Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Hazepaterslaan 1
Haarlem, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1880
- Address
- Hazepaterslaan 1, Locatie: Den Hout, 2012 HN Haarlem (and others)
- Place
- Haarlem
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.37167, 4.62482
- Monument number
- 513381
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Rond 1880 in eclectische trant gebouwd DUBBEL HERENHUIS. Het pand ligt aan de noordwestzijde van de Hazepaterslaan, schuin op de hoek met de Wagenweg.
Het dubbele herenhuis behoort tot het in 1873 door L.P. Zocher ontworpen plan voor aanleg en bebouwing van het Hazepatersveld. Het Hazepatersveld was een weiland, gelegen tussen de Dreef, Hazepaterslaan en Wagenweg, dat kort vóór 1873 door de gemeente Haarlem was aangekocht van de Doopsgezinde gemeente. De gemeente Haarlem stond voor ogen het weiland te transformeren tot een villapark en zij gaf hiertoe het bedrijf van L.P. Zocher's vader, J.D. Zocher & Co., de opdracht om een plan voor aanleg en bebouwing van het Hazepatersveld te ontwerpen.
In dit plan van aanleg, dat in 1873 gereed kwam, is een contrast zichtbaar tussen enerzijds de formele, stedelijke aanleg zoals die aan het Floraplein en de Dreef gedacht was en anderzijds de landschappelijke aanleg van het Florapark en een deel van de Hazepaterslaan.
In totaal waren er in het plan vijftig woonhuizen geprojecteerd. In de uiteindelijke uitvoering zouden er echter zesenvijftig worden gerealiseerd, waardoor er sprake is van een zekere verdichting van het oorspronkelijke ontwerp. Als eerste kwam de stedelijk aandoende eclectische bebouwing langs het Floraplein tot stand (1876-'77), gevolgd door de neo-renaissancistische woonblokken langs de Dreef (1880 en 1882). Het Florapark en het westelijk deel van de Hazepaterslaan raakten pas in de periode na 1880 met vrijstaande villa's bebouwd, nadat de in Engelse landschapsstijl ontworpen parkaanleg alhier was voltooid.
Dit dubbele herenhuis aan de Hazepaterslaan behoort dus tot dat deel van het villapark dat in de Engelse landschapsstijl werd ontwikkeld. De parkaanleg is langs de Hazepaterslaan echter niet (meer) zo goed herkenbaar als in het Florapark.
De erfafscheidingen tussen de openbare weg en de percelen aan de Hazepaterslaan, Dreef en Florapark zijn bij de aanleg van het villapark in één uniforme stijl ontworpen. Deze oorspronkelijke erfafscheidingen zijn nog bij alle panden aanwezig, al dan niet deels opnieuw opgebouwd.
Omschrijving
Direct aan de straat gelegen dubbel herenhuis van drie bouwlagen: begane grond, verdieping en kapverdieping. Het geheel is gebouwd op een in hoofdvorm rechthoekig grondplan en wordt gedekt door een afgeknot schilddak bekleed met zwarte kruispannen.
Het pand is opgetrokken in rode baksteen op een natuurstenen plint. De gevels van het pand zijn rondom versierd met detailleringen in pleister- en stucwerk. Tussen de begane grond en de verdieping bevindt zich een omlopende geprofileerde cordonlijst van pleisterwerk en voorts zijn op de gevels rondom bepleisterde horizontale banden aangebracht. Onder de houten kroonlijst bevindt zich omlopend een brede gepleisterde en deels geprofileerde band. Boven en onder de vensters bevinden zich, onder meer in de strekken, gepleisterde en gestucte ornamenten. Ook bevinden er zich onder de vensters brede banden met in stucwerk uitgevoerde versieringen. De hoeken van het pand hebben pilasterstellingen, waarbij de pilasters op de verdieping zijn bepleisterd.
