Rijksmonumentenregister · Netherlands
"""De schaffelaar"""
Barneveld, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Landhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1841
- Address
- Stationsweg 6, 3771 VH Barneveld
- Place
- Barneveld
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.14258, 5.59131
- Part of complex
- 513549
- Monument number
- 513548
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 9a. Sudholland. 13. Utrecht" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
HOOFDGEBOUW (De Schaffelaar). In opdracht van J.H. baron van Zuylen is in 1852 (zie gevelsteen ca. 1 meter boven het maaiveld) het huis gebouwd in Engelse neogotische stijl naar ontwerp uit 1852 van de Bossche -architect A. van Veggel, die zich echter sterk baseerde op een anoniem ontwerp uit 1841. Het huis werd ten zuidwesten van de oorspronkelijke bouwplaats (Koeweide), los van de bestaande formele aanleg, gesitueerd. Bij deze nieuwe situering werd uitgegaan van een zichtas in zuidwestelijke richting op de toren van de Hervormde Kerk van Barneveld. Tussen 1977 - 1981 is het huis, onder leiding van architect W.A. Heineman uit Velp, gerestaureerd. Hierbij is de toren, die na de tweede wereldoorlog was afgebroken, gereconstrueerd en het dak met oude Duitse leien vernieuwd. Het op haakvormige grondslag opgetrokken huis op een rustica plint bestaat uit een souterrain en twee bouwlagen met de meest representatieve en plastisch vormgegeven gevel aan de voorzijde -gericht op het dorp Barneveld- en de meer vlak vormgegeven gevels aan de zijkanten. De in baksteen opgetrokken gevels die door kantelen worden beëindigd, zijn alle geornamenteerd met als natuursteen aandoende, behakte en bepleisterde elementen, zoals vensteromlijstingen, daklijsten, pinakels, waterspuwers en waterlijsten die de verschillende bouwlagen markeren. Bij de restauratie 1977 - 1981 zijn een aantal van deze elementen vervangen door massief beton. Alle vensters zijn gevat in een omlijsting en kennen een robuuste roedentracering in Tudorvormen met een vierpas in het bovenlicht; alle kozijnen zijn geheel in gietijzer uitgevoerd. De symmetrisch ingedeelde voorgevel van vijf brede traveeën heeft een vooruitspringende middenpartij en iets risalerende zijdelen, die met een topgevel boven de daklijst uitsteken. De zijrisalieten worden geflankeerd door vierkante (loze) torens met spaarvelden en kantelen, terwijl de middenrisaliet voorzien is van arkels op de hoeken. Voor elk risaliet bevindt zich een driezijdige uitgebouwd, verdiepingloos erker/portaal. In de zijgevels van de middenrisaliet smalle vensters. De hoofdingang in de middenrisaliet is bereikbaar via het driezijdige portaal met centraal een omlijste Tudorboogvormige gevelopening geflankeerd door spitsboogvormige openingen; dit ritme/vormentaal herhaalt zich in de dubbele glazen toegangsdeur met een spitsboognis aan weerszijden. Het portaal wordt afgewerkt met een versierde daklijst en bekroond door een opgewerkte balustrade in vierpasmotief; daarboven een tweede balkon met kantelen en een tracering van driepassen ter afsluiting van de middenrisaliet. De erkers voor de zijrisalieten worden bekroond door kantelen (baksteen/natuursteen). De linker zijgevel van vier traveeën en de rechter zijgevel van vijf traveeën kennen een regelmatige vensterindeling. In het midden van de rechter zijgevel bevindt zich een door arkels geaccentueerde toegangspartij aan een bordes met dubbele toegangsdeur voorzien van bovenlicht in vierpasmotief gevat in een rechthoekige omlijsting. De kopsegevels aan de achterzijde zijn voorzien van blinde vensters (overeenkomstig het originele ontwerp); in het midden van de achtergevel een uitbouw van het trappenhuis, ook links daarvan. In het INTERIEUR is onder meer van belang de gaaf bewaarde oorspronkelijke plattegrond en ruimte-indeling met op de as een centrale hal en trappenhuis van elkaar gescheiden middels een dwarsgang, hal en gang met marmer en de gaaf bewaarde aankleding in Tudor/neogotische stijl die in het hele huis is doorgevoerd (NB de afwerking is niet geheel voltooid): de hal met gestucte hanggewelfjes, twee muurtafels, op overgang hal naar gang een raamwerk met drie bogen oorspronkelijk met glas-in-lood, het trappenhuis met balustrade; rijk gedecoreerde kamers met stucplafonds, betimmering/lambriseringen en marmeren schoorsteenmantels; vensterkozijnen van gietijzer bekleed met houten belegstukken; deels gehoute paneeldeuren en posten. In het souterrain is een waterkelder en dienstruimten die met baksteen overwelfd zijn.
