Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Lageweg 40
Grijpskerk, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Lageweg 40, 9843 TJ Grijpskerk (Westerkwartier 20)
- Place
- Grijpskerk
- Municipality
- Westerkwartier
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.27263, 6.31828
- Part of complex
- 522233
- Monument number
- 513962
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Lordship of Groninga. Groeninga Domini" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In aanleg mogelijk nog 16de-eeuwse BOERDERIJ, gelegen op een gedeeltelijk omgracht terrein met boomgaard. De oudst bekende vermelding van de boerderij dateert van 1732 toen deze in het bezit was van Jelte Eyes. Een gevelsteen in de achtergevel van de schuur toont het jaartal 1819 en de initialen van de toenmalige eigenaar Geert Sietses Veldman, een nazaat van Jelte Eyes. In de periode1920-1936 werd de boerderij verhuurd. In die jaren zijn onder meer de beschilderde deuren met bijbelse taferelen verdwenen en is een groot deel van de oorspronkelijke betegeling met onder meer handgeschilderde tableaus uit het woongedeelte verwijderd. Hiervan zijn nog wel fragmenten bewaard gebleven. De boerderij met zijlangsdeel is verwant aan het Friese kop-hals-romptype en is gebouwd in een Ambachtelijk-traditionele bouwstijl.
Omschrijving
Boerderij op rechthoekige plattegrond, opgetrokken uit verblendsteen en schone, geschilderde en gepleisterde baksteen (van aan de kloostermop verwant formaat) en gedekt door zadel- en schilddaken (blauwe en rode Hollandse pannen op kop en romp; riet op het bedrijfsgedeelte); topschoorstenen met borden (woongedeelte); uilenborden (bedrijfsgedeelte) In de kopgevel en de westelijke langsgevel van het woonhuis rechtgesloten vensters met zesruits schuiframen met persiennes. In de kopgevel (met vlechtingen) tevens twee kleine zoldervensters; staafankers. De oostelijke langsgevel is gepleisterd, evenals de voorgevel van het schuurgedeelte waarin een drietal vensters en een deur. In de hoek met het woongedeelte bevindt zich een WATERPUT. Het rechter venster maakt deel uit van het voormalige karnhuis en is voorzien van houten tralies. Ook het getraliede linker venster in de lage oostelijke langsgevel van de schuur behoort tot het voormalig karnhuis. De oostgevel is opgetrokken in schone baksteen en staat onder een met riet gedekt dakschild. De achtergevel is in de jaren '30 van de twintigste eeuw vernieuwd; hierin enkele gevelstenen, een drietal zesruits vensters en drie stel inrijdeuren van verschillend formaat. De oorspronkelijk rechtgesloten deeldeuren (links) onder latei zijn omstreeks 1970 vervangen door getoogde deuren, waarvan de bovenkant de latei doorsnijdt. De andere deuren zijn rondboogvormig. Onderlangs het rieten dakschild enkele rijen geglazuurde Hollandse pannen. Tussen het met een kroonlijst beëindigde rechter geveldeel en het koetshuis bevindt zich een rechtgesloten deur. De eveneens in de jaren '30 opnieuw opgetrokken westelijke langsgevel is grotendeels begroeid. Het tussenlid is aan deze zijde heeft een rechtgesloten deur onder bovenlicht. INTERIEUR. In het inwendige zijn ondermeer bewaard gebleven: het voormalige karnhuis met een bedstee, met witjes beklede wanden en een zeer laag balkenplafond; de gang met houten vloer en verschillende gehoute deuren met dito kozijnen; de houten vloeren en balkenplafonds in de overige ruimten. De oorspronkelijke indeling van het woongedeelte is echter grotendeels gewijzigd. Voor enkele binnenmuren is leem als metselspecie gebruikt. De rietgedekte schuur heeft nog de eeuwenoude ankerbalkgebinten; ook hier is echter de oorspronkelijke indeling gewijzigd. Aan de westzijde van de boerderij bevindt zich onder een 6.5 meter diepe WELPUT.