De voorgevel (zuid) van het pand is acht vensterassen breed. De middelste vier vensterassen vormen tezamen één brede risalerende travee. De linker en rechter vensteras van deze brede middentravee zijn weer enigszins risalerend ten opzichte van de middelste twee vensterassen. In deze linker en rechter vensteras van de middentravee bevinden zich de entrees tot de twee herenhuizen. De entrees zijn verdiept in een portiek gelegen en bestaan uit dubbele houten paneeldeuren, bereikbaar door middel van een drie treden tellende natuurstenen trap. De entrees hebben een omlijsting van pleisterwerk die ter hoogte van de verdieping wordt afgesloten door een houten balkon. De balkons worden gedragen door in eclectische trant ontworpen consoles van stucwerk en hebben uit hout en siersmeedwerk vervaardigde hekwerken. Ter hoogte van de balkons bevinden zich dubbele openslaande houten balkondeuren met bovenlicht.
De vier vensterassen brede middentravee van de voorgevel is boven de kroonlijst doorgetrokken tot een attiekverdieping onder plat dak. Deze attiekverdieping is onder meer voorzien van een Dorische bepleisterde pilasterstelling en een houten kroonlijst en omvat openslaande houten vensters met bovenlichten. De voorgevel is voorts, evenals de zijgevels, voorzien van houten schuifvensters, waarbij de vensters op de verdieping zijn voorzien van een T-vorm die doorloopt in het bovenlicht.
De vijf vensterassen brede zijgevels van het pand (oost en west) bezitten naast de schuifvensters ook verscheidene blinde vensters.
De middelste, enigszins risalerende, vensteras van beide zijgevels wordt boven de kroonlijst afgesloten door een dakkapel versierd met, vermoedelijk in houtwerk uitgevoerde, vleugelstukken en een halfrond fronton.
De achtergevel (noord) is zes vensterassen breed en heeft een risalerende middentravee van twee vensterassen breedte. De linker en rechter travee van de achtergevel zijn op de begane grond uitgebouwd met respectievelijk een houten en bakstenen erker, die beide worden afgesloten door een balkon. Op de verdieping heeft de achtergevel naast openslaande houten balkondeuren onder meer houten T-schuifvensters.
Het interieur van het pand is nog deels origineel De oorspronkelijke tuinen bij het pand zijn ook nog merendeels intact.
Ter linker- en ter rechterzijde van het pand bevindt zich, langs de straat, nog de oorspronkelijke erfafscheiding. Deze erfafscheiding bestaat uit een laag bakstenen muurtje afgedekt door een hardstenen plint, met daarboven op een smeedijzeren sierhekwerk. Zowel links als rechts van het pand wordt de erfafscheiding onderbroken voor een entree. Deze entree bestaat rechts uit een enkel en links uit een dubbel openslaand smeedijzeren hekwerk. Deze openslaande hekwerken worden aan weerszijden gemarkeerd door een gecanneleerde ijzeren zuil op een hardstenen basement. Het Corinthisch kapiteel van de zuil wordt bekroond door een dennenappel
Waardering
Dubbel herenhuis van algemeen belang wegens cultuurhistorische en architectuurhistorische waarde, alsmede wegens ensemblewaarde als onderdeel van het villapark dat sinds 1876 op de plek van het Hazepatersveld werd gerealiseerd.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Around 1880 built in eclectic style DOUBLE TOWN HOUSE. The property is located on the northwest side of Hazepaterslaan, diagonally on the corner with Wagenweg.
The double town house is part of the plan for the development and construction of Hazepatersveld designed by L.P. Zocher in 1873. Hazepatersveld was a meadow, situated between Dreef, Hazepaterslaan and Wagenweg, which shortly before 1873 had been purchased by the municipality of Haarlem from the Mennonite community. The municipality of Haarlem intended to transform the meadow into a villa park and for this purpose commissioned L.P. Zocher's father's firm, J.D. Zocher & Co., to design a plan for the development and construction of Hazepatersveld.
In this development plan, which was completed in 1873, a contrast is visible between, on the one hand, the formal, urban layout as envisaged at Floraplein and Dreef and, on the other hand, the landscape layout of Florapark and part of Hazepaterslaan.
