Rijksmonumentenregister · Netherlands
Spruitenbosch
Haarlem, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1872
- Address
- Wagenweg 61, Locatie: Den Hout, 2012 NC Haarlem
- Place
- Haarlem
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.36961, 4.62252
- Monument number
- 513480
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1838 map "Amsterdam" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA "Spruitenbosch" in 1872 gebouwd in eclectische trant. De vrijstaande villa is gelegen ten oosten van de Wagenweg, op de in de Haarlemmerhout gelegen voormalige buitenplaats Spruit en Bosch.
Omschrijving
Vrijstaand gelegen villa bestaande uit begane grond, verdieping en kapverdieping. Het pand is ter hoogte van de keuken deels onderkelderd. Het pand bezit een samengesteld grondplan en wordt gedekt door een samengestelde kap met overstek, voorheen bekleed met mastiek, doch in 1996 voorzien van grijze dakpannen.
Het voorheen witgepleisterde, doch in 1996 geel geschilderde pand is opgetrokken in baksteen op een natuurstenen, grijs gesausde, plint. In de noord- en westgevel wekt een deel van de bepleistering de illusie van natuursteenblokken. Tussen de begane grond en de verdieping bevindt zich rondom een geprofileerde cordonlijst. De deur- en vensteropeningen worden in alle gevels omlijst door een geprofileerde band van pleisterwerk met een rolwerk-ornament als sluitsteen in de gebogen bovendorpels.
De voorgevel (W) is twee vensterassen breed. De rechter vensteras bevindt zich in een enigszins risalerend muurvlak dat wordt afgesloten door een zadeldak met houten overstek. Vlak onder het overstek bevindt zich in het pleisterwerk een geprofileerde tandlijst. Het risalerende muurvlak wordt ter weerszijden op de hoeken gemarkeerd door, per bouwlaag, een pilasterstelling met spaarvelden. Op de begane grond kent deze vensteras dubbele openslaande houten tuindeuren. Op de verdieping bevindt zich een dubbele openslaande houten balkondeur met bovenlicht. Het balkon alhier is van hout met natuurstenen onderkragingen. Het balkonhek is van hout en ijzer. De balkondeur wordt omlijst door een fantasie-pilasterstelling en wordt afgesloten door een door consoles gedragen houten kroonlijst. In de geveltop bevindt zich in een cartouche een gebeeldhouwd paardehoofd. De linkervensteras van de voorgevel is enigszins naar achteren gelegen en wordt afgesloten door een plat dak. Op de begane grond bevindt zich de entree bestaande uit een houten dubbele paneeldeur met gietijzeren sierroosters, welke bereikbaar is door middel van een vier treden tellende natuurstenen trap. De verdieping bezit een houten T-schuifvenster. Links van de voorgevel bevindt zich, overgaand in de noordelijke zijgevel, een één bouwlaag hoge aanbouw onder plat dak. Deze aanbouw heeft zowel aan de west- als noordzijde één houten T-schuifvenster.
De noordgevel heeft voorts onder meer twee houten T-schuifvensters op de begane grond en één houten T-schuifvenster op de verdieping. In de geveltop van deze zijgevel bevindt zich een klein driedelig rondboogvenster. Aan de rechterzijde van deze noordelijke zijgevel bevindt zich een één bouwlaag hoge smalle aanbouw onder plat dak. Deze aanbouw kent geen vensters, maar uitsluitend aan de westkant een houten deur die naar de keuken leidt. Tevens bevindt zich hier een kelderraam, die de kelder onder de keuken verlicht. De achtergevel (O) is ter rechterzijde driehoekig uitgebouwd. Elke zijde heeft hier, zowel op de begane grond als verdieping, een houten T-schuifvenster. In de top bevindt zich een dubbel rondboogvenster. Links van deze driezijdige uitbouw bevindt zich één vensteras met een houten T-schuifvenster op de verdieping en een houten achterdeur met bovenlicht op de begane grond. Hier weer links van bevindt zich op de begane grond een serre-uitbouw die uitkomt op een terras. Het terras is vanuit de lager gelegen tuin bereikbaar door middel van een drie treden tellende natuurstenen trap. De serre is deels in glas en hout uitgevoerd en wordt boven de begane grond afgesloten door een balkon met een balkonrand van hout en ijzer. De dubbele houten balkondeur wordt omlijst door een fantasie-pilasterstelling en wordt afgesloten door een door consoles gedragen houten kroonlijst. In de top van deze vensteras bevindt zich een in drieën geleed rondboogvenster. Aan de noordelijk zijgevel bevindt zich een stenen trap, die afdaalt naar de kelder onder de keuken.
De zuidelijke zijgevel is drie traveeën breed, waarbij de middelste travee wordt gedekt door een ingestoken zadeldak met houten overstek. Langs deze gehele zijgevel bevindt zich net onder de dakrand een geprofileerde tandlijst in het pleisterwerk. De traveeën worden op de hoeken gemarkeerd door, per bouwlaag, een pilasterstelling met spaarvelden. Zowel de linker als rechter travee hebben op de begane grond een dubbele houten tuindeur en op de verdieping een houten T-schuifvenster. De middelste travee bezit op de begane grond twee dubbele houten tuindeuren die naar een terras leiden. Tussen deze twee dubbele tuindeuren bevindt zich een blinde deur. Op de verdieping bevindt zich een houten dubbele balkondeur die wordt omlijst door een fantasie-pilasterstelling en wordt afgesloten door een door consoles gedragen houten kroonlijst. Het balkon alhier loopt over de volle breedte van de middelste travee en is van hout met een hekwerk van hout en ijzer. Het balkon wordt gedragen door twee houten vierkante pilaren die op het terras staan. Het terras zelf is bereikbaar door middel van een drie treden tellende natuurstenen trap. In de top van de middelste travee bevindt zich een in drieën geleed rondboogvenster.
