
- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting van de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale villa's in ruim opgezette parkachtig aangelegde villawijken. De Parken behoort tot de grootste en oudste villawijken van dit type in ons land en de aanleg droeg ertoe bij dat het aanzien van het dorp en de sociale gelaagdheid van haar bevolking sterk veranderde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Large detached VILLA situated on the south-west side of the Kerklaan as part of the perimeter development on this side of the Oranjepark. The building is presumed to have been built around 1890 in a transitional style showing influences of Neo-Renaissance and Chalet style. The building was altered at the rear in 1926 by architect Chr. ten Tuynte for Dr. B. Winter. A waiting room was then added which was enlarged again in 1963. The modern extension at the rear does not fall within the protection. The building is still in use as a doctor's residence. The building is separated from the Kerklaan by a narrow front garden with a hedge.
Description
The villa has a complex floor plan and two storeys with a surrounding cut-off hipped roof with coping stones towards the gables in the front and left-side gables. The roof tiles are laid with glazed red tuiles du Nord tiles and have decorated wooden gutters on carved corbels. At the location of the gables are semicircular arch-shaped roof truss structures on profiled corbel brackets with decorated panels in the front gable and fan-shaped arranged uprights in the side gable. The decorated panels in the front gable truss contain stylised bird motifs. On the right-side slope there are two, and on the left-side slope one brick chimney. The front slope has a roof dormer with a sloping roof, decorated uprights and casement windows.
The facades are laid in English bond and have drip mouldings in calcium silicate brick at the level of the sills and lintels of the windows. Above the windows are segmental arches with birth and closing stones executed in calcium silicate brick. The spandrels presumably have tile tableaux executed in Art Nouveau style, which have unfortunately been painted over. The alternating sills slope downwards.
The FRONT FACADE has on the right a risalit with a three-sided bow window with a balcony on the ground floor. The bow window has three single-ruite windows with a 4-ruite fanlight at the front and a 2-ruite fanlight on both sides. The windows are closed with a stretcher. On the balcony with a wooden balcony rail, a double balcony door with a 4-ruite fanlight opens out. The attic storey has a double window with two 2-ruite fanlights. To the left of the risalit are, one above the other, two single-ruite windows with 4-ruite fanlights. The alternating damp-proof courses are provided with a dentil course.
The LEFT SIDE FACADE has on the right a wooden conservatory with a balcony. The conservatory is provided with fine woodcarving with double doors on the long side. The doors have two side lights. In total there are four arched single-ruite fanlights on this side. The two short sides each have one large window with three arched fanlights. Between the lower windows and the upper windows is a dentil course. The profiled cornice is supported by carved wooden consoles. On the balcony, which is closed by a wooden balcony rail, a double balcony door with a 5-ruite fanlight opens out. At the level of the attic storey, beneath the gable truss, is a casement window with a 2-ruite fanlight. To the left of the conservatory are, one above the other, two windows with a single-ruite lower window and a 4-ruite upper window. The alternating sill has a dentil course.
The RIGHT SIDE FACADE contains the entrance section. The finely worked and fitted with door grilles front door is situated in an arched-closed and laterally offset porch. Above this is a sash window with a 4-ruite fanlight. To the right in the facade are a cross window with two windows, each with a 2-ruite fanlight, a barred window and a sash window with a central glazing bar and a 4-ruite fanlight. Below this window is a cellar light. The storey above has on the right another blank window recess. At the far right is the entrance to the doctor's practice.
The REAR FACADE has a protruding section against which the modern extension, falling outside the protection, is placed. Above the extension are a balcony door and a newly cut-in door or window opening. In the right side of the protruding section are, on the ground floor, a door opening and on the storey above a window opening with a sash window.
On the right on the ground floor is a garden door opening with modern infill and a five-ruite fanlight. On the storey above a double, inward-opening door, with a five-ruite fanlight. In front of the window opening is modern railwork.
The INTERIOR of the building is reasonably well preserved. Although the chimneybreasts and some partition walls are missing, the interior still has three very richly decorated stucco ceilings, interior shutters, panelled doors, a hall finished in marble and an exceptionally carved wooden staircase baluster.
Valuation
VILLA built around 1890 in Transitional architecture with influences of Neo-Renaissance and Chalet style.
- Of architectural-historical value as a good and relatively well-preserved example of a villa, built in a Transitional style showing influence of Neo-Renaissance and Chalet style. The building stands out for its high-quality aesthetic qualities, use of materials and rich ornamentation. Characteristic are, among other things, the finely worked wooden roof truss structures and the conservatory against the left-side gable. Various original components have been preserved in the interior. There is ensemble value as part of the villa district de Parken, within which the building belongs to the villa types common around 1900, which together with older and later types and styles very well illustrate the development of villa construction in this area.
- Of urban planning value through its location on the south-west side of the Kerklaan. This street still has a stock of historical houses preserved in fairly good condition, which together with many private and public green elements form an attractive, valuable street scene. The Kerklaan forms the south-western boundary of the Oranjepark.
- Of cultural-historical value as a recognisable element from a social development. The building was constructed as housing for the new and wealthy urban elite, who preferred to settle in substantial villas in spaciously laid out park-like villa districts. De Parken is one of the largest and oldest villa districts of this type in our country and the development contributed to the appearance of the village and the social stratification of its population changing significantly.
Nearby in the register
- Woonhuis, Kerklaan 49Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Kerklaan 33Woonhuisunder 1 mi
- OranjeparkTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Woonhuis, Kerklaan 29Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.