Rijksmonumentenregister · Netherlands
Tuinkoepel, Kleine Houtweg 139 A
Haarlem, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Tuinkoepel
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1928 - 1930
- Address
- Kleine Houtweg 139 A, 2012 CG Haarlem
- Place
- Haarlem
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.36939, 4.63229
- Part of complex
- 513462
- Monument number
- 513464
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1918 map "Onteigening voor het aanleggen van een duinweg van de kommen van Bloemendaal en van Overveen naar Zandvoort" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Op de T-vormige overgang van openbare weg en oprijlaan gelegen POORTCOMPLEX bestaande uit drie onderdelen: een centrale poort, een portierswoning en een tuinkoepel. De drie onderdelen zijn door muurwerk met elkaar verbonden en staan met elkaar op een min of meer vlindervormig grondplan dat zich richt op de Kleine Houtweg (west). Bij een naoorlogse aanpassing werd de oorspronkelijke halfronde hoofddoorgang tot rechthoekig doorgang vergroot. Aan de straatzijde werd de hoofddoorgang tot voor enige jaren geflankeerd door koperen muurlantaarns met blauw glas identiek aan de nog aanwezige muurlantaarns aan de tuinzijde. De muurlantaarns van de straatzijde zijn bewaard gebleven en opgeslagen in het hoofdgebouw (1993).
Omschrijving
De centrale poort staat op rechthoekig grondplan, is driedelig en bestaat uit een rechthoekige hoofddoorgang die wordt geflankeerd door lagere getoogde zijdoorgangen. Hoofd- en zijdoorgangen worden gedekt door drie zadeldaken met lei in Maasdekking. De noklijnen lopen alle evenwijdig aan de Kleine Houtweg.
In de zijdoorgangen bevindt zich smeedijzeren hekwerk. Aan de tuinzijde wordt de ingang geflankeerd door driezijdige koperen lantaarns die zonder uithouder op het muurwerk zijn bevestigd. De rechter zijdoorgang (zuid) staat via een muur in verbinding met de tuinkoepel.
De tuinkoepel is achthoekig en bevat twee bouwlagen onder leigedekt achtzijdig tentdak in Maasdekking en goten op klossen. In zeven gevelvlakken bevindt zich een meerruits schuifvenster. Het achtste gevelvlak bevat een meerruits deur die via een stenen buitentrap wordt bereikt. De linker zijdoorgang (noord) staat via een gedeeltelijk met vensters gesloten arcade in verbinding met de portierswoning. Op de verbindingsmuur de naam SPAAR en HOUT
De portierswoning staat schuin ten opzichte van de Kleine Houtweg en de oprijlaan. Het pand op rechthoekig grondplan bestaat uit begane grond en kapverdieping. Het met lei in Maasdekking gedekte zadeldak heeft aan de noordzijde een lagere kapvoet. Op de zuidwesthoek van de portierswoning staat een hoge vierkante schoorsteen die tot de kapvoet een afgeschuinde hoek en daarboven een getrapte hoek bevat. De portierswoning heeft houten meerruits draaivensters die ten dele zijn voorzien van luiken. In het zuidelijk dakschild bevinden zich twee dakkapellen onder ingestoken schilddaken. Het poortcomplex is uitgevoerd in rode baksteen met boven de plint diepgevoegde lintvoegen en opgevoegde stootvoegen. In sierbeton uigevoerd lijstwerk bevindt zich op vloer-, dorpel-, en lateihoogte. Direct rond de poort en de trappen van de tuinkoepel zijn rode plavuizen aangebracht.
Waardering
Het poortcomplex is van algemeen belang uit cultuurhistorisch en architectuurhistorisch oogpunt alsmede als functioneel en oorspronkelijk onderdeel van het verzorgingstehuis Spaar en Hout.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
On the T-shaped transition of public road and drive located GATE COMPLEX consisting of three components: a central gate, a porter's lodge and a garden pavilion. The three components are connected to each other by masonry and stand together on a more or less butterfly-shaped ground plan that is oriented towards the Kleine Houtweg (west). During a post-war adaptation the original semi-circular main passage was enlarged to a rectangular passage. On the street side the main passage was flanked until some years ago by copper wall lanterns with blue glass identical to the still present wall lanterns on the garden side. The wall lanterns on the street side have been preserved and stored in the main building (1993).
Description
The central gate stands on a rectangular ground plan, is three-part and consists of a rectangular main passage flanked by lower arched side passages. Main and side passages are covered by three gabled roofs with slate in Dutch bond. The ridge lines all run parallel to the Kleine Houtweg.
In the side passages is wrought iron work. On the garden side the entrance is flanked by three-sided copper lanterns which are fastened to the masonry without a support arm. The right side passage (south) is connected via a wall to the garden pavilion.
The garden pavilion is octagonal and contains two storeys under a slate-covered octagonal tent roof in Dutch bond and gutters on corbels. In seven facade faces is a multi-pane sash window. The eighth facade face contains a multi-pane door which is reached via a stone exterior staircase. The left side passage (north) is connected via a partially windowed arcade to the porter's lodge. On the connecting wall the name SPAAR and HOUT
The porter's lodge stands at an angle to the Kleine Houtweg and the drive. The building on a rectangular ground plan consists of ground floor and attic storey. The gabled roof covered with slate in Dutch bond has a lower gable foot on the north side. On the southwest corner of the porter's lodge stands a tall square chimney which contains a chamfered angle up to the gable foot and above it a stepped angle. The porter's lodge has wooden multi-pane casement windows, some of which are provided with shutters. In the southern roof slope are two roof dormers under inset hipped roofs. The gate complex is executed in red brick with deeply joint stretcher bonds and raked joint courses above the plinth. Decorative concrete moulded work is located at floor, threshold, and lintel height. Red tiles are laid directly around the gate and the stairs of the garden pavilion.
Valuation
The gate complex is of general importance from a cultural-historical and architectural-historical point of view, as well as a functional and original component of the care home Spaar en Hout.
Nearby in the register
- Lantaarnpaal, Kleine Houtweg bij 139Straatmeubilairunder 1 mi
- Baarhuisje, Kleine Houtweg 139 BBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Lantaarnpaal, Kleine Houtweg bij 139Straatmeubilairunder 1 mi
- Hofje, Kleine Houtweg 135 ASociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.