De indeling en het interieur van het pand zijn nog grotendeels orgineel. In het midden van het pand bevindt zich onder meer een gang met marmeren vloer die uitkomt op een monumentaal trappenhuis. De villa, die rondom door tuin wordt omgeven, wordt van de openbare weg afgescheiden door een oorspronkelijk ijzeren hekwerk. Ter hoogte van de oprit bevindt zich een dubbel openslaand ijzeren toegangshek, waarin de naam "Spruit & Bosch" is verwerkt.
Waardering
Gaaf bewaarde villa uit het derde kwart van de 19de eeuw met bijbehorende erfafscheiding, van algemeen belang vanwege architectuurhistorische en cultuurhistorische waarde alsmede door de karakteristieke ligging aan de rand van de Haarlemmerhout langs de Wagenweg, vanouds een uitvalsweg van Haarlem.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA "Spruitenbosch" built in 1872 in eclectic style. The detached villa is situated to the east of the Wagenweg, on the former country seat Spruit en Bosch located in the Haarlemmerhout.
Description
Detached villa comprising ground floor, first floor and attic storey. The building is partly cellared at the height of the kitchen. The building has a complex floor plan and is covered by a complex roof truss structure with overhang, formerly clad with mastic, but provided with grey roof tiles in 1996.
The formerly whitewashed building, painted yellow in 1996, is built in brick on a natural stone base with grey mortar wash. In the north and west facades part of the plasterwork creates the illusion of natural stone blocks. Between the ground floor and first floor there is a profiled drip moulding all around. The door and window openings are framed in all facades by a profiled band of plasterwork with a roll ornament as voussoir in the curved upper dormers.
The front facade (W) is two window bays wide. The right window bay is located in a slightly projecting wall panel that is closed off by a gabled roof with wooden overhang. Just below the overhang there is a profiled dentil moulding in the plasterwork. The projecting wall panel is marked on both corners per storey by a pilaster arrangement with spaced-out panels. On the ground floor this window bay has double-opening wooden garden doors. On the first floor there is a double-opening wooden balcony door with fanlight. The balcony here is wooden with natural stone corbels. The balcony railing is of wood and iron. The balcony door is framed by a fantasy pilaster arrangement and is closed off by a wooden cornice carried by consoles. In the gable top there is a sculptured horse's head in a cartouche. The left window bay of the front facade is slightly set back and is closed off by a flat roof. On the ground floor is the entrance consisting of a wooden double panel door with cast-iron ornamental grilles, which is accessible by means of a natural stone staircase of four steps. The first floor has a wooden T-sash window. To the left of the front facade, extending into the northern side facade, is a single-storey extension under a flat roof. This extension has a wooden T-sash window on both the west and north sides.
The north facade furthermore has among other things two wooden T-sash windows on the ground floor and one wooden T-sash window on the first floor. In the gable top of this side facade there is a small three-part round-arched window. On the right side of this northern side facade is a single-storey narrow extension under a flat roof. This extension has no windows, but only on the west side a wooden door leading to the kitchen. Also located here is a basement window, which illuminates the cellar under the kitchen. The rear facade (E) is three-sided and projecting on the right side. Each side has here, both on the ground floor and first floor, a wooden T-sash window. In the top there is a double round-arched window. To the left of this three-sided projection is one window bay with a wooden T-sash window on the first floor and a wooden rear door with fanlight on the ground floor. Further to the left of this on the ground floor is a conservatory extension which opens onto a terrace. The terrace is accessible from the lower-lying garden by means of a natural stone staircase of three steps. The conservatory is partly executed in glass and wood and is closed off above the ground floor by a balcony with a balcony edge of wood and iron. The double wooden balcony door is framed by a fantasy pilaster arrangement and is closed off by a wooden cornice carried by consoles. In the top of this window bay is a three-part round-arched window. On the northern side facade there is a stone staircase descending to the cellar under the kitchen.
The southern side facade is three bays wide, whereby the middle bay is covered by a recessed gabled roof with wooden overhang. Along this entire side facade there is a profiled dentil moulding in the plasterwork just below the roof edge. The bays are marked on the corners per storey by a pilaster arrangement with spaced-out panels. Both the left and right bay have on the ground floor a double wooden garden door and on the first floor a wooden T-sash window. The middle bay has on the ground floor two double wooden garden doors leading to a terrace. Between these two double garden doors is a blank door. On the first floor there is a wooden double balcony door which is framed by a fantasy pilaster arrangement and is closed off by a wooden cornice carried by consoles. The balcony here extends across the full width of the middle bay and is of wood with a railing of wood and iron. The balcony is supported by two wooden square pillars standing on the terrace. The terrace itself is accessible by means of a natural stone staircase of three steps. In the top of the middle bay is a three-part round-arched window.
The layout and interior of the building are still largely original. In the middle of the building there is, among other things, a corridor with marble floor leading to a monumental stairwell. The villa, which is surrounded on all sides by garden, is separated from the public road by original ironwork. At the height of the driveway there is a double-opening iron access gate, in which the name "Spruit & Bosch" is incorporated.
Valuation
Well-preserved villa from the third quarter of the 19th century with associated property boundary, of general importance on account of architectural-historical and cultural-historical value as well as through the characteristic location on the edge of the Haarlemmerhout along the Wagenweg, formerly a historic exit route of Haarlem.
Nearby in the register
- Huis ZomerlustKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Groen en HoutWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hazepaterslaan 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hazepaterslaan 5Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.