In total, fifty residential houses were projected in the plan. In the final execution, however, fifty-six would be realized, resulting in a certain densification of the original design. First, the urban-looking eclectic development along Floraplein was built (1876-'77), followed by the neo-Renaissance residential blocks along Dreef (1880 and 1882). Florapark and the western part of Hazepaterslaan were only built with detached villas in the period after 1880, after the park layout designed in English landscape style had been completed here.
This double town house on Hazepaterslaan thus belongs to that part of the villa park that was developed in English landscape style. However, the park layout along Hazepaterslaan is not (any longer) as clearly recognizable as in Florapark.
The plot boundaries between the public road and the lots on Hazepaterslaan, Dreef and Florapark were designed in one uniform style during the development of the villa park. These original plot boundaries are still present at all properties, whether or not partly rebuilt.
Description
Double town house of three storeys situated directly on the street: ground floor, first floor and attic storey. The whole is built on a rectangular ground plan in its main form and is covered by a truncated hipped roof clad with black Spanish tiles.
The property is constructed of red brick on a natural stone plinth. The facades of the property are decorated all around with detailing in plasterwork and stucco. Between the ground floor and the first floor is a continuous moulded cornice band of plasterwork and furthermore horizontal bands of plaster have been applied on the facades all around. Below the wooden cornice is a continuous broad plastered and partly moulded band. Above and below the windows, among other things in the window reveals, are plastered and stucco ornaments. Below the windows are also broad bands with decorative work executed in stucco. The corners of the property have pilaster arrangements, with the pilasters on the first floor being plastered.
The front facade (south) of the property is eight window bays wide. The middle four window bays together form one broad projecting bay. The left and right window bays of this broad central bay are again somewhat projecting in relation to the middle two window bays. In these left and right window bays of the central bay are the entrances to the two town houses. The entrances are recessed in a porch and consist of double wooden panelled doors, accessible by means of a natural stone staircase of three steps. The entrances have a plasterwork frame which is terminated at the level of the first floor by a wooden balcony. The balconies are supported by consoles of stucco designed in eclectic style and have railings made of wood and ornamental wrought iron. At the level of the balconies are double opening wooden balcony doors with fanlights.
The four window bays wide central bay of the front facade is continued above the cornice to an attic storey under flat roof. This attic storey is provided among other things with a Doric plastered pilaster arrangement and a wooden cornice and comprises opening wooden windows with fanlights. The front facade is furthermore, like the side facades, provided with wooden sash windows, with the windows on the first floor being provided with a T-shape that continues into the fanlight.
The five window bays wide side facades of the property (east and west) have, besides the sash windows, various blind windows.
The middle, somewhat projecting, window bay of both side facades is terminated above the cornice by a dormer window decorated with, presumably wooden, wing elements and a semicircular pediment.
The rear facade (north) is six window bays wide and has a projecting central bay of two window bays width. The left and right bays of the rear facade are extended at ground floor level with a wooden and brick oriel respectively, both of which are terminated by a balcony. On the first floor the rear facade has, besides opening wooden balcony doors, among other things wooden T-sash windows.
The interior of the property is still partly original. The original gardens of the property are also still largely intact.
On the left and right sides of the property, along the street, is still the original plot boundary. This plot boundary consists of a low brick wall topped with a hardstone plinth, with wrought iron decorative railings above it. On both sides of the property the plot boundary is interrupted for an entrance. This entrance consists on the right of a single and on the left of a double opening wrought iron railing. These opening railings are marked on either side by a fluted iron column on a hardstone base. The Corinthian capital of the column is crowned by a pinecone.
Valuation
Double town house of general importance due to cultural-historical and architectural-historical value, as well as due to ensemble value as part of the villa park that has been realized since 1876 on the site of Hazepatersveld.
Nearby in the register
- Woonhuis, Hazepaterslaan 5Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Floraplein 2Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Floraplein 3Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Floraplein 1Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.