Waardering
De kop-hals-rompboerderij is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, de architectuurhistorische en de ensemblewaarde.
- Zij is van cultuurhistorisch belang vanwege de eeuwenlange verbondenheid met de 16de-eeuwse polder De Ruige Waard en als voorbeeld van een typlogische ontwikkeling.
- Zij is van architectuurhistorisch belang vanwege de karakteristieke, Ambachtelijk-traditionele bouwstijl en vanwege het materiaalgebruik.
- Zij heeft ensemblewaarde vanwege de nauwe visuele en functionele samenhang met de overige complexonderdelen.
- Zij is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de redelijke mate van gaafheid van het exterieur en van gedeelten van het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Possibly still 16th-century FARMHOUSE in construction, situated on a partially moated plot of land with orchard. The earliest known mention of the farmhouse dates from 1732 when it was owned by Jelte Eyes. A gable stone in the rear gable of the barn shows the date 1819 and the initials of the then owner Geert Sietses Veldman, a descendant of Jelte Eyes. In the period 1920-1936 the farmhouse was rented out. In those years, among other things, the painted doors with biblical scenes disappeared and a large part of the original tiling with, among other things, hand-painted panels from the residential section was removed. Fragments of these have been preserved. The farmhouse with its side wing is related to the Frisian head-neck-body type and is built in a Craft-traditional building style.
Description
Farmhouse on rectangular ground plan, constructed from facing brick and clean, painted and plastered brickwork (of a format related to cloistered brick) and covered by gabled and hipped roofs (blue and red Dutch tiles on head and body; thatch on the business section); top chimneys with boards (residential section); owl boards (business section). In the head gable and the western side elevation of the residential house right-angled windows with six-pane sash windows with blinds. In the head gable (with wattle) also two small attic windows; rod wall anchors. The eastern side elevation is plastered, as is the front gable of the barn section which contains three windows and a door. In the corner with the residential section there is a WATER WELL. The right window is part of the former cheese dairy and is fitted with wooden grilles. The barred left window in the low eastern side elevation of the barn also belongs to the former cheese dairy. The east gable is constructed in clean brickwork and stands under a thatch-covered roof shield. The rear gable was renewed in the 1930s; it contains several gable stones, three six-pane windows and three sets of sliding doors of different sizes. The originally right-angled divided doors (left) under lintel were replaced around 1970 by arched doors, the top of which cuts through the lintel. The other doors are round-arched. Below the thatched roof shield some rows of glazed Dutch tiles. Between the right gable section ending with a cornice and the coach house there is a right-angled door. The western side elevation, also rebuilt in the 1930s, is largely overgrown. The intermediate section on this side has a right-angled door with fanlight. INTERIOR. In the interior the following have been preserved, among others: the former cheese dairy with a bed alcove, walls covered in whitewash and a very low beam ceiling; the hallway with wooden floor and various timber doors with matching frames; the wooden floors and beam ceilings in the other rooms. However, the original layout of the residential section has been largely altered. Lime was used as mortar for some interior walls. The thatch-covered barn still has the centuries-old tie-beam structures; here too, however, the original layout has been altered. On the west side of the farmhouse, under a 6.5-metre-deep WELL PIT is located.
Valuation
The head-neck-body farmhouse is of general importance because of its cultural-historical, architectural-historical and ensemble value.
- It is of cultural-historical importance because of its centuries-long connection with the 16th-century polder De Ruige Waard and as an example of a typological development.
- It is of architectural-historical importance because of its characteristic Craft-traditional building style and because of its material use.
- It has ensemble value because of its close visual and functional relationship with the other complex components.
- It is also of importance because of the recognisability and the reasonable degree of integrity of the exterior and parts of the interior.
Nearby in the register
- Stookhok, Lageweg bij 40Boerderijunder 1 mi
- Veestal, Lageweg bij 40Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Lageweg bij 40Boerderijunder 1 mi
- Zuivelfabriek GrijpskerkIndustrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.