Waardering
HOOFDGEBOUW (De Schaffelaar) van algemeen belang:
- vanwege de ouderdom;
- vanwege de voor Nederland vrijwel unieke vormgeving van Engelse neogotische stijl;
- vanwege het bijzondere materiaalgebruik -combinatie van baksteen, behakte en bepleisterde baksteen, gietijzer- en de ornamentiek;
- vanwege de samenhang en gaafheid van het in- en exterieur en de gaaf bewaard gebleven ruimte-indeling en aankleding van het interieur;
- vanwege de beeldbepalende ligging in de tuin- en parkaanleg en ten opzichte van de dorpskern van Barneveld (oriëntatie op de toren van de Hervormde Kerk);
- vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met de andere onderdelen van de buitenplaats.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
MAIN BUILDING (De Schaffelaar). By order of J.H. baron van Zuylen, the house was built in 1852 (see stone plaque approximately 1 metre above ground level) in English Neo-Gothic style to a design of 1852 by the 's-Hertogenbosch architect A. van Veggel, who however based himself strongly on an anonymous design from 1841. The house was situated to the southwest of the original building site (Koeweide), separate from the existing formal layout. This new siting was based on a sight line in a south-westerly direction to the tower of the Reformed Church of Barneveld. Between 1977 and 1981 the house was restored under the direction of architect W.A. Heineman from Velp. During this restoration the tower, which had been demolished after the Second World War, was reconstructed and the roof renewed with old German slate. The house, erected on a hook-shaped plan on a rusticated base, consists of a basement and two storeys with the most representative and plastically designed façade facing the front – oriented towards the village of Barneveld – and the flatter designed façades on the sides. The brick façades, which are terminated by crenellations, are all ornamented with elements resembling natural stone, with dressed and plastered details, such as window mouldings, roof lines, pinnacles, gargoyles and drip mouldings which mark the different storeys. During the 1977-1981 restoration a number of these elements were replaced with solid concrete. All windows are set within a moulding and feature robust glazing bar tracery in Tudor forms with a quatrefoil in the fanlight; all frames are executed entirely in cast iron. The symmetrically articulated front façade of five broad bays has a projecting central section and slightly projecting side sections, which project above the roof line with a gable. The side risalientes are flanked by square (blind) towers with spandrels and crenellations, while the central risaliente is provided with corbels at the corners. In front of each risaliente is a three-sided projecting single-storey oriel/portico. In the side façades of the central risaliente are narrow windows. The main entrance in the central risaliente is reached via the three-sided portico with centrally an arched Gothic-arched façade opening flanked by pointed-arched openings; this rhythm/design language is repeated in the double glazed entrance door with a pointed-arch recess on either side. The portico is finished with a decorated roof line and crowned by an elaborate balustrade in quatrefoil motif; above it a second balcony with crenellations and a tracery of three-lobed arches marking the top of the central risaliente. The oriels facing the side risalientes are crowned by crenellations (brick/natural stone). The left side façade of four bays and the right side façade of five bays have a regular window arrangement. In the middle of the right side façade is an access section accentuated by corbels leading to a platform with double entrance door provided with fanlight in quatrefoil motif set within a rectangular moulding. The end gables at the rear are provided with blind windows (in accordance with the original design); in the middle of the rear façade a projection of the stairwell, also on the left side thereof. In the INTERIOR are noteworthy, among other things, the well-preserved original floor plan and spatial arrangement with a central hall and stairwell on the axis separated from each other by means of a transverse corridor, hall and passage with marble and the well-preserved Tudor/Neo-Gothic interior design carried throughout the entire house (NB the finishing is not entirely complete): the hall with stuccoed hanging vaults, two wall consoles, at the transition from hall to corridor a framework with three arches originally with stained glass, the stairwell with balustrade; richly decorated rooms with stucco ceilings, wooden wall panelling/wainscotting and marble chimney mantels; window frames of cast iron clad with wooden cladding pieces; partly wooden panelled doors and posts. In the basement is a water cellar and service rooms which are barrel-vaulted in brick.
Valuation
MAIN BUILDING (De Schaffelaar) of general importance:
- by reason of its age;
- by reason of its design in English Neo-Gothic style, which is virtually unique for the Netherlands;
- by reason of the exceptional material use – combination of brick, dressed and plastered brick, cast iron – and the ornamentation;
- by reason of the coherence and integrity of the interior and exterior and the well-preserved floor plan and interior decoration;
- by reason of its image-defining position in the garden and park layout and in relation to the village centre of Barneveld (orientation to the tower of the Reformed Church);
- by reason of its functional-spatial relationship with the other components of the country house.
Nearby in the register
- Toegangshek, Stationsweg bij 6Erfscheidingunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Stationsweg bij 6Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuinsieraad, Stationsweg bij 6Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Koetshuis(L), Stationsweg 4Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.